Ontdek ambachtelijke champagne: achter de schermen bij Vindeux

450 maanden rijping op het etiket. Dat zou neerkomen op zevenendertig jaar voor een fles die de producent in 2020 heeft gebotteld. Het klopt natuurlijk niet, maar Douwe van Vindeux laat het lachend zien voordat hij de Cuvée Flore van Claude Michel ontkurkt. Eén foutje, één familie, één champagne die de moeite waard is.

Vindeux is geen klassieke importeur. Douwe en Ellen begonnen in 2022 met een abonnementsmodel; elke maand een fles van een producent die nog niet in Nederland is gelanceerd. Geen veiligheid van bekende huizen, wel het ontdekkingsplezier van Récoltant-Manipulants in dorpen waar de meeste reizigers voorbij rijden.

Claude Michel uit Boursault

Het huis ligt in Boursault, ten westen van Épernay in de Vallée de la Marne. Vader Claude begon in 1973; sinds 2010 staat zijn dochter aan het roer, samen met haar man. Beiden komen uit wijngezinnen, dus de wijngaarden van twee families lopen nu in elkaar over.

De Cuvée Flore is hun assemblage: 45% Pinot Noir, 30% Chardonnay, 25% Pinot Meunier. Vier tot vijf jaar op de gist, niet de 450 maanden die het etiket beweert. In het glas brioche, groene appel, citroenschil. Eronder die krijtige spanning die de Marne-vallei zo herkenbaar maakt. Fijne mousse, lange afdronk.

Remuage met de hand

Douwe vertelt over producenten die nog handmatig dégorgeren. Twaalfduizend flessen per jaar, één voor één. Of het verschil maakt voor de smaak? Hij gokt zelf van niet. Maar het ambacht zelf is een keuze, en die keuze is het verhaal dat met de fles meegaat naar de abonnee.

De gyropalette doet het werk in de meeste kelders inmiddels sneller en nauwkeuriger. Toch zijn er producenten die de pupitre houden. Niet uit nostalgie alleen; ook omdat het hen onderscheidt op een markt waar de grote huizen overal hetzelfde product op de plank zetten.

Wat de abonnement-formule oplevert

Champagne is een veiliger categorie voor een verrassingsdoos dan stille wijn, zegt Douwe. De stijl varieert, maar je krijgt geen wijn waar je smaakprofiel mijlenver vanaf staat. Dat geeft Vindeux ruimte om elk maand te wisselen, een nieuw familieverhaal te vertellen, en abonnees aan te zetten zelf naar Boursault of Vertus te rijden.

De zogenaamde lock-in werkt andersom dan bij grote merken. Wie verliefd wordt op een specifieke champagne en bijbestelt, ontdekt dat de voorraad al weg is. Dat is geen bug; het is de hele opzet.

Het Gesprek

Jeroen ontvangt Douwe van Vindeux in de studio. Ze drinken de Cuvée Flore en spreken over hoe het bedrijf werkt.

Jeroen: Hoi Jeroen hier van VinoVonk en welkom bij een nieuwe aflevering van Sparks by VinoVonk. De serie waarin ik je meeneem door prachtige wijnen, innovatieve dranken, spirits, noem maar op. Vandaag heb ik een geweldig gastje, Douwe van Vindeux.nl. Vindeux is een dienst voor champagnes. Maar ja, ik ken de details niet, behalve dat ze prachtige flessen hebben. Ik hou hier een mooie fles vast die ze van me hebben gestuurd van Claude Michel, Cuvée Flore. Mijn uitspraak, je hoort het, ik zou daar wat aan moeten werken. Maar Douwe, welkom in de show.

Douwe: Ja, dank je wel Jeroen. De uitspraak is prima. Ik denk dat het acceptabel is. Maar inderdaad, we sturen de fles net als aan al onze abonnees. We hebben een abonnementssysteem voor champagne. En elke maand sturen we nieuwe producenten die nog niet op de Nederlandse markt zijn. En onze abonnees krijgen hun eerste kennismaking.

Jeroen: Dat is interessant. En Vindeux, ja ik weet dat “vin” wijn is, “-deux”, sturen jullie twee wijnen of zijn er twee van jullie of hoe zit dat?

Douwe: Hangt af van het abonnementstype. Ofwel één ofwel twee. En we zijn inderdaad met zijn tweeën. Ik doe het samen met mijn vriendin Ellen. Daarom zijn we met twee. En we zijn begonnen in 2022. Dus als je naar Frans woordgebruik zoekt, vind je er “vingt-deux” in.

Jeroen: Ja, fantastisch. Dus je begon een abonnementsdienst voor champagne met je vriendin. Maar je ziet dat vaker. Abonnementsservices, vooral met wijn en champagne. Waarom begon je eraan?

Douwe: We waren eens in de Champagnestreek en als je ziet hoeveel producenten er zijn, kun je achterover vallen van verbazing. Je kunt echt overweldigd raken door hoeveel er zijn. In sommige dorpen al 40 of 50. Als je ze allemaal optelt, zijn er ongeveer 1.500 producenten. We dachten; we kunnen mooie producenten eruit pikken en een soort verrassingseffect creëren. We hadden het standaardmodel kunnen doen met een paar huizen die we hebben en altijd verkopen. Maar we vonden het leuk om een soort ontdekkingstocht door de Champagnestreek te maken en elke maand een nieuwe producent te lanceren.

En specifiek gericht op champagne omdat we het idee hebben dat als je een wijntastingbox hebt, het erg verschillende smaken kan bevatten die je echt kunnen verrassen. Als je een lichte Pinot Noir wilt, kun je een zware Mendoza uit Argentinië krijgen die niet bij jouw smaak past. Bij champagne is dat verschil genuanceerder. Je weet altijd dat je kwaliteitswijn krijgt. Er zijn veel makers die hun eigen stempel op hun maakproces zetten. Dus voor ons is dat genoeg om te ontdekken.

Jeroen: Wat een mooi initiatief. En voordat we deze mooie fles openen, hoe kwamen jullie hiertoe en hoe bereik je überhaupt de producenten?

Douwe: Ja, je zou kunnen zeggen dat we in de auto springen en erheen rijden. Dat is uiteindelijk hoe het werkt, maar we doen behoorlijk wat bureauonderzoek van tevoren, want we kiezen altijd producenten die iets bijzonders doen. Dus die een bepaald deel van het productieproces met de hand doen, bijvoorbeeld de dégorgement met de hand, of de remuage met de hand, of die een bijzonder familieverhaal hebben. En dat wordt voorafgegaan door best uitgebreid bureauonderzoek, zodat we onze abonnees ook kunnen meenemen in de verschillen van het productieproces en wat dat voor de smaak betekent.

Jeroen: Interessant, ja. Met betrekking tot educatie noem je dégorgement, je noemt remuage. Kun je dat kort uitleggen, in de vorm van een klein cursusje, wat is het voordeel van dit met de hand doen en wat houdt het eigenlijk in?

Douwe: Het voordeel van met de hand doen is eigenlijk niet echt aanwezig, behalve dat je een mooi vak behoudt. Bij remuage liggen de flessen ondersteboven in een pupitre, in een wijnrek. Het wordt steeds schever, waardoor het gistsediment naar de kop van de fles, naar de hals van de fles zakt. Vroeger deden ze dat allemaal met de hand. Nu zijn er grote machines voor, die gyropaletten. Je ziet dus een beetje een verschuiving van die soort oude ambachten die je met de hand doet, die verdwijnen. Maar sommige producenten vinden het mooi om daaraan vast te houden. En ze zeggen; ja, ik heb het op school geleerd destijds. Nu wordt het niet meer op school onderwezen, maar ik wil het in mijn productie nog steeds doen. Ja, dat is gewoon echt mooi.

Hetzelfde geldt voor de dégorgement, op het moment dat het gistsediment van de tweede gisting uit de fles gaat. Tegenwoordig wordt dat gedaan met ijsbaden, waarbij de bovenkant bevriest en automatisch eruit vliegt. We zijn bij producenten geweest die 12.000 flessen per jaar met de hand doen. Of het echt iets voor de smaak doet, ik weet het niet, ik denk van niet. Maar het is gewoon mooi om te zien, zo’n ambacht nog in actie.

Jeroen: Dat klinkt erg mooi. Ik kan me ook voorstellen dat niet alle kleine producenten het geld en de ruimte voor zo’n machine hebben. Maar een gyropalette neemt gewoon veel meer ruimte in.

Douwe: Klopt. Hoewel er veel producenten zijn die we bezoeken die wel een gyropalette hebben. Er zijn producenten bij ons die tussen de 8.000 en 20.000 flessen maken. En meestal hebben ze wel hun eigen gyropalette. Al is het maar één, dat scheelt enorm in werk.

Jeroen: En ben je ooit in staat geweest om wijnen te proeven die met de hand zijn verwerkt en die zijn behandeld met de machine?

Douwe: Ja, zeker. In onze… ik probeer me te herinneren welke maand dat was. Ik geloof vorig jaar november. We hadden een producent die alles met de hand doet. En zijn zus doet deel van nog een ander merk. Die doet ze met de machine. Maar ik merk daar echt geen verschil van. We vinden het gewoon erg leuk om te zien hoe ze dat nog met de hand doen. En ook de keuzes die ze hebben, bewuste keuzes die de producenten maken, in hoe ze een bedrijfsproces gaan inrichten. Ja, en er zijn zoveel knoppen waar ze aan kunnen draaien. Dat begint al in de wijngaard, maar in de kelders ook. En dat betekent dat je elke maand iets kunt vertellen of noemen in de folder die we meesturen over wat die producenten zo speciaal maakt.

Jeroen: Supercool, inderdaad, dus je brengt eigenlijk de kelder naar de mensen, omdat je het hele verhaal kunt vertellen.

Douwe: Ja, eigenlijk zou je het altijd zelf moeten gaan zien. Dus we delen ook regelmatig tips op Instagram van de producenten die we hebben bezocht. Ga daar heen. Onze visitekaartjes liggen er ook. Dus dan krijgen we reacties van die producenten. We hebben mensen uit Nederland gehad die langskwamen. Ja, dat is erg leuk.

Jeroen: Dat is best cool. Dus mensen, naar mijn mening, mensen hebben een abonnement, ze krijgen een fles. Dan delen ze op Instagram als; nou kijk, we zijn hier nu en hier is het. Dus je laat echt zien; gosh, dit is waar het gebeurt, dit is waar het vandaan komt. En je weet waar het is. Nou, dan ga je eens op vakantie of je bent toevallig in de buurt aan het rijden, dan ga je daar heen en dan bezoek je het. Dan bent je er via Vindeux terecht gekomen. En dan is de cirkel compleet.

Douwe: Mooi. En we willen graag een eindeloos aanbod van al die producenten thuis hebben. Maar dat is niet altijd het geval. Dus we kiezen er een paar uit waarvan we denken; die gaan echt goed doen. Die doen het goed, we krijgen goede reacties erop. En soms moeten we daar behoorlijk moeilijke keuzes in maken. Dus we vinden het eigenlijk ook echt leuk als onze abonnees en mensen die van onze webshop bestellen. Dat zij ook zelf een tripje maken als ze deze champagne van ons eens hebben geproefd.

Jeroen: Het zou kunnen dat je bijvoorbeeld verliefd wordt op deze mooie champagne die je stuurt, en dan is het op. Dat is ook best een interessant concept. Het is niet dat je nu iets koopt en dan koop je dat. Nee, het is een ervaring. Als je meer ervaring wilt, moet je daar zelf heen. Of je moet ons vragen om het volgende keer mee te nemen.

Douwe: We zijn niet de gemeanste natuurlijk. Maar het is wel waar; met die abonnementen als abonnee ben je gegarandeerd als eerste hiervan te hebben. En meestal hebben we nog een paar flessen die dan in de webshop gaan. Maar niet altijd.

Jeroen: Supercool. En kun je iets over deze wijn vertellen?

Douwe: Ja, zeker. De naam van de producent is Claude Michel. Het huis wordt nu gerund door zijn dochter en haar man. Dat zijn twee wijngezinnen die samenkomen. Dus ook het samenvoegen van de wijngaarden. Hij maakt al sinds… ergens in de jaren 70, ik denk 73. Maar alleen sinds 2010 onder leiding van zijn dochter. Dit zijn ook Récoltant-Manipulant en volledig onafhankelijk. Ze doen echt alles zelf. Ze zijn gevestigd in Boursault. Dus iets links van Épernay of west van Épernay in de Vallée de la Marne. Dus ze hebben echt een mega mooi uitzicht als je er bent. En als de wolken laag hangen over de Marne. Dan kijk je over de wolken uit. Je moet een beetje omhoog, een beetje klimmen. Maar het produceert mooie wijnen.

En deze wijn; dit is een blend van 25% Pinot Meunier, 30% Chardonnay en 45% Pinot Noir. En er staat een foutje op de fles. Maar dat hebben we bij de producent ontdekt. Op de achterkant staat dat het 450 maanden in de kelders heeft gerijpt. Maar ik zei; ja… Dat zou erg mooi zijn, maar ik denk het niet. Dus het heeft 4 tot 5 jaar gerijpt.

Jeroen: Ik keek ook, ik dacht nou dat was één van mijn vragen. Ik kan me niet voorstellen dat 450 maanden, dat is gewoon een paar jaar, het is gewoon echt heel erg lang. Maar vier en een half jaar is toch nog erg lang.

Douwe: Zeker, dat is een goede periode. Ze hebben ook nog een ander merk waarop ze het volume verkopen, maar de Cuvée Flore is hun eigen handtekening.

Samenwerking: Vindeux stuurde een fles voor dit artikel. Alle proefnotes zijn mijn eigen oordeel.