Mousserend
Mousserende wijn buiten Champagne — Crémant, Prosecco, Franciacorta, Cava en de technieken die ze maken.
Begrip
-
Dosage
Het kleine beetje suikeroplossing dat na het degorgeren aan champagne wordt toegevoegd om de uiteindelijke smaak te balanceren.
-
Muselet
De metalen kooi van vier draadjes die de kurk vasthoudt op een Champagne-fles. Uitgevonden 1844 door Adolphe Jacquesson om kurk-explosies onder hoge interne druk te voorkomen.
Stijl
-
Blanc de Blancs
Champagne gemaakt van uitsluitend witte druiven, in praktijk vrijwel altijd honderd procent Chardonnay.
-
Blanc de Noirs
Witte champagne gemaakt van uitsluitend zwarte druiven, doorgaans Pinot Noir, Pinot Meunier of een blend van die twee.
-
Brut
Doseringsaanduiding voor mousserende wijn: maximaal 12 g/l restsuiker. De facto standaard voor non-vintage Champagne, ~95 procent van de productie.
-
Brut Nature
Strengste doseringscategorie: 0 tot 3 g/l restsuiker, geen toegevoegde suiker. Ook Pas Dosé of Zéro Dosage. Toont de basiswijn ongenadig.
-
Cava
Spaanse mousserende DO uit voornamelijk Penedès, sinds 2020 gesegmenteerd in vier rijpingsklassen van 9 tot 36+ maanden.
-
Col fondo
Troebele Prosecco met hergisting in fles, ongedegorgeerd, sinds 2019 juridisch ingekaderd binnen de DOC.
-
Crémant
Franse mousserende AOC's buiten Champagne met traditionele methode, handpluk, hele tros-persing en minimaal negen maanden lees-rijping.
-
Demi-Sec
Halfzoete doseringscategorie voor mousserende wijn: 32 tot 50 g/l restsuiker. Klassiek bij dessert. Zeldzamer geworden in modern Champagne-aanbod.
-
Extra Brut
Doseringscategorie tussen Brut Nature en Brut: 0 tot 6 g/l restsuiker. Steeds populairder onder grower- en kwaliteitsgerichte Champagne-producenten.
-
Franciacorta
Italiaanse premium mousserende DOCG uit Lombardije, gemaakt volgens méthode traditionnelle met minimaal 18 maanden lees-rijping.
-
Prosecco
Italiaanse mousserende wijn uit Veneto en Friuli-Venezia Giulia, gemaakt van minimaal 85% Glera-druif via de charmat-methode.
Techniek
-
Autolyse
Afbraak van dode gistcellen tijdens lange rijping op gistdroesem in de fles. Bron van brioche, hazelnoot en romige tekstuur in Champagne en andere mousserende wijnen.
-
Charmat-methode
Tweede gisting van mousserende wijn in een afgesloten roestvrijstalen autoclaaf onder druk, in plaats van in de fles.
-
Dégorgement
Verwijderen van de gistdroesem uit de Champagne-fles na rijping. Hals invriezen, kroonkurk eraf, depot schiet eruit door de interne druk.
-
Liqueur d'Expédition
Mengsel van wijn en suiker dat na dégorgement aan de Champagne-fles wordt toegevoegd. Bepaalt de dosage-categorie (brut nature t/m doux).
-
Liqueur de Tirage
Het mengsel van wijn, suiker en gist dat aan de basiswijn wordt toegevoegd om in de fles een tweede fermentatie op gang te brengen.
-
Méthode ancestrale
Oudste mousserende techniek waarbij de eerste gisting in de fles wordt afgemaakt zonder toevoeging van gist of suiker.
-
Méthode Traditionnelle
Tweede fermentatie op fles buiten de Champagne-AOC, technisch identiek aan méthode champenoise maar zonder herkomstgarantie.
-
Prise de Mousse
De tweede fermentatie in de fles van Champagne en andere méthode traditionnelle wijnen. Gist eet toegevoegde suiker, produceert alcohol en CO₂. Duurt 6 tot 8 weken bij 10-12°C.
-
Remuage
Geleidelijk roteren en kantelen van de Champagne-fles om de gistdroesem in de hals te verzamelen vóór dégorgement. Uitgevonden bij Veuve Clicquot in 1816.
-
Tirage
Het bottelen van de basiswijn met liqueur de tirage (suiker + gist) om de tweede gisting in de fles te starten. Begin van de méthode champenoise.