Domaine du Bouchot: drie Pouilly-Fumés uit een rotjaar

Tweeëndertig euro, zesendertig, veertig. Drie flessen van dezelfde man, dezelfde druif, hetzelfde dorp, hetzelfde jaar. Acht euro tussen de goedkoopste en de duurste, en dat is een kwart erbovenop.

En dan is er nog iets. 2023 was voor een biodynamisch domein het lastigste soort jaar dat er bestaat. Meeldauw van april tot in september, en geen enkel middel dat je mag inzetten.

Twee vragen dus. Proef je waar dat geld heen gaat. En heeft de regen gewonnen.

Even open kaart voor we beginnen: ik kreeg deze drie flessen opgestuurd van importeur Qualivin. Geen betaling, en geen afspraken over wat ik erover schrijf.

Fumé gaat niet over rook

Bijna iedereen brengt de verkeerde verwachting mee naar het glas. Fumé betekent gerookt, maar er komt in Pouilly geen rook aan te pas. Geen houtvuur, geen geroosterd vat. De naam verwijst naar de vuursteen in de bodem en naar de grijze waas die op de rijpe druiven ligt.

Wie hier een rokerige wijn verwacht zoals een zwaar getoaste Chardonnay, zoekt het in de verkeerde hoek. Wat je wel tegenkomt is een soort vuursteenachtige spanning, en die is subtiel.

Antoine Gouffier en het eerste biologische domein van de appellatie

Domaine du Bouchot ligt in Saint-Andelain, boven op de heuvel die Pouilly-Fumé zijn reputatie geeft. Het domein bestaat sinds 1987. Antoine Gouffier runt het sinds 2018, samen met zijn partner Ilse Nel, en tekende in december 2019 voor de koop.

De biologische geschiedenis is ouder dan Gouffier zelf. Het domein schakelde in 2004 om en was daarmee het eerste biologische bedrijf van de hele appellatie, met certificaat in 2009. Biodynamische praktijk sinds 2015, Demeter in 2020, en Biodyvin vanaf precies deze jaargang.

Domein

Domaine du Bouchot, Saint-Andelain

Vigneron

Antoine Gouffier, sinds 2018

Oppervlak

10 hectare in productie, 1 hectare jonge aanplant

Druiven

Sauvignon blanc, plus een klein perceel chasselas

Certificering

Biologisch 2009, Demeter 2020, Biodyvin vanaf 2023

Bodems

Kimmeridgien mergel en Portlandien caillottes

Vinificatie

Handoogst, inheemse gisten, zwavel pas laat

Cuvées

Vijf, waarvan drie Pouilly-Fumé

Gouffier vat zijn eigen werkwijze samen als negenennegentig procent in de wijngaard en één procent in de kelder. Dat is het soort zin dat elke wijnmaker kan uitspreken, maar hier is hij controleerbaar: handoogst, inheemse gisten, en zwavel die pas halverwege de opvoeding en bij het bottelen in beeld komt.

In 2022 riep de Revue du Vin de France het domein uit tot ontdekking van het jaar.

Waarom 2023 de zwaarste test was

De cijfers van het oogstrapport van Vins du Centre-Loire lezen als een waarschuwing. Een koude natte winter die de watervoorraad vulde. Uitloop rond half april. Daarna een natte, vochtige late lente waarin meeldauw het hele seizoen aanwezig bleef. Weinig vorstschade, goede bloei, hoge opbrengstpotentie. En een hete afsluiting die de rijping vlak voor de pluk alsnog afmaakte.

Uitkomst: hoge opbrengsten, gezonde druiven, suikers iets lager dan in 2022. Tegenover het zonnige 2022 zijn de 2023’s minder geconcentreerd en in ruil daarvoor fijner en klassieker, met alcohol terug op normaal niveau.

Voor een gangbaar bedrijf is dat een lastig jaar. Voor een biodynamisch domein is het de zwaarste test die bestaat, want de gereedschapskist tegen schimmel is er simpelweg niet. Dat maakt deze drie flessen interessanter dan een makkelijk jaar zou doen.

Drie bodems, tien meter uit elkaar

Deze vergelijking blijft schoon omdat er maar één druif, één dorp en één jaargang in zit. Wat er verschilt zijn de bodem en de beslissingen in de kelder.

Terres Blanches komt van Kimmeridgien kalkmergel met wat Portlandien erbij. Die mergel staat in de streek bekend als marnes à petites huîtres, mergel met kleine fossiele oesterschelpjes erin. Deze grond lag ooit onder zee, en dat zit letterlijk in de samenstelling.

Caillottes komt van drie percelen met harde kalkscherven. Er ligt daar ongeveer tien centimeter grond, en daaronder houdt het op en begint het kale gesteente. Wortels hebben er weinig te zoeken behalve diepte.

MCMLV is Romeins voor 1955, het plantjaar van het perceel. Het zijn de oudste stokken van het domein, op zuidoost geëxponeerde Kimmeridgien mergel.

De kelder legt daar een tweede laag overheen. Terres Blanches ziet voor tachtig procent staal en de rest groot hout, en is de vroegste bottelling van het domein. Caillottes gaat achttien maanden op half vat en half beton. MCMLV krijgt achtenveertig tot tweeënzeventig uur schilweking en daarna achttien maanden op staal, zonder hout.

Terres Blanches: de wijn zonder tussenlaag

Proefnotitie

Proefnotities

Uiterlijk

Bleek strogeel met een frisse glans, het lichtste van de drie.

Neus

Kruisbes en witte perzik voorop, en daar dwars doorheen veel citrus die zich opsplitst in schil en zeste. Daaronder iets kruidigs, nat krijt, en een ziltige hint waar je zonder moeite een oesterschelp bij kunt denken. Achterin venkelzaad.

Mond

Fris en recht, met dezelfde kruisbes en witte perzik als in de neus. Krijtachtig droog, met een klein rokerig randje, en zuren die strak blijven zonder scherp te worden. Dat venkelzaad komt terug.

Afdronk

Schoon en droog, middellang, zonder ergens breed te worden.

Waardering

De meest directe van de drie. Weinig kelder, veel bodem, en dat is precies de bedoeling.

Dat er nauwelijks hout aan te pas komt is een keuze, geen bezuiniging. Er staat niets tussen de drinker en die fossiele oesterbodem in.

Caillottes: steengruis en een romige kern

Proefnotitie

Proefnotities

Uiterlijk

Lichtbleek citroengeel, iets voller dan de Terres Blanches.

Neus

Rijpe peer en witte bloesem, met flink meer rokerigheid dan de eerste. En dan dat steengruis: de geur die op straat hangt als stratenmakers grote betontegels doorslijpen. Daarachter hazelnoot, een vleugje vanille, iets romigs en zelfs iets boterigs. De citrus van de eerste wijn ontbreekt hier vrijwel.

Mond

Fris, met opnieuw die rijpe peer en bloesem, het steengruis en de hazelnoot. Romiger van textuur dan de Terres Blanches, en in de afdronk komt er zout bij, alsof er iets door je mond heen wordt gestrooid, in combinatie met veel fruit.

Afdronk

Lang en zoutig, met het fruit dat blijft staan.

Waardering

Totaal anders dan de eerste, en interessanter. De middenmoot qua prijs, en niet qua kwaliteit.

MCMLV: stokken uit 1955 en drie dagen op de schil

Proefnotitie

Proefnotities

Uiterlijk

Duidelijk donkerder dan de andere twee, met een diepere gele kern. Dat is de schilweking die je ziet.

Neus

Sinaasappelschil voorop, met een klein beetje citroenschil ernaast. Gedroogde kamille en gedroogde thee, peer die eerder naar kweepeer trekt, en een kruisbes die niet stuift maar meedoet. Rijk en rond, en hoe langer je ruikt hoe meer er rokerigheid bij komt.

Mond

Geconcentreerder en rijker dan de andere twee. Sinaasappelschil en citrus, appel, rijpe peer en kweepeer, met dat gedroogde kamille-karakter erdoorheen dat me aan Manzanilla doet denken. Grippy op de tong, met een licht bittertje aan het eind.

Afdronk

Lang, ziltig en licht bitter, met de kamille die blijft hangen.

Waardering

De bijzonderste van de drie. Je proeft dat dit van oude stokken komt.

Wat je hiervoor betaalt

De importeur noemt Caillottes zelf de beste koop van het domein. Dat klopt. Die fles heeft de mooiste balans tussen fruit, textuur en een beetje complexiteit, en zit precies in het midden van de prijsladder.

De MCMLV vind ik de interessantste, en dat is toevallig ook de duurste. Krijg je daar die kwart meerprijs voor terug? Ja. Je krijgt een complexere wijn met meer groeipotentieel, en dat is een fles die je in meervoud kunt kopen om er een paar weg te leggen. Die zuren worden in de komende jaren alleen maar ronder. Voor een bijzondere gelegenheid pak ik deze.

En die hoge opbrengst van 2023, verraadt die zich in dunheid of een korte afdronk? Nee. Alle drie hebben ze een lange afdronk en een energieke, zuivere opbouw. Je krijgt precies wat je van een goede Pouilly-Fumé mag verwachten.

Aan tafel: oesters, vis, mooie groenten. Bij de Terres Blanches is dat bijna een grap, gezien de fossiele oesters in de grond waar hij vandaan komt.

Twee kanttekeningen

Dit is geen wijnstijl voor iedereen. Wie een volle, ronde vanillebom gewend is van stevige Chardonnay, komt hier bedrogen uit. Deze drie zijn vrij strak, hoog in de zuren, ziltig en complex. Ik zou ze toch proberen, want je smaakpalet groeit alleen als je het af en toe iets anders voorschotelt, maar koop ze niet in de verwachting dat het meevalt.

Belangrijker voor wie gaat bestellen: de scores die in de handel rondgaan voor dit domein, in de buurt van 92 en 93 punten, horen bij de jaargang 2022. Niet bij deze flessen. En bij de importeur staat de Terres Blanches in de fles van 75 centiliter inmiddels als 2024, terwijl de magnum en de halve fles nog 2023 zijn. Kijk dus op het etiket voor je aanneemt dat je hetzelfde in handen hebt als hierboven beschreven.

Waar te koop

Met de code BOUCHOTVINOVONK krijg je tot 1 september 10 procent korting op alle wijnen van Domaine du Bouchot bij Qualivin. Ik krijg daar geen commissie of vergoeding voor.

Prijzen per 30 juli 2026: Terres Blanches €31,95, Caillottes €36,95, MCMLV €39,95, alle drie in 75 centiliter. Alle drie zijn er ook op magnum, tot €89,95, en van de Terres Blanches is er een halve fles van €16,95.

Grootformaat is bij dit soort jaargangen geen ijdelheid. Een wijn rijpt in magnum langzamer, en bij een jaar dat het van finesse moet hebben in plaats van van concentratie is dat een verdedigbare keuze.

Bronnen

• Primaire bron: Domaine du Bouchot, domeinpresentatie via importeur Qualivin, gegevens over percelen, bodems, vinificatie en certificering
• Aanvullend: Vins du Centre-Loire, Millésime 2023, oogstrapport over groeiseizoen, meeldauwdruk, opbrengsten en stijl
• Aanvullend: qualivin.nl, prijzen en beschikbare formaten, geraadpleegd 30 juli 2026