Dosage

Wat dosage doet

Na de tweede fermentatie ligt champagne maandenlang op de gistdroesem. Pas vlak voor het verzendklaar maken wordt die droesem verwijderd via degorgeren. Op dat moment ontstaat een lege ruimte in de fles, die bijgevuld wordt met een mengsel van wijn en suiker. Die toevoeging heet liqueur de dosage of liqueur d’expédition.

De suikerconcentratie bepaalt op het etiket de aanduiding. Brut nature blijft onder de drie gram per liter, extra brut tussen nul en zes, brut tot twaalf, extra dry tussen twaalf en zeventien, sec tot tweeëndertig, demi-sec tot vijftig en doux daarboven. Comité Champagne legt deze grenzen vast in de regiokeur.

Waarom de toevoeging bestaat

Champagne is van nature zo zuur dat onbalansrisico altijd aan de kant van scherpte ligt. Een paar gram suiker rondt die zuren af zonder dat de wijn zoet wordt. Bij brut van negen gram proeft de gemiddelde drinker geen suiker, alleen meer fruit en gulheid.

Voor de klimaatverandering ligt de grens elders. In jaren waarin de druiven al rijker oogsten, hebben veel huizen hun standaarddosage verlaagd. Wat in 1990 op twaalf gram zat, ligt in 2024 vaak rond de zeven of zes.

Wat dosage niet is

De gangbare uitleg vertelt dat lagere dosage gelijkstaat aan hogere kwaliteit. Dat klopt niet. Brut nature is genadeloos. Elke fout in het basismateriaal, elke onrijpe druif, elk gemis aan rijping wordt onverbloemd zichtbaar.

Een goed gedoseerde brut op acht gram kan eleganter zijn dan een ontspoorde brut nature uit hetzelfde huis. Dosage is een gereedschap, geen ideologie. De vraag is altijd of de wijn met of zonder suiker beter staat, niet welk getal er op het etiket hoort.

In de praktijk

Voor wie wil leren proeven helpt het om dezelfde cuvée in twee dosage-versies te kopen, als de producent dat aanbiedt. Het verschil tussen extra brut en brut van hetzelfde huis is vaak vier of vijf gram, en dat is genoeg om de zuurperceptie zichtbaar te verschuiven.

Aan tafel werkt hogere dosage met pittiger gerechten. Lagere dosage werkt met rauwe schaaldieren en sashimi, waar elke gram suiker te veel zou opvallen.