Caillottes 2023: tien centimeter grond, daaronder steen

Steek een schep in de grond van dit perceel en je bent na tien centimeter klaar. Daaronder ligt geen aarde meer, alleen nog kalksteen in harde scherven. Caillottes heten die, en de wijn is ernaar vernoemd.

Voor een wortel is dat geen vruchtbare bodem maar een probleem dat opgelost moet worden. Precies daar begint het verhaal van deze fles.

Even open kaart: ik kreeg deze fles opgestuurd van importeur Qualivin. Geen betaling, en geen afspraken over wat ik erover schrijf.

Wat tien centimeter grond met een wijnstok doet

Een wijnstok op diepe, rijke grond heeft het makkelijk. Water en voeding liggen binnen bereik, de plant maakt veel blad en veel druiven, en die druiven zijn zelden geconcentreerd.

Op caillottes bestaat die luxe niet. De wortel moet de spleten tussen de kalkscherven in, op zoek naar vocht dat dieper zit. Dat kost de plant energie en het beperkt de opbrengst, en het levert een druif op met minder sap en meer smaakstof per bes.

Er is nog een tweede effect. Kalksteen warmt overdag op en geeft die warmte ’s nachts weer af, waardoor de rijping gelijkmatiger verloopt. En omdat kalk water vasthoudt en langzaam afgeeft, droogt zo’n perceel minder snel uit dan de dunne grondlaag doet vermoeden.

Proefnotitie

Proefnotities

Uiterlijk

Lichtbleek citroengeel, iets voller van kleur dan de Terres Blanches van hetzelfde domein.

Neus

Rijpe peer en witte bloesem, met flink meer rokerigheid dan de instapcuvée. En dan dat steengruis: de geur die op straat hangt als stratenmakers een grote betontegel doorslijpen. Daarachter hazelnoot, een vleugje vanille, iets romigs en zelfs iets boterigs. De citrus die de Terres Blanches draagt ontbreekt hier vrijwel.

Mond

Fris, met opnieuw die rijpe peer en bloesem, het steengruis en de hazelnoot. Romiger van textuur dan de instap, en in de afdronk komt er zout bij, alsof er iets door je mond heen wordt gestrooid, in combinatie met veel fruit.

Afdronk

Lang en zoutig, met het fruit dat blijft staan.

Waardering

Totaal anders dan de instapcuvée, en interessanter. De middenmoot qua prijs, en niet qua kwaliteit.

De kelder doet hier wél mee

Waar de Terres Blanches voor tachtig procent op staal blijft, gaat deze cuvée achttien maanden lang half op vat en half op beton. Dat verklaart de textuur.

Beton geeft de wijn wat lucht zonder smaak toe te voegen. Het vat voegt wél iets toe, en dat hoor je terug in die hazelnoot en het vleugje vanille. Bij elkaar krijg je meer gewicht in de mond zonder dat de wijn houterig wordt, want er is geen nieuw eiken in het spel.

Producent

Domaine du Bouchot, Saint-Andelain

Wijn

Pouilly-Fumé Caillottes

Jaargang

2023

Druif

100% sauvignon blanc

Bodem

Drie percelen caillottes, harde kalkscherven onder circa 10 cm grond

Vinificatie

Inheemse gisten, natuurlijke fermentatie, ongefilterd

Opvoeding

18 maanden, half vat en half beton

Alcohol

13%

Formaat

750 ml

Importeur

Qualivin

Het achteretiket bevestigt wat er niet gebeurt: non filtré, fermentation naturelle, vin biodynamique. Geen filtratie betekent dat er meer in de fles blijft zitten dan alleen wijn, en dat draagt bij aan die iets vollere textuur.

Waarom dit de beste koop is

De importeur noemt deze fles zelf de beste prijs-kwaliteitverhouding van het domein. Na drie glazen naast elkaar ben ik het daarmee eens, en dat schrijf ik niet omdat het in hun documentatie staat.

De instapcuvée is directer maar simpeler. De MCMLV is complexer maar ook vier euro duurder en veel specifieker van smaak. Deze zit ertussenin en heeft van allebei het beste: het zout en de spanning van de bodem, plus genoeg textuur om hem niet mager te laten aanvoelen.

Aan tafel is hij daardoor ook de veelzijdigste van de drie. Gebakken vis met een botersaus, gevogelte, risotto met kruiden, jonge kaas. De instap is te recht voor een botersaus en de MCMLV te eigenwijs.

Waar deze fles tekortschiet

Wie de vuursteen en de citrus van klassieke Pouilly-Fumé zoekt, vindt die hier maar half. De citrus is grotendeels verdwenen achter peer, bloesem en hazelnoot. Dat is winst in complexiteit en verlies in herkenbaarheid, en niet iedereen wil die ruil maken.

En de rokerigheid die hier duidelijk aanwezig is, kan bij een blinde proef verwarrend werken. Meer dan één proever zal denken aan houtrijping die er in deze vorm niet is.

Waar te koop

Met de code BOUCHOTVINOVONK krijg je tot 1 september 10 procent korting op alle wijnen van Domaine du Bouchot bij Qualivin. Ik krijg daar geen commissie of vergoeding voor.

Bronnen

• Primaire bron: achteretiket van de fles, voor druif, bodemtype, vinificatie en alcohol
• Aanvullend: Domaine du Bouchot, domeinpresentatie via importeur Qualivin, voor percelen en opvoeding
• Aanvullend: qualivin.nl, prijs en beschikbare formaten, geraadpleegd 30 juli 2026