Prosecco

Wat het is

Meer dan 600 miljoen flessen per jaar maken Prosecco de grootste mousserende wijn-export ter wereld, ruim drie keer zoveel als Champagne. De basis is consistent: minimaal 85% Glera, een neutrale druif uit Veneto en Friuli-Venezia Giulia, tweede gisting in roestvrijstalen tanks. Het profiel: peer, witte bloesem, soms een groen-appel-toets, lage zuren, weinig autolyse.

Drie tiers, drie werelden

De DOC-piramide wordt vaak platgeslagen tot één categorie, maar de afstand tussen de tiers is groot.

Prosecco DOC dekt het laagland van negen provincies en is verantwoordelijk voor het volume. Hier draait alles om schaal en prijs. De wijnen zijn correct, fruitig, en bedoeld voor snelle consumptie.

Prosecco Superiore DOCG Conegliano Valdobbiadene komt uit 15 heuvelgemeenten tussen Conegliano en Valdobbiadene. De UNESCO-status sinds 2019 onderstreept het terroirverhaal: steile glooiingen, kleine percelen, handpluk verplicht door de hellingsgraad. Binnen de DOCG staan twee sub-categorieën die zelden de aandacht krijgen die ze verdienen. Rive duidt op een single-vineyard wijn uit één van 43 aangewezen heuvelparcellen. Cartizze, slechts 108 hectare op de steilste flanken bij Valdobbiadene, is het meest gevraagde fragment.

Asolo DOCG zit ten westen, kleiner en stiller, met een eigen Superiore-categorie.

Kritisch gelezen

De massamarkt heeft de perceptie van Prosecco beschadigd. Wie alleen DOC uit de supermarkt drinkt, mist de zaak: de DOCG-wijnen uit de steile heuvels van Cartizze en Rive zijn serieuze terroir-uitdrukkingen, met meer mineraliteit en lengte dan de categorie volgens de gangbare consensus zou toelaten. Producenten als Bisol, Nino Franco, Bortolomiol en Sorelle Bronca laten zien wat Glera kan op kalkachtige conglomeraatbodems boven de 300 meter.

De grens zit niet in de druif of in de tankmethode. De grens zit in opbrengsten, perceel-selectie en vinificatiekeuzes. Charmat is de regel in Prosecco, geen uitzondering, en de discussie over methode-versus-kwaliteit gaat hier voorbij aan het punt. Een goed gemaakte Prosecco Superiore is geen mindere Champagne; het is een andere wijn met andere ambities.

Suikerschaal en stijlen

Prosecco hanteert dezelfde wettelijke suikerschaal als Champagne maar met andere accenten in praktijk. Extra Brut (0-6 g/l) is zeldzaam, gewoonlijk een producent-statement. Brut (0-12 g/l) is de moderne premium-keuze, vooral bij Conegliano Valdobbiadene Superiore. Extra Dry (12-17 g/l, ondanks de naam de zoetste van de “droge” categorieën) was decennia de bestverkopende Prosecco-stijl en blijft de basis voor traditionele Italiaanse aperitief-cultuur. Dry (17-32 g/l) en Demi-Sec verschijnen vooral bij feestelijk dessert-pairing. Spumante (volledig mousserend) versus Frizzante (zachtere mousse, lagere druk) is een aparte spec-keuze los van suiker.

Marktcijfers en exportroute

Prosecco DOC produceerde in 2024 ongeveer 638 miljoen flessen (data Consorzio Prosecco DOC), waarvan circa 65 procent geëxporteerd. Hoofdmarkten: Verenigd Koninkrijk (180 miljoen flessen), Verenigde Staten (140 miljoen), Duitsland (90 miljoen). Nederland zit op rond 35 miljoen flessen per jaar. Prosecco Superiore DOCG is veel kleiner: 95 miljoen flessen totaal voor zowel Conegliano Valdobbiadene als Asolo samen. Die orde-van-grootte verklaart waarom het premium-segment commercieel onderbelicht is in retail: het volume is te klein om grote supermarktketens te bedienen.

Voor de drinker

Voor wie de stijl wil verkennen: begin bij Conegliano Valdobbiadene Superiore Brut van Nino Franco of Bisol (rond €15-20). Stap omhoog naar Rive-bottelingen (single-vineyard, €20-30) bij Adami, Le Vigne di Alice of Sorelle Bronca. De Cartizze-bottelingen (€30-45) zijn de top maar smaakkundig zelden dramatisch beter dan een goede Rive, want het verschil zit vooral in zeldzaamheid. Drink koel (6-8°C) in tulpglas, niet flute (te smal voor de aromatische lift).

In het glas

Verwacht peer, gele appel, witte bloesem, soms acaciahoning bij de DOCG. Mousse is luchtiger dan bij fles-gisting, het CO₂ vluchtiger. Serveer rond 7 graden, in een witte-wijnglas, niet in een flute die de aromatiek dichttrekt.