Champagne Monmarthe: grower-portret uit Ludes

Champagne Monmarthe in Ludes koopt geen druiven en verkoopt er ook geen, zegt Gauthier Monmarthe. Alles wat in de fles gaat, komt van de eigen wijngaard op de noordflank van de Montagne de Reims. Gauthier is de zevende generatie op het familiedomein en werkt er met zijn vader en zijn moeder. “Het belangrijkste kenmerk van een familie: onafhankelijk zijn,” zegt hij.

Ik zag de Solera Blanc de Meunier voorbijkomen op Instagram en nam contact op. Gauthier stuurde twee flessen voor een aflevering van Sparks, die Solera en de single-plot Le Nid d’Agace 2018. In het gesprek ging het ook over zijn familie, en over Meunier, volgens Gauthier tien à twintig jaar geleden nog de arme druif van Champagne.

Een familie sinds 1737

Volgens het domein zitten de Monmarthes sinds 1737 in Ludes. In 1930 begon Ernest Monmarthe met een eigen champagne, en in 1960 ging het al om 60.000 flessen. Gauthier zelf zei in de opname dat zijn overgrootvader het merk begon in het begin van de twintigste eeuw, en dat de generaties daarvoor alleen wijngaarden hadden. Zijn vader Jean-Guy kwam in 1990 bij diens vader Guy en is volgens het domein de zesde generatie.

Gauthier werkt met zijn vader, zijn moeder en een team van zes mensen dat zowel de tractor rijdt als in de kelder staat. Zijn vader zit er volgens Gauthier al veertig jaar en heeft “de ervaring van vele jaren en veel jaargangen”. Werk en familie vragen goede communicatie, zegt Gauthier. Ze hebben verschillende ideeën, en volgens hem zijn dat allebei goede.

Domein

Champagne Monmarthe

Plaats

Ludes, noordflank Montagne de Reims

Familie sinds

1737, champagne sinds 1930 (volgens het domein)

Generatie

Zevende (Gauthier), met vader Jean-Guy (zesde)

Wijngaard

17 hectare in 22 percelen, 15 in Ludes en 2 in Taissy, Premier Cru

Druiven

Pinot Noir, Pinot Meunier, Chardonnay

Productie

140.000 flessen per jaar

Landbouw

HVE (Haute Valeur Environnementale), sinds 2014

Zeventien hectare op de koele noordflank

Het domein telt 17 hectare in 22 percelen. Volgens het domein ligt 15 hectare in Ludes en 2 hectare in het naburige Taissy, allebei Premier Cru, dus elke fles draagt die aanduiding. Voor een wijnboer is dat veel grond, zegt Gauthier, en hij weet dat hij geluk heeft. Dat bijna alles rond het eigen dorp ligt, noemt hij zeldzaam in Champagne, en het maakt de oogst eenvoudiger.

Ludes ligt op de noordflank, achter de berg vanaf Ambonnay en Bouzy. Dat is koeler terroir, en de dorpen aan de zuidkant haalden altijd een betere rijpheid. Met de klimaatverandering schuift dat op. “Met de noordflank krijgen we nu een betere rijpheid terwijl we de frisheid behouden,” zegt Gauthier.

De drie klassieke druiven staan er: Pinot Noir, Pinot Meunier en een beetje Chardonnay. Meunier beslaat 30 tot 40 procent van de wijngaard. Sinds 2014 is het domein HVE-gecertificeerd, het Franse keurmerk voor milieubewuste landbouw. Biologisch is het niet; ze behandelen alleen als de stokken in gevaar zijn, zegt Gauthier.

Terug na Bordeaux en Zuid-Afrika

Gauthier kwam vijf jaar geleden op het domein, na een studie in Bordeaux waar hij zowel de oenologie als de wijnbusiness deed, en een jaar vinificatie in Zuid-Afrika. “Het is heel belangrijk voor me om andere wijngaarden in de wereld te zien en meer ervaring op te doen.” In Zuid-Afrika verbaasde het hem dat domeinen met tien tot twintig druivenrassen werken. In Champagne zet je het dorp en het terroir voorop.

Wat hij thuis veranderde, deed hij samen met zijn vader. “De grootste verandering die we samen hebben gemaakt, is de nieuwe lijn single plots,” zegt hij. Daar horen het blokkeren van de malolactische gisting, de foudres en de Brut Nature bij. Kleine vaten wilden ze geen van beiden, want vader en zoon houden niet van een houtsmaak in champagne.

Twee gamma’s: assemblage en single-plot

Het domein werkt met twee lijnen. De eerste draait om assemblage, het mengen van oogsten, druiven en percelen. “Assemblage representeert champagne,” zegt Gauthier. “We zeggen graag dat de eerste lijn meer die van mijn vader is en de tweede meer de mijne.”

De tweede lijn bestaat uit single-plot cuvées, met één terroir, één perceel en één type vinificatie. Le Nid d’Agace 2018 hoort hier thuis, een gemengd geplant perceel van een hectare met zestig jaar oude Chardonnay bovenaan en jonge Pinot Noir lager op de klei. De Solera Blanc de Meunier is 100% Meunier op krijt, gerijpt in een eeuwigdurende reserve die in 2015 begon.

Bij een solera dacht ik meteen aan sherry uit Jerez, en die vergelijking maakte ik ook in de opname. Gauthier rijpt er alleen zijn Meunier in. Elk jaar gaat er zo’n 30 procent nieuwe wijn bij, en dat houdt volgens hem het fruit en de frisheid van de druif vast.

Er zit meer in de pijplijn. Een nieuwe Blanc de Blancs ligt te wachten sinds 2021, een nieuwe Blanc de Noirs sinds 2022. “In dit vak moet je geduldig zijn. Soms is dat moeilijk voor me, want je maakt een wijn en laat hem dan vier, vijf, zes jaar liggen voordat je hem proeft.”

Wat zijn vader ervan vond

We kwamen op de familie. Volgens Gauthier waren twee dingen nieuw voor zijn vader en diens generatie: Meunier apart vinifiëren en zonder dosage afwerken. Tien, twintig jaar geleden bestonden Extra Brut en Brut Nature nauwelijks, zegt hij. Dat de Solera geen suiker nodig had, was ook voor Gauthier zelf de grote verrassing.

Zijn vader zei: oké, heel goed, heel fruitig. “Het was een goede verrassing voor de hele familie,” zegt Gauthier. Het is Gauthiers lezing; zijn vader sprak ik niet.

Onafhankelijk blijven

Gauthier maakt zich geen illusies over de markt. De wijnconsumptie daalt, in Frankrijk en wereldwijd, zegt hij. Toch doet het domein alles zelf, van de wijngaard tot het degorgeren.

Met 140.000 flessen per jaar is Monmarthe groot voor een grower, zegt Gauthier zelf, al stelt het niets voor naast de grote huizen. Onafhankelijkheid heeft ook een keerzijde. Hoeveel druiven hij mag gebruiken, hangt af van de opbrengst die het CIVC elk jaar vaststelt op basis van de verkoop van het jaar ervoor. Druiven daarboven blijven in de wijngaard liggen of gaan naar de distilleerderij.

Bij mijn eigen beeld hoort een kanttekening. Ik proefde twee flessen uit de tweede lijn en geen enkele assemblage uit de lijn van zijn vader. En de solera is in Gauthiers woorden nog jong, met zeven oogsten in het glas.

Bij de oogst wonen zeventig plukkers uit Noord-Frankrijk tien dagen op het domein, in kamers achter de kelder. In Nederland en België is Vinétiq volgens Gauthier sinds twee jaar partner voor de horeca, een importeur gespecialiseerd in grower-champagne.

Meer over het domein: champagne-monmarthe.com

Veelgestelde vragen

Waar ligt Champagne Monmarthe precies?

In Ludes, op de noordflank van de Montagne de Reims, achter de berg vanaf Ambonnay en Bouzy. Volgens het domein ligt 15 hectare in Ludes en 2 hectare in het naburige Taissy, samen 22 percelen, allemaal Premier Cru.

Wat maakt Monmarthe een grower-champagne?

Champagne Monmarthe koopt geen druiven en verkoopt er ook geen, zegt Gauthier. De champagne komt uitsluitend van de eigen wijngaard, van de aanplant tot de oogst. Zo werkt een onafhankelijke grower, terwijl de grote huizen druiven inkopen.

Waar koop je Champagne Monmarthe in Nederland?

Volgens Gauthier zijn de wijnen sinds twee jaar in Nederland en België verkrijgbaar via Vinétiq, dat zich richt op grower-champagne en de horeca. Contact kan via champagne-monmarthe.com.

Bronnen

• Primaire bron: Sparks by VinoVonk, aflevering 38 met Gauthier Monmarthe (opname en shownotes)
• Producent, geschiedenis en wijngaard: champagne-monmarthe.com/estate
• Comité Champagne (CIVC): champagne.fr

Dit portret is gebaseerd op persmonsters en een gesprek met Champagne Monmarthe. Geen betaling, beoordeling onafhankelijk.