Joni Sloesen van Zavel: Pfalz-druiven in Tegelen, drie uur en klaar

Druiven die in de Pfalz worden geplukt, staan binnen drieëneenhalf uur in Tegelen klaar om verwerkt te worden. Geen tussenkoeling, geen tussenhandel. Joni Sloesen rijdt zelf met een busje, samen met bevriende Duitse wijnmakers Dennis Wolf en Hannes Bergdoll, en bouwt in een oude keramiekfabriek aan Zavel — een Nederlands wijnlabel dat alleen over wat in de fles zit wil gaan.

In Sparks by VinoVonk aflevering 24 schoof ik bij Joni aan met drie flessen voor me: Kerner 2023, Pinot Gris Barrique 11 (2023) en Pinot Noir 2022.

Van hotelstage in Zuid-Afrika naar eigen wijndomein

Joni ontdekte zijn passie voor wijn tijdens een hotelstage in Zuid-Afrika. Terug in Nederland volgde hij WSET 2 en 3 bij Jaap Heijmeijer op de NHTV-hotelschool. Eerst werkte hij voor een wijnbedrijf in Amsterdam, maar het idee van een eigen merk bleef trekken. Coronatijd gaf hem de ruimte om door te zetten.

Het pand in Tegelen waar Zavel zit, was generaties lang een keramiekfabriek van zijn familie. Vader maakt het werk inmiddels in Portugal. Het gebouw stond in de wachtstand. Joni besloot er een wijnmakerij van te maken. Sinds 2021 staan er vier eigen oogsten op de teller. Op hetzelfde domein runt hij ook restaurant Soberg, waar groente uit de eigen tuin op het bord komt.

Druiven uit de Pfalz, met een Nederlands plan

Zuid-Limburg heeft een hele concentratie wijnmakers. De rest van Limburg is versnipperd. Joni wilde niet wachten tot zijn eigen aanplant volwassen was, dus hij ging naar de mensen waar hij eerder stage had gelopen: Dennis Wolf en Hannes Bergdoll in Vals (Pfalz). Beiden Demeter-gecertificeerd, biodynamisch.

In september of oktober rijdt het busje vol druiven naar Tegelen. Drie tot drieëneenhalf uur. Korte lijn. In de keramiekfabriek staat de installatie klaar.

Daarnaast bouwt Zavel aan eigen wijngaarden:

1 hectare in Baexem (Midden-Limburg), aangeplant in 2024
300 stokken Riesling rond het domein in Tegelen, sinds 2021

De ambitie is voldoende eigen oppervlak om iedere oogst uit eigen bodem te halen. Tot dat moment blijven de Pfalz-druiven het stabiele fundament.

Spontane gisting, oude vaten, twee amfora’s

De basis is bij iedere fles hetzelfde: spontane gisting, geen of minimale gecultiveerde gist, geen filtratie, geen klaring, sulfiet zo laag mogelijk. Op staal voor de frisse, kleurrijk geëtiketteerde lijn (Kerner, Dornfelder, Gewürztraminer pet-nat). Op hout en amfora voor de witte minimalistische lijn.

Het hout is bewust gebruikt. Vaten van 350 tot 500 liter, vrijwel allemaal vierde beleg of ouder. Alleen Pinot Blanc en Chardonnay krijgen nieuw hout. De keramiekgeschiedenis van zijn familie zit ook in de kelder: twee cuvées rijpen op amfora, waar Joni op termijn meer mee wil gaan doen.

Drie flessen geproefd

Kerner 2023 — €15

100 procent Kerner. Op staal gerijpt. Etiket: een citroen of een bergamot, je mag kiezen.

In de neus citrus en bergamotschil, een tikje tropisch, witte perzik en abrikoos. In de mond ontzettend strak. Limoenschil, rijpe appel, een bittertje dat aan grapefruit doet denken. Hoge zuren die het glas dragen, zonder scherpheid. Kerner is een kruising van Riesling en Schiava — iets meer tropische tonen dan zuivere Riesling, met dezelfde frisheid eronder. Bulkblends onderschatten deze druif geregeld; bij lage opbrengst geeft hij een hoop expressie.

Pinot Gris Barrique 11 (2023) — €17

11 maanden op gebruikt hout, daarna gebotteld. Etiket: minimalistisch wit, alleen “Zavel pinot gris barrique 11”. 13 procent alcohol.

In het glas een goudgele, rijke kleur. De neus opent op in boter gebakken appel, peer, citroen en amandelspijs. Dat lijkt op weg naar dik en zoet, maar Joni remt af waar veel makers doorduwen. Geen vanille van nieuw hout. Wel romigheid van de fijne lieren rijping. In de mond rond, vol, en toch strak van zuren. Lange afdronk, een hint kandijsuiker zonder dat de wijn zoet is.

Joni vindt Pinot Gris zelf geen makkelijke druif: te snel dik of te aromatisch. Hier komt hij weg met een cuvée die fris blijft — precies de stijl die hij in heel zijn lijn nastreeft.

Pinot Noir 2022 — €23

12 maanden op hout, daarna minimaal een half jaar fles voor verkoop. Heldere, levendige kleur. De neus zet meteen op rijp rood fruit: framboos, rijpe aardbei, een vleugje boerenerf in de achtergrond. Dat stalletje is geen toeval. Joni laat zijn rode wijnen lichte reductie meekrijgen via vat-aftoppen. Net genoeg voor draagkracht. Lucht erbij, en het rode fruit komt schoner naar voren.

In de mond sappig, lichte tannine, aanwezig maar niet zwaar. Mooie body, lekkere zuren. Niet de mokerklap-Pinot, wel een Pinot voor bij tafel. Bij Soberg drinkt hij hem bij knolselderij met hazelnoot, of bij een ravioli van wilde gans met zuurkool en wilde peren.