Pinot Meunier verdween in Champagne lang in de blend, achter Pinot Noir en Chardonnay. Tien of twintig jaar geleden was het de arme druif van de streek, zegt Gauthier Monmarthe. Hij zet hem op het etiket en in een glas zonder een grammetje suiker.
Hij stuurde me twee flessen uit zijn single-plot reeks. Voor deze Sparks proefde ik ze met hem, vanuit zijn kelder in Ludes en de mijne in Nederland.
Wie is Gauthier Monmarthe
Gauthier is de zevende generatie op het familiedomein in Ludes, op de noordflank van de Montagne de Reims. Volgens het domein zit de familie er sinds 1737 en maakt ze sinds 1930 eigen champagne. Hij werkt met zijn vader Jean-Guy, de zesde generatie, met zijn moeder en met een team van zes in de wijngaard en de kelder. Volgens het domein ligt 15 van de 17 hectare in Ludes en 2 in buurdorp Taissy, allemaal Premier Cru.
Gauthier koopt geen druiven en verkoopt er ook geen. Van het planten van de wijnstok tot de oogst houdt hij alles in eigen hand. “Onafhankelijk zijn is de belangrijkste eigenschap van een familiedomein,” zegt hij in de aflevering.
Onafhankelijk blijven, met het CIVC op de achtergrond
Het CIVC stelt elk jaar de toegestane opbrengst vast, in overleg tussen de wijnboeren, de huizen en de coöperaties. Die opbrengst hangt af van de verkoop van het jaar ervoor, en nu de verkoop wereldwijd wat daalt, gaat ook de opbrengst omlaag. Druiven boven die grens blijven in de wijngaard hangen of gaan naar de distilleerderij. Iets anders mag je er niet mee doen.
Daarbovenop komt de oogst zelf. Zeventig plukkers uit Noord-Frankrijk wonen tien dagen op het domein. Gauthier werkt onder HVE (Haute Valeur Environnementale), een keurmerk waar zijn vader volgens het domein in 2014 voor koos. Hij is niet biologisch.
In het warme, gezonde 2025 spoot hij negen keer, waarvan één keer chemisch, rond de bloei. De noordflank van Ludes verandert door het klimaat en levert nu betere rijpheid met behoud van frisheid.
Le Nid d’Agace 2018: het gecomplanteerde perceel
“Le Nid d’Agace” is de naam van een perceel van één hectare. Agace betekent ekster, het perceel heet dus Eksternest. Er staan twee rassen op één perceel, oude Chardonnay van zestig jaar boven op de helling en jonge Pinot Noir op de klei onderaan. De druiven worden samen geplukt en bij het persen gemengd.
Geen malolactische gisting. Acht maanden vinificatie in grote foudres, daarna zes tot zeven jaar op de gist. Kleine vaten wil Gauthier niet, omdat hij en zijn vader de houtsmaak in champagne niet waarderen; een foudre geeft vinositeit en een gastronomische kant. Op het etiket staat Extra Brut.
In het glas vond ik koekjesdeeg en vanillekoekjes, kruidnagel, rozemarijn en tijm, en daarachter room, boter en toast. Fris en toch vol en rijk. Scherpe zuren proef je niet, hoewel het een Extra Brut is. Gauthier legt uit dat de geblokkeerde malo de frisheid vasthoudt en dat de Pinot Noir op klei de rondheid geeft.
De Solera Blanc de Meunier: 100% Meunier op krijt
De tweede fles maakte me nieuwsgierig. Een solera ken je uit Jerez, van sherry. Gauthier werkt met een eeuwigdurende reserve in één tank, waar elk jaar nieuwe wijn bij komt. Sommige champagnemakers gebruiken een perpetual reserve, maar ik had het nog nooit gehoord voor uitsluitend Pinot Meunier.
Gauthier startte zijn solera in 2015. De wijn ligt in de oudste betonnen tank van het domein, die van zijn overgrootvader. Beton houdt de temperatuur, de frisheid en het fruit vast, vertelt hij. Elk jaar ververst hij zo’n 30% van de tank met nieuwe wijn, en van de oogst voor deze cuvée vinifieert hij 40% in vaten.
De eerste botteling was een blend van 70% solera en 30% van de oogst 2022. De solera is daarmee volgens Gauthier zeven jaar oud. Honderd procent Meunier, gegroeid op krijt in plaats van op de klei van de Vallée de la Marne waar de druif meestal vandaan komt.
“En aan het eind, mijn grote verrassing, hebben we helemaal geen suiker nodig,” zegt hij. Het fruit levert genoeg zoetheid, dus werd het een Brut Nature, zero dosage. Er zijn 4.188 flessen van.
Ik proefde sinaasappelbloesem en jasmijn, en veel rood fruit dat je bij Meunier niet vaak tegenkomt: aardbei en framboos. Daarnaast bosbes en cassis, kruiden, koekjesdeeg en vanille, en wat gedroogd fruit, abrikoos en kers. Gauthier noemt het “puur fruit op krijt”. Een 100% Meunier wordt snel lineair, bloesem, fruit, appel en klaar, en hier geeft de solera textuur en vinositeit.
Hoe zijn vader reageerde
Zijn vader werkt volgens Gauthier al veertig jaar op het domein. Twee dingen waren nieuw voor hem en zijn generatie wijnmakers: een Meunier in z’n eentje vinifiëren, en hem zonder dosage afwerken. Extra Brut en Brut Nature bestonden tien, twintig jaar geleden nauwelijks, volgens Gauthier.
Zijn vader vond de wijn “heel goed, heel fruitig”, en voor de hele familie was het een goede verrassing, zegt Gauthier.
Kanttekeningen
De solera is met zeven jaar nog jong; Gauthier wil er ooit 20 tot 40 jaargangen in het glas hebben. Het is een eeuwigdurende reserve in één tank waarvan elk jaar zo’n 30% wordt ververst, zonder de rijen criaderas van een solera in Jerez. Met 4.188 flessen is de oplage klein, en het domein werkt niet biologisch.
Veelgestelde vragen
Wat is een Blanc de Meunier? Op het etiket staat Blanc de Meunier, een Blanc de Noirs van uitsluitend Pinot Meunier. Bij Monmarthe komt die Meunier van krijt in Ludes.
Wat doet de solera-methode bij Champagne? Een eeuwigdurende reserve waaraan elk jaar nieuwe wijn wordt toegevoegd, zodat de tank nooit leeg raakt. Monmarthe houdt de zijne sinds 2015 in een oude betonnen tank en ververst elk jaar zo’n 30%. De eerste botteling was een blend van 70% solera en 30% oogst 2022.
Waarom heeft deze Champagne geen dosage? Volgens Gauthier geeft het fruit van de Meunier op krijt genoeg zoetheid. Een toegevoegde dosage was niet nodig, dus werd het een Brut Nature met zero dosage.
Hoeveel flessen zijn er van de Solera Blanc de Meunier? 4.188 flessen.
De wijnen
Gauthier stuurde me deze twee flessen toe; ik kocht ze niet zelf en er is geen betaalde afspraak. Vinétiq, gespecialiseerd in grower champagne, is sinds twee jaar partner van Monmarthe voor de horeca in Nederland en België. Wil je dieper in de Solera Blanc de Meunier duiken, lees dan mijn uitgebreide proefnotitie over deze fles.
Volledig transcript
De aflevering is in het Engels opgenomen. Het volledige transcript staat op de Engelstalige versie van deze pagina voor toegankelijkheid en SEO.
Meer over Champagne Monmarthe
Bezoek champagne-monmarthe.com voor het volledige assortiment en de geschiedenis van het domein.
Luister
Bekijk