Bodegas Viuda de Manjón en de sherry renaissance

“Sherry, is dat niet iets wat je oma vroeger dronk?” Met die vraag opende ik deze aflevering van Sparks by VinoVonk, en ik gaf meteen zelf het antwoord: nee. Let’s make sherry great again, zoals Nadine Visser altijd tegen me zegt. Mijn gast is Pablo García de León, zesde generatie van Bodegas Viuda de Manjón, medeoprichter van de herstarte bodega en verantwoordelijk voor marketing en verkoop. We proefden digitaal vier sherry’s, hij in Spanje en ik in Nederland.

Een bodega met een weduwe in de naam

Pedro Manjón en Leona Mergelina richtten de bodega in 1846 op in Sanlúcar de Barrameda. Pedro overleed een paar jaar later. Leona nam het bedrijf over en maakte er een bekende naam van, in de Marco de Jerez en ver daarbuiten. Viuda de Manjón betekent dan ook weduwe van Manjón.

Na drie generaties verkocht de familie het grootste deel van het bedrijf aan González Byass. De wijngaarden hield ze, en jarenlang gingen de druiven naar andere bodega’s. Vijf jaar geleden kocht de familie een aantal merken terug. Pablos moeder, de vijfde generatie, is nu eigenaar. In Spanje heet het merk Leona, naar de oprichtster, en dat betekent leeuwin. Toen de bodega vorig jaar over de grens ging, bleek die naam elders al bezet. Internationaal staat er daarom Leaena op het etiket, het Latijnse woord voor hetzelfde.

Twee pagos op albariza

De familie heeft zo’n 20 hectare, vooral palomino, met daarnaast wat pedro ximénez en muscat. Die grond ligt in twee pagos: Miraflores bij Sanlúcar, volgens Pablo een van de bekendste, en het kleine, oude Espartina in Jerez. De bodem is albariza, witte krijtachtige grond die volgens Pablo werkt als een spons. Hij weerkaatst het zonlicht en houdt het regenwater vast, ook als het heet is. De oudste stokken zijn zo’n 30 tot 35 jaar oud; vijf jaar geleden en dit jaar werd er bijgeplant.

Vier sherry’s

Fino Leaena. Pablo noemt fino de puerta de entrada, de deur naar sherry. Deze is een blend van de twee pagos. In Sanlúcar, aan de Atlantische kust, maakt de bodega manzanilla, die rijpt in een vochtiger en koeler klimaat. Een deel daarvan gaat naar de bodega in Jerez en wordt daar met de fino geblend. Sanlúcar brengt het zilte, de Jerez-kant is minder zout en iets droger. De wijn rijpt biologisch onder flor, de gistlaag die als een deken op de wijn in het vat ligt. Hij komt uit vijf soleras en is gemiddeld zes en een half jaar oud, al staat dat niet op het etiket. In het glas oogt hij licht, maar er zit veel body in. Pablo vergelijkt het met champagne: ook daar komt de complexiteit uit het blenden van verschillende jaren en wijnen.

Oloroso Leaena. Het omgekeerde van de fino: oxidatieve rijping, zonder flor, alleen in contact met lucht. Daar komt de mahoniekleur vandaan. De solera is gemiddeld 16 jaar oud. Pablo: “Wees niet bang omdat hij zo sterk is in de neus en de kleur zo krachtig oogt. In de mond is het een heel zachte, zijdeachtige wijn.” Hij drinkt hem bij rood vlees, kaas of pure chocolade. Van de vier was dit mijn favoriet.

Ten tijde van de opname kostte hij in de Nederlandse supermarkt rond de 10 tot 11 euro. Dat vind ik veel te weinig. Leg een stille wijn met 16 jaar rijping ernaast en je weet dat zo’n prijs daar niet bestaat. Pablo vindt ook dat deze wijn meer waard is, en legt een deel van de oorzaak bij de sector zelf: sherry moet zijn erfgoed veel beter uitleggen.

Amontillado Leaena. Begint als fino onder flor. Als de bodeguero vindt dat het moment daar is, wordt de wijn versterkt met druivenbrandewijn. De flor verdwijnt en de wijn rijpt oxidatief verder, zoals een oloroso. Gemiddeld zeven jaar oud, uit vier soleras, denkt Pablo. Ik proef die oxidatieve toon die ik soms ook bij natuurwijn tegenkom, walnoot, en daaronder nog het zilte. Voor wie weinig sherry drinkt is dit wat mij betreft de makkelijkste instap, en hij mag iets kouder dan de oloroso. Pablo drinkt hem bij jamón ibérico, maar ook bij vis, vleeswaren of kaas.

Cream Leaena. Dezelfde oloroso van 16 jaar, met vlak voor het bottelen een kleine hoeveelheid pedro ximénez. Zoet, maar niet heel zoet, met een romige textuur. Pablo zet hem naast chocoladetaart, ijs, noten of koffie. Ik zei het in de opname ook: ik hou niet van cream. Zoete wijn mag van mij heel zoet zijn, 300 tot 400 gram restsuiker, en daarvoor is deze me te droog. Het is wel een van de betere creams die ik heb gehad. Cream is populair, maar de kwaliteit is vaak matig. Pablo zegt dat ze bewust een cream wilden maken op het niveau van hun fino en oloroso.

Wat er nog schuurt

Buiten Spanje gaat het sherry goed af, vertelt Pablo, ook omdat toprestaurants ontdekken hoe goed het bij eten past. In Spanje zelf ligt het lastiger: daar is jarenlang een generatie drinkers verloren gegaan. Viuda de Manjón richt zich daarom vooral op export, met importeurs in onder meer Nederland, België, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Ierland en een paar Amerikaanse staten. De bodega groeit snel, maar staat ook nog aan het begin.

Vino de pasto

Het nieuwe project is een stille, onversterkte witte wijn van 100 procent palomino. Zulke wijn werd decennia geleden gemaakt en daarna nauwelijks meer. Pablo noemt hem vino de pasto. Hij vergist op roestvrij staal, gaat niet op vat en krijgt ongeveer een jaar flesrijping. Het idee is om te laten proeven wat palomino als stille wijn doet, met het zilte en de mineraliteit van de albariza. De eerste versie komt van de wijngaard in Jerez, volgend jaar waarschijnlijk een uit Sanlúcar. Vino de pasto valt nu buiten de herkomstbenaming; volgens Pablo kan dat de komende jaren veranderen.

“Ik denk dat het de eerste stap is om mensen kennis te laten maken met sherry,” zegt Pablo. Ik heb hem nog niet geproefd, dus meer dan zijn plan kan ik er niet over vertellen.

Kijk de volledige aflevering

Het gesprek duurt ruim een half uur. Pablo vertelt onder meer over de Fino Margarita en waarom hij cocktails ziet als een ingang voor een jongere generatie.

Dus: moet je deze proberen?

De fino en de oloroso zou ik iedereen aanraden die denkt dat sherry iets voor oma is, de amontillado als eerste kennismaking. De cream laat ik staan, en dat zegt meer over mijn smaak dan over de wijn. Houd er rekening mee dat ik elke sherry één keer proefde, tijdens een digitale tasting, en dat wat hier over rijping en blends staat de lezing van de maker is.

Deze wijnen vind je via Anfors Imperial in Nederland: https://www.anfors-imperial.com/producenten/spanje/viuda-de-manjon/

Woon je elders, neem dan contact op met het wijnhuis: https://www.leonasherry.com/

Bronnen

• Bodegas Viuda de Manjón (officieel, Sanlúcar de Barrameda): viudademanjon.com
• Consejo Regulador del Vino de Jerez: sherry.wine