Domein Holset Novo 2022 Review: Limburgse Bubbels

Een bezoeker uit Borgloon, die daar zelf jarenlang wijn maakte, zei onlangs tegen Meta van den Boomen dat Domein Holset inmiddels met Champagne kan meten. Deze review van de Domein Holset Novo 2022 is gebaseerd op Sparks-aflevering 21, waarin ik de wijn met Meta proefde. Het domein ligt in het uiterste puntje van Nederland, aan de voet van de Vaalserberg, en maakte deze Extra Brut volgens de traditionele methode van 85% Souvignier Gris en 15% Johanniter.

Waarom Souvignier Gris en Johanniter

Holset plant naast Chardonnay en Pinot Noir ook PIWI-rassen. Die zijn minder vatbaar voor schimmelziektes zoals meeldauw, en lenen zich volgens Meta goed voor een koeler klimaat en een duurzame werkwijze. Souvignier Gris groeit volgens haar relatief makkelijk. De druiven kleuren bij het rijpen grijs, paars en rozeachtig, maar het vruchtvlees blijft wit, dus je maakt er witte wijn van.

Johanniter is een van de eerste rassen die Holset in 2009 aanplantte. Het is verwant aan Riesling en deelt daarmee de frisse zuren, het citrusfruit en de appel in het aroma.

De verhouding 85-15 hangt af van het jaar. Meta noemt assembleren een legpuzzel: hoeveel wijn heb je van elk ras, en hoe breng je die het mooist samen in de fles? In 2022 kwam het zo uit. Meestal is het meer Souvignier Gris, aangevuld met Johanniter.

Limburgs terroir

De bodem bestaat uit zandsteen en mergel op kalk, laag op laag, en het heuvelland vangt veel zon. Een Duitse Sekt-maker die het domein adviseert, noemde de basiswijnen volgens Meta technisch helemaal geschikt voor mousserende wijn; naar de pH-waarden een schoolvoorbeeld. Holset werkt zo biologisch mogelijk, zonder chemische onkruidbestrijding, en wil op termijn biodynamisch produceren. Het Demeter-keurmerk hoopt het domein ooit te halen.

In de kelder

De basiswijn van de Novo vergistte deels op rvs en deels op eiken en keramiek. Volgens Meta ging de Souvignier Gris op hout en keramiek, en de Johanniter vermoedelijk alleen op rvs. Alle basiswijnen van Holset rijpen tien maanden in het vat en ondergaan daar een malolactische omzetting. Daarna lag de Novo 24 maanden op gist.

Negen maanden is het minimum voor mousserende wijn. Holset vindt 24 maanden het minimum voor de smaak die het zoekt, en laat sommige wijnen 36 maanden liggen. De dosage is 3 gram, wat de Novo een Extra Brut maakt. Meta proefde de eerste flessen met Kirsten Abels, directeur en wijnmaakster van het domein. Vóór een nieuwe wijn uitkomt, degorgeren ze een paar flessen met de hand om te bepalen welke dosage hij krijgt.

De rijping op gist doet Holset zelf, het degorgeren gebeurt nog in Duitsland. Het domein investeert in een eigen degorgeerlijn en hoopt vanaf 2026 te bottelen onder BOB Mergelland, de beschermde oorsprongsbenaming van Zuid-Limburg. Daarvoor moet de wijn van begin tot eind in Limburg gemaakt worden.

Proefnotitie

De fles was nog niet lang gedegorgeerd en schuimde flink in het glas. In de neus vond ik hem heel fris en aromatisch, met veel frisse appel en iets van brooddeeg, brioche en toast. Volgens Meta verrast de Novo bezoekers met zijn geur, want mousserende wijnen zijn meestal ingetogener. Zij proeft fruit, misschien zelfs iets bloemigs, een zekere kruidigheid en een beetje steenfruit, nectarine en perzik.

In de mond is hij strak en zuur, maar in balans. Vaak geeft juist de dosage een mousserende wijn zijn balans, en die heeft deze wijn met 3 gram van nature. Meta verklaart dat uit de malolactische omzetting, waarbij scherpere appelzuren omzetten in zachter melkzuur. Volgens haar geeft het deel op eiken en keramiek net iets meer rijpheid en vorm, en houdt het deel op rvs de wijn fris. Ik vond het een serieuze wijn en vooral heel lekker.

Bezoekers vragen waarmee je hem drinkt: als aperitief, misschien ook bij de maaltijd. Meta vindt de wijn goed aansluiten bij de lichtere, Scandinavisch en Japans geïnspireerde keuken in goede restaurants.

Kanttekeningen

• Zolang het degorgeren in Duitsland gebeurt, mag de Novo niet als BOB Mergelland gebotteld worden. Of de eigen degorgeerlijn er in 2026 staat, is nog een verwachting.
• 2024 was voor Holset een slecht wijnjaar. Door voorjaarsvorst viel er bijna niets te oogsten, op een klein beetje Johanniter na, niet genoeg voor een jaargangwijn. Een deel van de 2023 bleef daarom op tank om mee te assembleren.
• Over de vinificatie van de Johanniter was Meta niet zeker.
• De prijs kwam in het gesprek niet ter sprake.
• Ik proefde één fles, opgestuurd door het domein, en ik was al fan van hun andere wijnen. Een vergelijking met Champagne in hetzelfde glas heb ik niet gemaakt.

Lokale wijn in de horeca

Meta ziet de interesse in lokale wijn groeien, ook in de gastronomie, waar restaurants hun gasten willen verrassen met een mousserende wijn uit eigen land. De meeste bezoekers komen uit Nederland, maar Belgen en Duitsers weten het domein steeds beter te vinden. Het klimaatargument is dat van Meta zelf. In Champagne wordt het warmer, terwijl fijne zuren voor deze stijl essentieel zijn, en daarin zit Limburg volgens haar goed.

Producent

Domein Holset

Wijn

Novo 2022

Jaargang

2022

Regio

Zuid-Limburg

Land

Nederland

Druif

85% Souvignier Gris, 15% Johanniter

Dosage

3 g, Extra Brut

Bronnen

• Sparks by VinoVonk afl. 21, gesprek met Meta van den Boomen: transcript
• Domein Holset: domeinholset.nl
• PIWI International: piwi-international.org (achtergrond bij schimmelresistente rassen)