1979 Kalos Stergianos 2022: de retsina van de heuvels

Gedroogde rozemarijn en witte peper. Dat is de eerste indruk uit het glas, en het is precies hetzelfde druivenras, dezelfde gisting en dezelfde wijnmaker als de Thalassino.

Wat verandert: het bos. De Thalassino krijgt zijn hars uit pijnbomen aan de Egeïsche kust. De Stergianos krijgt hars uit het Megara-plateau, op enige afstand van de zee, op steniger bodem en op grotere hoogte. De wijn die eruit komt smaakt naar een heel andere plek. Geen jodium, geen schelpdier — maar mediterraans heidegebied, droge kruiden, mineraal stof.

Dit is wat Eleni Kechri “forest terroir” noemt in praktijk. Twee wijnen uit dezelfde tank, gescheiden alleen door welk bos hun hars produceerde, en het verschil is onmiddellijk leesbaar in het glas.

Producent: 1979 Wines Wijn: Kalos Stergianos Vintage: 2022 Regio: Emathia, Noord-Griekenland Druivenras: Assyrtiko Wijngaard: Gerakona, Kilkis, 350 meter hoogte Harsbron: Pinus halepensis, Megara-plateau, Attica Oogstmethode: Duurzaam, zonder zwavelzuur Alcohol: ~12,5% Adviesprijs Griekenland: circa €16 Beschikbaarheid: Duitsland, België, Verenigd Koninkrijk, Canada Nederlandse distributie: volgt binnenkort Website: 1979.gr/en

Proefnotities

Uiterlijk — Lichtgoud, niet anders dan de Thalassino, met een schoon helder randje. Slechts een tintje goudachtiger in het hart van het glas.

Neus — Onmiddellijk kruidig: gedroogde rozemarijn en witte peper springen eruit, gevolgd door citroentijm en een vaag draadje lavendel dat aanvoelt als mediterraans heidegebied in plaats van kustlijn. De Assyrtiko brengt citrus mee, maar hier als gedroogde citroenschil in plaats van verse rasp. De mineraliteit voelt grondachtiger; krijt en droge steen in plaats van jodium en zeewater. De hars integreert traditioneel: warm en gekruid zonder die kustige lichtheid.

Mond — De aanval is zachter dan bij de Thalassino. De zuurgraad blijft hoog, maar prikkelt minder scherp aan het begin. Het middenpalet heeft echte greep; hier zit structuur die belooft dat deze wijn mooi evolueert. De textuur is voller, genereuzer. De kruidigheid loopt door tot de afdronk, waar gedroogde kruiden en minerale warmte blijven hangen. Geen hardheid, geen tannines, alleen pure lengte.

Waardering — De Stergianos demonstreert het retsinaconcept vanuit een heel ander gezichtspunt. Waar de Thalassino schittert door kustfrisheid, overtuigt deze door elegantie. Dit is het meer contemplatieve zusje van beide 2022’s, en waarschijnlijk degene die met nog enkele jaren fles het meest interessant evolueert.

Waarom dezelfde basiswijn anders smaakt

De basiswijn, gisting en wijnmakingskeuzes zijn identiek aan die van de Thalassino. Eleni oogst beide tegelijk, start de fermentatie in dezelfde tank en scheidt ze pas na de eerste klaring, wanneer ze naar verschillende vaten gaan met hun respectievelijke harsen. Vanaf dat moment evolueren de wijnen anders. Niet omdat er iets anders dan de hars zelf werd toegevoegd, maar omdat de harsprofielen echt verschillen.

Het Megara-plateau ligt verder van de zee af dan Halkidiki’s kust. Niet dramatisch ver — nergens in Griekenland is echt ver van water — maar wel ver genoeg om uit te maken. De dennen daar groeien in steniger, mineralere bodem op grotere hoogte. De hars die zij produceren heeft een ander evenwicht van terpenen: minder van die lichte, jodiumachtige fractie die de Thalassino haar kustkarakter geeft, en meer van de droge, kruidachtige, fenolische noten die in de wijn vertalen als rozemarijn en witte peper.

Dit is het bewijs voor forest terroir. Niet dat het ene bos beter is dan het ander; wel dat ze duidelijk verschillende dingen produceren, en die verschillen verdienen behoud in plaats van wegmengen.

Spijscombinatie

De vollere textuur en kruidigheid van de Stergianos maken het een veelzijdiger spijswijn dan de Thalassino. Eleni beschrijft hem als wijn bij wit vlees en botersauzen: gegrilde kip met dragon, varkenshaas met roommosterdreductie, kalfsoester met salieboter. Ik voeg toe: jonge half-harde schaapskaas (gerijpte Manchego of milde pecorino), konijn met kruiden, of een simpele pasta met gerijpte geitenkaas en citroen.

De structuur maakt dit ook een kandidaat voor de hele maaltijd, niet alleen het aperitief. Deze wijn houdt zich staande naast het hoofdgerecht — iets wat fijnere witte wijnen niet altijd kunnen.

Serveertemperatuur: 9–11°C. Net als de Thalassino bloeit deze op in het glas. Open 20 minuten van tevoren of karaffeer kort.

Het verdict

De Stergianos 2022 is de wijn die me volledig overtuigde van forest terroir. Niet omdat hij meer indruk maakt dan de Thalassino — dat doet hij niet, niet in die opzichtige zin van dramatisch kustlandschap. Maar omdat hij rustig overtuigt. Dit smaakt naar een specifieke heuvel in Attica. Dit is plaats, afkomstig uit een bos in plaats van een wijngaard. Dat is nieuw terrein in serieuze wijn.

Voor €16 in Griekenland is dit een serieuze waarde voor wat in technische en conceptuele zin een unieke wijn is.

Onderdeel van een drie-flessen-proeverij met Eleni Kechri van 1979 Wines op Sparks by VinoVonk.

Dit artikel is gebaseerd op een persmonster ontvangen van 1979 Wines / Eleni Kechri. Mijn beoordeling is volledig onafhankelijk.