La Grande Bellezza 2026: Italiaanse wijnen in Amsterdam

Twee glazen naast elkaar. Links een witte wijn uit Alto Adige, koel en strak, met de nachten van de Dolomieten er nog in. Rechts een donkere Sangiovese uit Montalcino, warm en breed. Dat contrast was de rode draad van La Grande Bellezza 2026, de negende editie van de Italiaanse wijntour die Raffaele Vecchione in 2019 opzette. Amsterdam, 24 maart, opnieuw bij het Peruaans-Italiaanse Nazka. Vier huizen, acht wijnen, en de belofte om de “ware essentie van Italiaanse wijn” te tonen. Ik kwam nieuwsgierig binnen en vertrok met een schrift vol.

De opzet van La Grande Bellezza 2026

Vecchione, oenoloog voordat hij criticus werd, kiest per editie een handvol producenten en zet hun recente jaargangen op tafel. Dit jaar spande de selectie van noord naar midden: Cantina Tramin uit Alto Adige, dan drie Toscaanse huizen, Pian delle Querci en La Fortuna in Montalcino en Podere Sapaio in Bolgheri. Wit tegenover rood, berg tegenover kust. Precies die spanning maakt zo’n dag leerzaam.

Alto Adige: de koelte van Cantina Tramin

Cantina Tramin is een coöperatie uit 1889, opgericht door een dorpspastoor, vandaag 160 families en 270 hectare. Dertig verschillende wijnen, zeventig procent wit. De wijnmaker staat er al meer dan dertig jaar en kent elke wijngaard en elke boer bij naam. Dat hoor je terug in de precisie.

De Stoan 2023 is een meerstemmige blend. Chardonnay geeft het fruit, Sauvignon Blanc de grassige toets, Gewürztraminer de ruggengraat. “Stoan” is dialect voor steen, een knipoog naar de minerale stijl. Fris en fruitig, appel en peer met een kruidig randje, een beetje romig en ziltig, en een pittige zure afdronk die prikkelt. De finish blijft gemiddeld, niet meer dan dat. Elf maanden op groot hout, dan drie maanden fles voor ze hem loslaten. Eén ding bleef hangen: ze onderzoeken doorlopend de rol van Gewürztraminer, die snel gaat overheersen, omdat ze elke druif willen laten spreken.

De Troy Riserva 2022 speelt in een andere klasse. Een Chardonnay die eerder naar Bourgogne leunt dan naar de Nieuwe Wereld. Spannende neus, romig, een vleugje vanille en boterbabbelaar, energiek en kruidig. In de mond een romige structuur die wordt doorkruist door strakke ziltige zuren, en juist die punch breekt de romigheid open. Koelte die je proeft, hout dat je nauwelijks merkt, een medium plus afdronk. Als enige wijn ziet de Troy barrique, veertig procent nieuw, elf maanden hout naast tweeëntwintig maanden staal. Medium goud in het glas. Een toffe wijn.

Op mijn vraag hoe het hoogteverschil de assemblage stuurt was de wijnmaker helder: Gewürztraminer voor de backbone, Sauvignon Blanc voor de grassige tonen, Chardonnay voor fruit en karakter. En het warme 2022? Iets eerder oogsten, maar door de hoogte was rijpheid geen groot probleem. Netjes werken houdt het zware alcoholgevoel weg.

Montalcino, twee keer

Hier werd het spannend. Twee huizen, dezelfde appellation, dezelfde vintage in het rood: Brunello di Montalcino 2021. Zij aan zij proeven, dat is waarom je naar zo’n dag komt.

Pian delle Querci is een familiebedrijf van vier generaties dat in de kelder geen gist toevoegt. Hun Brunello 2021 gaf veel rijp rood fruit, vrolijke frambozen, kruidig leer, typisch Brunello. Voor nu voelt hij nog een tikje jong. Wat ik miste was de natte grond en paddenstoel, die had er wat mij betreft meer mogen zijn. De Riserva 2020 heeft lang opgesloten gezeten in de fles, en dat merk je in de eerste neus. Licht geven helpt: geef hem ruimte en het boeket trekt open, alle registers erbij. Een power-Brunello met zure zwarte kers, bramen, cassis en aardbei, en een houttoon die body geeft. Een wilde, aardse vibe.

La Fortuna ligt aan de noordwestkant van Montalcino, koeler, met tragere rijping. Hun Brunello 2021 is direct vergelijkbaar met die van Pian delle Querci, en dat maakt het verschil zo zichtbaar. Ingetogener, pittiger, chili naast aardbei, tabak en cacao. In de mond streng en pittig, nog erg gesloten. Het rode fruit is er wel, maar je moet meer zoeken dan bij het huis ervoor. De kleur is een tikje donkerder, voor mij de typische Brunello-tint: licht robijn met een hint van baksteen. De Riserva 2019 komt uit een heet, krachtig jaar en dat proef je: een warme deken van rijp rood fruit met kersen vooraan, mooie citrus, sinaasappel en wat mandarijn, veel kruiden en specerijen, tabak en cacao. Hoge zuren en hoge tannines, in balans maar duidelijk aanwezig. Dat belooft een lang bewaarpotentieel. Ik ben benieuwd waar deze over tien tot twintig jaar staat.

De oogstdatum van 2021 bleek het detail dat meer verklaarde dan welke marketingtekst ook. La Fortuna begon op 25 september. Dezelfde vintage, andere ligging, andere plukdag, en een merkbaar ander glas.

Bolgheri: de kust van Podere Sapaio

Van de heuvels naar de zee. Podere Sapaio maakt Bordeaux-blends op klei en leem dicht bij de kust, met tijd als leidend principe: beton en hout naast elkaar in de kelder.

De Volpolo 2023 is de toegangswijn, Cabernet Sauvignon met Merlot en Petit Verdot. Paars randje met robijnrood, zwart fruit, sinaasappel en een vleugje Earl Grey. Er zit een Bordeaux-vibe in door de Merlot, maar dan warmer, mediterraan. Strakke zuren, levendige tannines, knapperig, met structuren die van glad naar stroef lopen. Kruidnagel, rozemarijn en salie geven lichte pit. Een volle jonge wijn die om eten vraagt en zich gastronomisch gedraagt.

De Sapaio 2021 is het vlaggenschip, overwegend Cabernet Sauvignon. Een energieke neus, zelfs voor een worteldag: sigarendoosje, paddenstoel, kersen, kruidnagel, vanille, een beetje geschroeid hout en kokos, en dan balsamico en tomatenblad. Puur en zuiver, in de neus en in de mond. Prachtige zuren, hoog maar elegant, en tannines die complex en strak zijn. Zwarte peper en jeneverbes. Gastronomisch, knapperig, en het maakt je vrolijk. Ik vermoed biologisch of biodynamisch werk achter dit glas.

Wat ik meenam

Twee dingen. Ten eerste die vergelijking van de twee Brunello’s 2021: ligging binnen één appellation, één jaargang, en toch twee verschillende wijnen. Pian delle Querci warmer en fruitiger, La Fortuna koeler en geslotener. Vraag bij elk huis naar de plukdag en je leert meer dan een folder je vertelt.

Ten tweede die Riserva 2020 van Pian delle Querci die pas openging toen ik hem lucht en licht gaf. Jonge Brunello, en zeker Riserva, vraagt geduld. Decanteren is geen luxe maar service. Wat eerst gesloten lijkt, ontvouwt zich vaak alsnog.

De negende editie bevestigde waarom deze klassiekers centraal blijven in serieuze wijnopvoeding. Ik sta vooraan wanneer de tiende wordt aangekondigd.

Bronnen

• La Grande Bellezza (officieel, proeverij): lagrandebellezza.com
• Cantina Tramin: cantinatramin.it
• Consorzio Vino Brunello di Montalcino: consorziobrunellodimontalcino.it