Kalos Thalassino 2022: een retsina met zeezout

Het woord thalassino betekent “van de zee” in het Grieks. Een toepasselijke naam. Nog voordat ik het etiket goed las, nog voordat Eleni Kechri me vertelde waar deze hars vandaan komt, viel het me meteen op dat er iets kusachtigs aan deze wijn zit. Een jodium-lift. Een minerale zoutachtigheid. Iets dat je aan de waterkant plaatst. De 1979 Kalos Thalassino 2022 ontstaat niet in de wijngaard; het ontstaat in het bos.

Die eigenschap komt niet van het perceel. Die komt uit het bos.

De wijn

Producent

1979 Wines

Wijn

Kalos Thalassino 2022

Regio

Emathia, Noord-Griekenland

Druif

Assyrtiko

Wijngaard

Gerakona, Kilkis, 350m

Harsbron

Pinus halepensis, kustbos Halkidiki

Oogst

Duurzaam, zonder zwavelzuur

Alcohol

~12,5%

Prijs (GR)

circa €16

Beschikbaar in Duitsland, België, het VK en Canada. Nederlandse distributie volgt binnenkort. Meer info: 1979.gr/en.

Proefnotitie

Proefnotities

Uiterlijk

Bleekgoud met een helder, schoon randje. Kristalhelder en schitterend.

Neus

De opening is onmiddellijk en precies: citroenschil, pompelmoes, een haast onzichtbare hint van groene appel. Laat je glas even staan en er gebeurt iets onverwachts: jodium, zeewater, een schoon schelpdierkarakter dat eerder aan oesterschelpen doet denken dan aan pekel. Achter dat moois maakt de pijnhars zich bekend, maar in een lichte, citroentint in plaats van zware terpentijn. Geen klompig werk hier. Na vijf minuten verschijnen kleine witte bloemen.

Mond

Het begin is fris en precies, met schone, hoge zuurgraad: precies wat je verwacht van Assyrtiko uit hoogte. Het middenpalet heeft meer textuur dan de neus suggereert: een wasachtige, bijna pompelmoesvlies-kwaliteit die de wijn lichaam geeft zonder zwaarte. De harsintegratie is volledig; je proeft niet hars en wijn apart, je proeft één ding. De afdronk is lang, zoutachtig en mineraal, met de citrusnoot schoon tot aan het einde.

Waardering

Dit is technisch vakkundig wijnmaken toegepast op een stijl die historisch is verwaarloosd. De zuurgraad is goed beheerd, de hars zit in balans, en het boskarakter met kusachtig jodium is oprecht onderscheidend in plaats van geforceerd. Het smaakt naar een specifieke plek.

Het Verhaal Achter de Hars

Eleni Kechri begon niet met smaak. Ze begon met wetenschap.

Haar onderzoek toonde aan dat de locatie van het pijnbos, specifiek de bodemsamenstelling, nabijheid van zee en het microklimaat rond de bomen, rechtstreeks invloed hebben op de aromatische stoffen in de hars. De Halkidiki-pijnbomen groeien in zandige kustbodem, op steenworpafstand van de Egeïsche Zee. De combinatie van zoutlucht, hoge lichtintensiteit en kusttemperaturen produceert een harsenprofiel dat gedomineerd wordt door lichter, verser terpenoïde verbindingen, inclusief delicatere vormen van terpinen-4-ol die zich in de wijn als jodium en citrusnoten manifesteren in plaats van zware aldehyden.

Cruciaal: dit komt alleen voor wanneer de hars duurzaam wordt geoogst. De oude methode waarbij zwavelzuur als paste op de bast werd aangebracht om bomen meer hars te laten produceren, overschrijft deze subtiele boskenmerken. De boom, onder chemische stress, produceert ruwheidiger, uniformer materiaal. Verwijder het zuur en oogst in het tempo van de boom zelf, en plotseling wordt het boskarakter leesbaar.

Dit bedoelt Eleni wanneer ze over forest terroir spreekt. Het is geen marketingconcept. Het is het resultaat van jaren gaschromatografieanalyse en gerichte proeven, toegepast op een wijntraditie die bijna even oud is als wijnbouw zelf.

Spijscombinatie

Thalassino is gemaakt voor zeevruchten. Het zoutachtig, jodium-rijke karakter is een vrijwel perfecte afspiegeling voor schelpdieren: oesters, mosselen, zee-egels, gegrilde inktvis met olijfolie en citroen. De zuurgraad past prachtig bij olijfolie, historisch gezien één van de redenen waarom Retsina in de Griekse keuken standvastig is gebleven, waar olijfolie bijna overal aanwezig is.

Voor iets meer substantie; gegrilde zeebaars met citroen en kruiden, of een eenvoudige garnalrisotto zonder room. Vermijd zwaar rood vlees of iets met een sterke, concurrerende bitterheid. Deze wijn wil het meest onderscheidende op tafel zijn, en dat is het meestal ook.

Serveertemperatuur: 8-10°C. Geef het tijd in het glas; het opent behoorlijk in 15-20 minuten.

Het Verdict

Als je Retsina hebt afgeschreven op basis van alles wat je daarvoor hebt geproefd, is de Thalassino 2022 de fles die je gedachten zou moeten veranderen. Het is precies, kusachtig, oprecht ingewikkeld, en uniek in het glas. Tegen ongeveer €16 in Griekenland is het ook aanzienlijk ondergewaardeerd voor wat het levert.

Koop het als je het ziet. Open het met oesters. Stel daarna je aannames ter discussie.

Onderdeel van een drie-flestasting met Eleni Kechri van 1979 Wines op Sparks by VinoVonk.

Veelgestelde vragen

Wat is retsina precies?

Griekse wijn waaraan tijdens de gisting pijnboomhars wordt toegevoegd. Bij 1979 Wines is dat geen smaakje maar het hele uitgangspunt: dezelfde Assyrtiko, dezelfde gisting en dezelfde wijnmaker, met alleen de herkomst van de hars als variabele.

Waarom smaakt de Thalassino naar de zee?

Omdat de hars van kustdennen uit Halkidiki komt, aan de Egeïsche kust. Dat levert jodium, zeelucht en een zoute mineraliteit op. De naam zegt het al: thalassino betekent “van de zee”. Het karakter komt dus niet uit de wijngaard maar uit het bos.

Wat is het verschil met de Stergianos?

Alleen het bos. De Stergianos krijgt hars van het Megara-plateau, verder van zee, op steniger bodem en grotere hoogte, en smaakt naar droge kruiden en mineraal stof in plaats van naar jodium en schelpdier. Beide kosten ongeveer 16 euro.

Bronnen

• 1979 Wines (officieel, Eleni Kechri): 1979wines.com
• Wines of Greece: retsina-traditie: winesofgreece.org