Cantina Tramin: Alpiene precisie uit Alto Adige

Een coöperatie die 160 families verenigt maakt zelden wijn met deze precisie. Toch is dat precies wat Cantina Tramin uit Alto Adige doet. Ik proefde hun Stoan 2023 en Troy Riserva 2022 op La Grande Bellezza in Amsterdam, en beide glazen droegen dezelfde handtekening: koel, strak, en zonder één losse eindje. Dat komt niet vanzelf.

Cantina Tramin in Alto Adige sinds 1889

Cantina Tramin begon in 1889, opgericht door dorpspastoor Christian Schrott om de lokale wijnbouwers een gezamenlijke toekomst te geven. Die opzet houdt vandaag stand. 160 families, 270 hectare, wijngaarden die van 250 tot 850 meter klimmen op kalksteen en porfier, met de Dolomieten als achtergrond. Alto Adige is de noordelijkste wijnregio van Italië, op de grens van Italiaanse en Oostenrijkse cultuur, en dat proef je: mediterrane warmte overdag, koude nachten uit de bergen. Zo’n 300 zonuren per jaar, en grote temperatuurverschillen die de zuren scherp houden.

Het huis maakt dertig verschillende wijnen, zeventig procent wit, dertig procent rood, geen mousserend. Alles op bewust lage opbrengsten, afhankelijk van de wijn tussen de 38 en 45 hectoliter per hectare, een keuze die concentratie boven volume zet. Cantina Tramin geldt als een van de leidende witwijnhuizen van Italië, en de reputatie rust op florale, kruidige, elegante wijnen.

Dertig jaar in dezelfde wijngaarden

Wat me het meest bijbleef was niet een cijfer maar een mens. De wijnmaker staat er al meer dan dertig jaar. Hij kent elke wijngaard en elke boer bij naam, en dat verklaart de rust in de wijnen. Bij een coöperatie van deze omvang is versnippering de grootste vijand. Hier lijkt het omgekeerde te gebeuren: één hand die alle percelen leest.

Ik vroeg hem hoe het hoogteverschil de assemblage stuurt. Zijn antwoord was concreet. Gewürztraminer levert de ruggengraat, Sauvignon Blanc de grassige tonen, Chardonnay het fruit en het karakter. En de druiven kiezen hun hoogte: sommige, zoals Gewürztraminer, houden niet van de hoogste percelen. Vandaar dat de Stoan van 400 tot 600 meter komt en de Troy strakker binnen 500 tot 550 meter blijft.

Interessant detail: ze onderzoeken doorlopend de rol van Gewürztraminer in de blend, omdat die druif snel gaat overheersen. De ambitie is elke variëteit te laten spreken zonder dat één stem de rest overstemt. Dat is geen marketing, dat is dagelijks werk in de kelder.

Twee wijnen, twee registers

De Stoan 2023 is het meerstemmige visitekaartje. Chardonnay, Sauvignon Blanc, Pinot Bianco en Gewürztraminer, elf maanden op groot hout en dan drie maanden fles voordat de wijn de markt op mag. “Stoan” is dialect voor steen, een knipoog naar de minerale stijl. Fris, fruitig, met een pittige zure afdronk. Een wijn die zijn werk doet, al blijft de finish gemiddeld.

De Troy Riserva 2022 speelt een niveau hoger. Als enige wijn van het huis ziet hij barrique, veertig procent nieuw, elf maanden hout naast tweeëntwintig maanden staal. Een Chardonnay die eerder naar Bourgogne leunt dan naar de Nieuwe Wereld, met een romige structuur die door strakke ziltige zuren wordt opengebroken. Dit is het glas waar Cantina Tramin zijn reputatie op bouwt.

Over de warme jaargang 2022 was hij nuchter. Ja, ze plukten iets eerder om de zuren te bewaren, maar door de hoogte was rijpheid nooit een groot probleem. Netjes werken in de wijngaard houdt het zware alcoholgevoel weg. Precies dat, netjes werken, is de rode draad van dit huis.

Bronnen

• Cantina Tramin (officieel): cantinatramin.it
• La Grande Bellezza (proeverij): lagrandebellezza.com