Meta van den Boomen over Domein Holsets Novo 2022

Hallo allemaal en welkom bij een nieuwe aflevering van Sparks bij VinoVonk. Mijn naam is Jeroen en ik neem jullie mee in de inspirerende wereld van wijn. En vandaag een heel bijzonder moment. Want we gaan namelijk deze nieuwe wijn van Domein Holset proeven, de Novo. En dat doe ik natuurlijk niet alleen, dat doe ik met Meta van Domein Holset.

Hallo Meta, welkom. Leuk om hier te zijn. En heel erg bedankt voor het opsturen van deze mooie fles. Ik laat hem even goed zien. Als je naar het luisteren kunt ook naar ons kijken.

En het is jullie nieuwste wijn. Maar kun je iets vertellen over Domein Holset voor mensen die dat niet weten? Dat jullie als één van de weinigen in Nederland het mousserende wijnproces helemaal zelf doen. Ja, wij zijn een bruisend wijnhuis zoals we zelf noemen. Wij liggen echt in het uiterste puntje van Nederland, eigenlijk aan de voet van de Vaalserberg bij het drielandenpunt.

En we zijn inderdaad helemaal gespecialiseerd in het produceren van mousserende kwaliteitswijnen. Echte Limburgse bubbels dus. En dat doen we helemaal zelf. In eigen wijnmakerij, van eigen druiven. En dat doen we ook zo duurzaam mogelijk.

En volgens de méthode traditionnelle, dus eigenlijk hetzelfde procedé als ze ook in de champagnestreek hanteren. Fantastisch en dat doen jullie al een tijdje. Ik volg jullie al een tijdje, maar de laatste tijd zijn jullie echt enorm aan het groeien. Nieuwe wijngaarden erbij en ook nieuwe druiven. Deze wijn heet Novo.

Dat staat voor vernieuwing, nieuw. Maar wat betekent vernieuwing voor jullie als wijndomein? Ja, dat is eigenlijk iets waar we continu denk ik mee bezig zijn. De naam Novo is inderdaad ontstaan uit het Latijnse ‘novus’. En voor ons symboliseert dat echt de signatuur van Domein Holset.

We zijn natuurlijk een Nederlands wijndomein. En dat betekent dat we wel kijken naar streken zoals champagne of Duitse streken waar sekt wordt gemaakt. Duitse mousserende wijn. Maar we hebben nooit het doel gehad om dat bijvoorbeeld na te maken. We willen echt onze eigen Limburgse mousserende wijnen maken.

En daarbij kijken we enerzijds wel heel erg naar tradities en mooie kwaliteitseisen. Maar we bewandelen wel onze eigen weg. In het duurzame, waarin natuurlijk heel veel toekomst schuilt. In het gebruik van zowel klassieke als nieuwe druivenrassen. Ja, de wijnmaker durft wel ook te experimenteren.

Het lijkt heel goed precies die focus te hebben in de kelder. Dus ik denk dat dat voor ons wel een stukje vernieuwing in de klassieke wijnwereld met zich meebrengt. Super mooi om te horen want jullie werken dus met klassieke en met moderne druiven. En welke klassieke en moderne druiven zijn dat? Wij hebben chardonnay en pinot noir aangeplant, zoals je ook in de champagnestreek vindt bijvoorbeeld.

En ernaast inderdaad nieuwe, of noem ze moderne, rassen. Het wordt ook wel hybriden genoemd of PIWIs. Allemaal namen voor hetzelfde type druivenrassen. En het zijn druivenrassen die zich heel goed lenen, ook voor een duurzame werkwijze en voor een wat koeler klimaat. Want hoewel op dit moment als we het opnemen de mussen van het dak vallen is Nederland eigenlijk nog altijd een koel klimaatland.

En wij hebben hier souvignier gris, johanniter, cabernet blanc en sauvignon blanc. En die rassen lenen zich heel goed voor verfijnde, mousserende wijnen. Maar het fijne is ook dat ze wat minder gevoelig zijn voor schimmelziektes in de wijngaard. Mildew, valse mildew, misschien bekend gehoord. Je kent het waarschijnlijk.

Het blijft de uitdaging voor elke wijnmaker. Ja, die nieuwe rassen hebben als voordeel dat ze daar wat minder vatbaar voor zijn. Dat ze een wat hogere mate van schimmeltolerantie hebben. Waardoor ze dus ook met minder gewasbeschermingsmiddelen tot een goed kunnen rijpen. Ja, is heel fijn.

Maakt het dan ook makkelijker om biologisch of biodynamisch te werken? Die nieuwe rassen maken dat wel ietsje gemakkelijker inderdaad. En dat is inderdaad wel waar wij op inzetten, zo biologisch mogelijk. We willen uiteindelijk zelfs helemaal biodynamisch gaan produceren. En het demeter-keurmerk daarvoor verkrijgen, hopelijk.

Dat is wel een punt voor de toekomst. Maar wat we nu doen inderdaad is het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen tot een minimum beperken. En daarvoor is het heel logisch, maar het is gewoon heel belangrijk om te zorgen voor gezonde stokken. Als je beter voor jezelf zorgt, dan ben je minder snel ziek. En dat doen we door dus juist heel nauwkeurig in de wijngaard te werken.

Dus een heel zachtmoedig wijngaardbeheer, duurzaam bodembeheer, geen chemische onkruidbestrijdingsmiddelen gebruiken bijvoorbeeld. En dat zo biologisch mogelijk eigenlijk. In deze wijn zitten souvignier gris en johanniter, 85 om 15. Maar als je iets zou moeten vertellen over de verschillende karakters en eigenschappen van die druiven, en hoe zijn jullie gekomen op 85-15, dat percentage? Het karakter qua druiven, souvignier gris is een hele fijne druif in de wijngaard.

Groeit eigenlijk relatief makkelijk. Levert prachtige plaatjes op als die druiven rijp worden. De naam zegt het al een beetje, dat gris. Het wordt eigenlijk grijs, paars, rozeachtig als de druiven rijpen. Het vruchtvlees is wit, dus je maakt er uiteindelijk witte wijn van.

Johanniter, ook een druif die… Een van de eerste rassen die hier op het domein zijn aangeplant in 2009 is verwant aan riesling. Met riesling heeft het gemeen ook de hele mooie, frisse zuurgraad en het frisse citrusfruit, het appelige in het aroma. Het zijn wel soorten die zijn aangeplant enerzijds met het oog, een beetje de blik op het klimaat hier. Soorten die hier goed kunnen rijpen, die in smaakpallet zich heel goed lenen voor mousserend.

Mooie, frisse zuren is essentieel. En de assemblage is natuurlijk een beetje samenspel van factoren. En als je gaat cuveren ga je eigenlijk een legpuzzel maken. Dus je gaat kijken hoeveel wijn heb ik van een bepaald ras. Soms maken we van een bepaalde oogst jaren blend.

Soms gaat er ook van johanniter een beetje een andere wijn. En hoe kan ik die wijn eigenlijk het mooist samenbrengen in de fles? Dus altijd beetje puzzelen en ja, niet toevallig, maar in 2022 kwam het zo uit, dus deze verhoudingen. Maar het is eigenlijk altijd iets wat meer souvignier gris en dan aangevuld met johanniter. En dat maakt het dus ook al ingewikkeld, die legpuzzel.

Maar alsof die puzzel nog niet genoeg is, zeggen jullie, nou, we maken er nog meer stukjes van. We gaan namelijk deze wijn op drie verschillende methodes vergisten. In RVS, in eiken en in keramiek. Maar hebben jullie dat met allebei druiven gedaan? Dat is een hele goede vraag, gelijk heel technisch.

Sorry, dit stukje moet je misschien weg laten. Souvignier gris, weet ik dat het op hout en keramiek vergist is. Volgens mij is johanniter alleen roestvrij staal, maar dat durf ik niet helemaal zeker te zeggen. Nee, maar ook omdat het het kleinste percentage is, dus dat is misschien ook wel het makkelijkste. Hij heeft vervolgens 24 maanden op de gist gelegen, dus dat is twee jaar.

Dat is echt mega lang. Waarom hebben jullie dat zo lang gedaan? Ja, heeft echt alles met de smaak te maken. Voor mousserende wijnen is het minimaal vereiste negen maanden. Maar nu geldt dat hoe langer je wijn op de gist laat liggen, hoe verfijnder de mousse en hoe mooier de aroma’s eigenlijk ook worden.

Je moet je voorstellen dat het proces heet autolyse. Eigenlijk de gist zakt na de vergisting naar de bodem van de fles. Die flessen liggen allemaal in de kelder en die gistcellen gaan eigenlijk afbreken en dan gaat de smaak die rijper worden, wordt eigenlijk meer belegen. Je kan het beetje vergelijken als je eerst frisse appeltjes hebt en dat die naar een beetje naar gebakken appeltjes neigen. Je krijgt een beetje licht brioche, beetje licht toastachtige tonen, nootachtige tonen.

Dus ja die 24 maanden, dat vinden wij eigenlijk wel het minimum om echt mooie smaak te krijgen. We doen het zelfs soms nog langer, soms nog wel 36 maanden. Dat is heel erg lang. En we hebben het inderdaad wel over PIWI-rassen. Dat zijn druivenrassen die beter bestand zijn tegen schimmels.

Het een heel mooi Duitse woord. Het is me nog steeds niet gelukt om dat uit te spreken. Zien jullie dat als de weg naar de toekomst? Zien jullie, want jullie werken nu met klassieke en hybride, of ja, moderne druiven, zien jullie dat ook echt gebeuren dat je dat in de toekomst zo zal blijven doen? Of wordt de hoeveelheid PIWI-druiven steeds groter en belangrijker?

Ja, dat is een interessante vraag. Ik denk dat juist de differentiatie, of allebei doen, dat dat het beste resultaat hier oplevert. Wat heel belangrijk is, eigenlijk om heel erg vooruit te kijken. Eigenlijk als wijnmaker ben je enerzijds continu in het hier en nu bezig en anticiperen op wat het weer over een week gaat doen. En tegelijkertijd moet je een 10-jarig plan hebben.

Dat heeft te maken met de… Omdat het best lang duurt voordat je na de aanplanting een druivenstock… überhaupt druiven kunt oogsten en voordat je er wijn van kunt maken. Wat veel mensen zich niet realiseren is dat… …

vanaf het moment dat een plantje de grond ingaat… … het zeker een jaar of acht duurt voordat je zo’n fles mousserende wijn hebt staan. En daarbij moet je ook bedenken dat het klimaat natuurlijk verandert. Dus druivenrassen die bijvoorbeeld in 2000…

negen hebben aangeplant hier met de start van het domein. Ja doen die het nu nog goed, doen die het over tien jaar nog goed. Dus je moet daarin echt wel een goede planning maken. Dat is bijvoorbeeld de reden dat wij in 2023 hebben we bijgeplant. We hebben pinot blanc aangeplant.

Dat zijn rassen van origine uit de Elzas en in 2009 hadden we eigenlijk nog niet helemaal verwacht dat het hier rijp zou kunnen worden. Maar het is dus een… Ja, beetje nu met de opwarming, hoewel het echt wel zijn keerzijde heeft, dus dat met de mogelijkheid voor koudere druivenrassen, ja, krijg je wel meer mogelijkheden. Dus hebben we nu die rassen aangeplant. Maar bijvoorbeeld ook sauvignac.

En we hebben dit jaar nog nieuw verschil cabernet blanc bijgeplant. Dat hadden we al langer staan in kleine hoeveelheden, maar zien we dat het heel mooi doet. Ja, heel mooi ras. Daar maken we onze dot van, onze andere wijn. Dus het blijft eigenlijk wel een mooie samenwerking tussen beide soorten.

Ja super tof en hoe meer verschillende druivenrassen je hebt hoe ingewikkelder je de legpuzzel zou kunnen maken. Dus wie weet in de toekomst een extreem voorbeeld van alle druiven in verschillende manieren vergist. Super complexe wijnen, op plaats van dit is helemaal dit en die noem je nou gewoon Holset. Want het is eigenlijk alles in één. Maar ja, gom cuveren.

Nee, ik denk dat deze legpuzzel al extreem moeilijk is. Hoe ingewikkelder en moeilijker het wordt, je wordt er denk ik ook niet heel erg vrolijk van. Het is heel moeilijk en tegelijkertijd leren we door het jaar heen wel steeds beter wat onze signatuur is. Er zijn bepaalde wijnen die altijd weer terugkomen. Het kan zijn dat ze anders zijn samengesteld.

In één jaar kan de prins bijvoorbeeld of bekende wijn wat meer souvignier gris bevatten dan het andere jaar. En onze dame bijvoorbeeld is wel altijd… Chardonnay uit hout gezet. Maar het ene jaar wat meer hout. Ja, dat fluctueert natuurlijk ook een beetje.

Je gaat ook elk jaar het beste uit je druiven halen. En geen jaar is hetzelfde. Dus we zien toch wel dat we wel meer een vaste stijl hebben. Maar er komen ook wel weer nieuwe wijnen aan. En daarin zijn we ook nog wel natuurlijk denkende.

We hebben nu bijvoorbeeld een limited edition blanc de noirs gemaakt voor Bolenius van Hans van Wolde. Maar goed, misschien… Dan komt er ook weer een blanc de noirs aan op gegeven moment. Jullie maken nu alleen maar wijnen van druiven vanuit één jaar of net als champagne, doen jullie het grootste gedeelte uit één jaar plus wat reserve wijnen. Ook beide.

Dat is natuurlijk een voordeel dat je bij mousserende wijn jaargangen kunt assembleren. Bij stille wijnen eigenlijk een beetje een no-go. Maar het is ook soms een noodzaak. Bijvoorbeeld 2024 was een, ja, kan niet anders zeggen dan een vrij vreselijk wijnjaar. We hebben heel weinig tot bijna niks kunnen oogsten.

Een klein beetje johanniter. Dat is niet genoeg om te bottelen als vintage. Dus toen we in… vorig jaar in het voorjaar zagen gedaan. Hebben flinke uitval door de voorjaarsvorst, het wordt waarschijnlijk zo’n kleinere oogst.

We de wijn van 2023 die nog op tank zat, ook gedeeltelijk op tank gelaten. Want we dachten van ja, kunnen we weer mee cuveren, weer jaargangen met elkaar combineren. Ja, is niet dat we… Eigenlijk is altijd de overweging om zo goed mogelijk een wijn te maken. Dus het is niet dat we zeggen we willen altijd jaargangen assembleren zodat we een vaste smaak krijgen.

Zoals sommige grote systemen, soms champagnehuizen in hun huisstijl hebben. Maar het is eigenlijk dat we altijd goede wijn maken en soms is dat meerdere jaargangen en als het kan vinden we vintage ook heel leuk. Ja, dat is eigenlijk het vernieuwende ook denk ik. Super mooi. Over vernieuwing gesproken.

Hij begint het al aardig warm te krijgen, want hij begint te zweten. Zullen we hem openmaken? Ik heb hem al opengemaakt, maar jij gaat het opkurken. Ik denk, normaal doe ik het in de keuken, want het wil wel eens gebeuren dat het niet netjes in de fles blijft. Laten we het zo zeggen.

Maar ik denk, dit is wel een bijzondere gelegenheid. Kijk je? Een klein beetje. En daarom vragen mensen wel eens ja waarom heb je altijd zo’n bloemetjeskleed liggen? Ik denk ja dat is tafelkleed, want er gaat wel eens iets overheen.

Je morst wel eens wat. Ja, zo gaat dat. Het schuimt goed. Het is niet zo heel lang geleden gedegorgeerd, dus dat schuimt nog flink in het glas. Lekker levendig.

Zo, en super aromatisch. Dat is heel erg bijzonder. Voordat ik het vergeet, proost. Op het mooie succes. Oh, dat is maar heel fris.

Heel veel frisse appel, maar inderdaad, wat je net ook zei, een beetje dat brooddeeg, brioche, toast. Ja, is echt, mensen vinden het heel verrassend, want het is gelijk, mousserende wijnen zijn natuurlijk over het algemeen iets minder geurig, vaak iets ingetogener. En dit is wel echt een wijn, wat je zegt, dat fruitige, beetje bloemig misschien zelfs. Bepaalde kruidigheid en een bepaalde zachtheid komt er naar voren. Ook een klein beetje steenfruit, beetje nectarine, een perzik.

Oh, echt heel prettig. Maar ik ben heel erg benieuwd hoe die smaakt. Zullen we? Komen we gaan? Hallo.

Hier zit hij in de mond, dus ik slik hem door. Dat is heel mooi. Het is een extra brut. Dus dat houdt in dat de dosage erg laag is. 3 gram zie ik staan.

Maar het is wel strak en zuur, maar er is wel balans. Het is niet dat je denkt van, hij mist balans. Hij mist nog een beetje, want een dosage, een beetje dat zoetige, dat zorgt er ook vaak voor dat het een balans heeft en een bepaalde kick. Zo van, ja, ik ben er. Maar dit heeft hij van nature al zo.

Maar dat is ook omdat onze wijnen allemaal malolactische omzetting ondergaan in de kelder. Dat gebeurt niet altijd bij mousserende wijnen, want voor mousserende wijnen is natuurlijk heel belangrijk als je die levendige zuren hebt. Maar nou zitten wij hier, dat is ook wel een beetje troef hier in Limburg, natuurlijk het noordelijke, dat we een hele mooie pH-waarde hebben in de basiswijn al, dus goede zuurgraad. En wij laten de wijnen, de basiswijn, eigenlijk allemaal tien maanden rijpen in het vat. Voordat we ze bottelen voor een tweede vergisting dan ondergaan ze een malolactische omzetting waarbij de wat scherpere appelzuren in het iets zachtere melkzuur worden omgezet Dat klinkt heel technisch maar je moet je voorstellen dan een beetje van oeh, gremlinachtig gaat naar iets zachtere ja, joghurtachtige zuren.

Er zit geen joghurt in hoor, maar melkzuren en dat maakt inderdaad denk wat jij ook beschrijft van oeh, hij is wel levendig maar hij is toch zacht En dan kun je inderdaad een heel puur laten met maar een klein beetje dosage. Het is wel echt een hele serieuze wijn. Je kunt denken, vernieuwing, innovatie. Is het een experiment, maar dit is zeker geen experiment. Je merkt echt wel dat dit gewoon echt een vernieuwing is van het bestaande.

Ik zou willen zeggen, erg geslaagd, maar het is gewoon heel erg lekker. Dank je wel. Het is natuurlijk een heel proces. Het is assembleren, mengen van verschillende verhoudingen, verschillende vinificatiemethodes. Maar weet je nog dat je voor het eerst proefde dat je dacht van, nou, dit is hem.

Ja, dat was met Kirsten Abeels, onze directeur en wijnmaakster van het domein. Zij was heel graag ook even aangeschoven om mee te proeven, maar we zitten half augustus en zij is razend druk met het voorbereiden richting oogst. Zowel in de kelder, vanochtend als ze daar bezig alles in gereedheid te brengen. Als ook de verschillende percelen kijken van de druiven, meten, hoe gaat rijping tot nu toe? Maar het eerste proeven was eigenlijk met haar.

Zij is eigenlijk naar aanloop van als er een wijn aan gaat komen, gaan we eigenlijk al met de hand flessen degorgeren en kijken van hoe zijn ze nu? Zijn ze goed? En wat voor dosage moeten ze uiteindelijk krijgen als we ze gaan degorgeren? En we hebben wel eerder wijn van souvignier gris gehad. Maar het mooie aan deze is dat je een klein beetje rijping op eiken en keramiek hebt gehad.

Dat het net een vleugje rijper iets meer vormt geeft. Tegelijkertijd wordt deel op RVS ook heel fris. Dus ik had gelijk wat je daarnet net zei. Dat het echt anders is. Het is heel opwekkend en heel spannend.

Dat was gelijk mijn eerste indruk. Supertof. Ik had aangekondigd op Instagram dat ik dit gesprek had. Waardoor mensen hebben vragen? En wat ik wel een leuke vraag vond was van hoe positioneren jullie deze wijn ten opzichte van de dot en de dame?

Dat zijn andere wijnen die jullie maken. Ja, Novo is echt lid van onze familie aan wijnen, zoals we wel eens zeggen. Hoe verhoudt die wijn zich tot de andere wijnen, is misschien een goede vraag. Dot is gemaakt van cabernet blanc, dus een ander PIWI-ras. Dat is ook heel aromatisch, maar heeft zelfs een beetje lichte groene vegetale tonen.

Je moet dan beetje denken aan lekker vers gemaaid gras, groene kruiden, beetje dat limoenachtige. Dus dat vind ik echt zo, ja die hebben ook in het voorjaar gelanceerd. Echt een bij een voorjaar frisse groene salades, hele frisse gerechten. Dame is eigenlijk een vaste dame in ons assortiment. Chardonnay hier uit Holset.

Die deel ze ook op eiken, keramiek. Daarme is brut nature. Ja, heeft misschien ook iets meer body, een groter deel eiken. Ik denk dat de Novo iets fruitiger is. Ja super tof, het is lid van de familie dus voorlopig blijft hij ook in de familie.

Het is niet een eenmalig iets. Dat zal ook wel blijken denk ik. Maar tot nu toe is hij goed ontvangen. Ja, dat is goed om te horen. Je zegt welkom in de familie.

En waar ik ook wel benieuwd naar ben is wat voor reacties heb je verder van mensen gekregen. Want ik vind het wel, hij doet me heel erg denken aan, jullie hebben ook een keer een bruiswijn heb ik geproefd, volgens mij was dat vorig jaar op het wijnfestival van de Lage Landen. Dat was de niet-traditionele methode. Dat was volgens mij ook heel veel souvignier gris. En dat was ook hele frisse, toegankelijke…

Je zou bijna willen zeggen een lekkere doordinkwijn, dat is natuurlijk niet goed, maar het is wel heel aantrekkelijk. Nou, het leuke is, we hebben nog steeds een beetje Brusch. En we schenken nu in onze proeverij een rondleiding. Daarvoor klap ik dit wel gelijk voor de mensen die komen, maar goed. We schenken dan Brusch nu naast de Novo.

En dat is echt ontzettend leuk, want daarmee kun je ook heel goed illustreren wat méthode traditionnelle doet. Brusch is namelijk eigenlijk een parelwijn. Dit is iets wat we een keer als uitstapje hebben gedaan, een licht mousserende wijn. Maar de Novo is gemaakt méthode traditionnelle. Als je die naast elkaar zet, proef je wel weer bij de wijnen die…

…ja, de fruitige tonen van souvignier gris terug. Maar dan merk je ook wel bij de Novo dat die wat meer complexiteit heeft. En wat meer die briocheachtige tonen. Ook dat ze echt fris droog is. Dus je merkt aan de reacties van mensen die zeggen…

…wauw, maar ook wel echt van… Dit is echt inderdaad een serieuze wijn. Ja, heel verrassend. En omdat het best wel kleurig is, ja, vragen mensen ook. Wat kun je hier allemaal mee?

Aperitief, misschien ook wel bij de maaltijd bijvoorbeeld. En krijgen jullie dan alleen maar bezoekers uit Nederland of ook buiten Nederland? Veel uit Nederland. Volgens mij had ik laatst zelfs Chinese mensen, maar ook wel bijvoorbeeld Vlamingen, Duitsers. We zitten natuurlijk op die grens.

Belgen zijn ook wel echte bubbeldrinkers, dus die weten ons ook wel steeds meer te vinden. Dus het is leuk dat we zien dat we buiten de landsgrenzen steeds bekender worden. En hoe zijn de reacties van de mensen? Dat ze denken van, maken jullie hier mousserende wijn? Maken jullie dat helemaal zelf?

En voor de duidelijkheid, een paar weken terug heb ik een gesprekje gehad met Jochen Schaukelberger, die maakt heel veel mousserende wijn volgens de traditionele methode. Ook voor Nederlandse wijnbedrijven. Dan gaat de wijn naar Duitsland toe, dan wordt daar het hele proces gedaan. Inclusief dat het gedegorgeerd wordt. Dus na de rustperiode gaat er een mooie kurk op.

En volgens dat de flessen terug naar Nederland. Maar jullie doen alles zelf in huis. Dus alles blijft op het domein zelf. Ja, de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat wij het degorgement op dit moment nog wel in Duitsland laten doen. Dus de rijping op gist doen we wel helemaal zelf.

Maar we zijn bezig inderdaad met de eigen degorgeerlijn. Ja, zijn flink aan het investeren geweest de afgelopen jaren in de kelder. Maar om die daar ook te krijgen. En vanaf dat moment kunnen onze wijnen ook gebotteld worden onder de BOB Mergelland. De beschermde oorsprongsbenaming hier in Zuid-Limburg.

Eigenlijk vergelijkbaar met de AOC in Frankrijk. En dat houdt in dat de wijn echt van A tot Z hier in Limburg gemaakt moet worden, dus eigenlijk niet naar buiten de grenzen mag. Dus ja, dat is iets wat we hopelijk vanaf 2026 kunnen gaan doen. Ik kan me nog herinneren, ik kreeg toen een rondleiding door de heel hal en ik denk jeetje, wat een apparatuur. Het was niet normaal.

Ik denk ja, dat is logisch voor een kleine wijnmaker dat je dat niet hebt. Maar zoals jullie, ja, het blijft investeren. Maar hoe zijn de reacties van mensen uit China, Frankrijk, België, Duitsland? We hadden hier toevallig van de week een man, ik weet eigenlijk niet meer hoe hij heet, maar die kwam uit Borgloon, of daar had hij jarenlang wijn gemaakt. In de begintijd geloof ik 1989 of zo dat hij begonnen was.

Met onder andere ook Seyval, pinot blanc geloof ik ook, pinot gris op gegeven moment, en die zei ja ik ben echt onder de indruk, want jullie kunnen inmiddels wel met champagne meten. Dat vind ik denk ik wel, want dat is heel leuk om te horen natuurlijk. Ja, dat is toch fantastisch. Aan de kant, jullie kunnen hier een champagne meten. In champagne zitten zoveel verschillende makers.

Je zou zeggen, dat is allemaal hetzelfde. Nou, uit eigen ervaring weet ik dat er ook heel veel champagne wordt gemaakt die niet zo heel erg lekker is. Laten we het netjes houden voordat er de haatcomments weer binnen stromen. [Lacht] Als je dan kijkt naar de toekomst van wijn maken in Nederland, is klimaatverandering wat je vertelde vorig jaar was de oogst een stuk lager vanwege het feit dat we slechte weersomstandigheden hebben gehad. Maar als je kijkt naar de toekomst, hoe zien jullie de toekomst?

Ja, wel heel goed. Enerzijds is het klimaat hier natuurlijk super geschikt. Terroir in Limburg, überhaupt. We zitten hier mooi in het heuvelland. Dat betekent goede zoninstraling.

De bodem, zandsteen, mergel op kalk, laag op laag. Het is een fijne bodem voor goede zuurgraad ook in je druiven. En wat wel heel leuk is, is dat vroeger een Duitse sektmaker die ons ook adviseert die zei, wij meten eigenlijk met basiswijnen, laatst nog van ja jullie wijnen zijn technisch echt gewoon helemaal geschikt voor mousserende wijnen. Als kijkt naar de pH-waardes en dergelijke dat is echt volgens het schoolvoorbeeld eigenlijk. Ja en in champagne zullen ze misschien toegeven dat ze af en toe ook wel met samen geknepen billen zitten omdat het natuurlijk warmer wordt.

En dat voor deze stijl wijn, is een gegeven moment essentieel om die mooie fijne zuren te hebben. Dus denk in die zin zitten we hier heel goed. En het tweede ding wat natuurlijk belangrijker is, is dat het ook gedronken wordt. En ik denk wat we heel erg merken is dat er steeds meer interesse komt natuurlijk in lokale wijnen, ook in de gastronomie, stijl wijnen, sommige van goede restaurants, echt door de kaarttrekkers. Je ziet dat zij ook vaker zeggen, ik wil mijn gasten echt verrassen met een mooie mousserende wijn, het is anders, het is uit eigen land.

En dat past ook heel bij de huidige trend van koken, dat Scandinavische Japans wat lichtere, fijnere gerechten. Dat sluit onze wijn super goed bij aan, dus we zien dat wel mooi in. Het is zeker mooi. In de horeca kom ik er ook steeds meer tegen. En af en toe denk ik wel van, waarom werk je eigenlijk niet met Nederlandse wijn?

Ja, ik ken het eigenlijk niet. Ik zeg, nou, we hebben heel veel Nederlandse wijnen. Dan heb je een paar grote spelers. En het is ook nog steeds onbekend dat ik denk van, ja, je weet wel bepaalde gebieden in Frankrijk. Maar niet in Nederland.

Terwijl ik denk, neem nou een andere route terug als je terug naar Amsterdam rijdt of naar Rotterdam of naar iets anders. En je komt langs jullie, je komt ergens anders langs. Het is ook interessant natuurlijk. Je kan gewoon even langskomen. Jullie zijn dagelijks open.

Neem maar eens een slokje. Voor mensen die nu luisteren die zeggen ja, ik wil het ook proeven, ik wil het drinken. Waar kunnen mensen dit kopen? Wij zijn als domein heel toegankelijk te zijn, dus we zijn dagelijks geopend. Het proeflokaal, je kunt als je wat meer wilt weten, ook proeverij en rondleiding boeken.

Onze wijnen zijn ook via webshop verkrijgbaar en tegenwoordig bij een aantal mooie wijnhandels. Je hoeft niet zo heel erg hard te zoeken naar mooie Nederlandse Limburgse wijnen. Ja, als ik net heb gezegd, gewoon eens weer wat anders uitproberen. Maar jullie zijn dus iedere dag geopend, als mensen zeggen ik wil een keer langs. Je kunt gewoon langskomen zonder afspraak of met afspraak.

Nee, je kunt gewoon langskomen. Ja. Zeker. Wel, mensen zijn gewaarschuwd, komen ze een beetje richting eind augustus. Dan zou het ook nog wel kunnen zijn dat je gevraagd wordt om te komen helpen oogsten.

Oh ja, we verwachten nu begin september te plukken en eigenlijk de hele maand september bezig te zijn. Dus dat is leuk dat je dat aanhaalt. We hebben vandaag een oproepje geplaatst ook weer. Wij kunnen alle handjes gebruiken want het lijkt een mooie oogst te worden zoals het er nu uitziet. Super mooi.

2025 is een beter jaar dan 2024. We durven het pas echt te zeggen als die oogst in de kelder zit. Maar we drinken er elk geval een goed glas op, want het ziet er wel rooskleurig uit. Supergoed om te horen. Dan ben ik eigenlijk door mijn vragen heen.

Heb jij nog dingen die je wilt vertellen om af te sluiten? Ik kan heel veel vertellen, maar ik zou vooral zeggen kom inderdaad langs. Boek een rondleiding, want dan tref je misschien mij of een van mijn collega wijnmakers. Ik vind het ook heel leuk om echt die duurzame werkwijze toe te lichten. Dat kan ook best gewoon buiten in de wijngaard.

Ik zou zeggen kom het ervaren. Nou, dat is een mooie oproep. Ik ga hem nog eventjes wel genieten. Wil je meer informatie weten over Domein Holset? De link naar de website staat in de show notes.

Heb je andere vragen? Stuur mij een berichtje of Meta. Alle gegevens staan in de show notes. Heel erg bedankt voor het opsturen van deze fles. Ik heb er heel erg van genoten.

En ik was al fan van de andere wijnen, maar… Dat wil niet zeggen dat ik niet objectief kan zijn. Echt super tof. Meta, heel erg bedankt voor je tijd. Ja jij ook heel erg bedankt dat ik hier mocht zijn, heel leuk.

Ja. Graag gedaan. Dit was weer een nieuwe aflevering van Sparks bij VinoVonk. De wijnpodcast waarin ik jullie meeneem in inspirerende verhalen uit de wijnwereld. Ik ben in ieder geval weer een stukje geïnspireerd.

Ik hoop jij ook. Tot de volgende keer. Proost! Proost!