Witte port op ijs: de Kopke On Ice ijstest

Twee glazen, dezelfde port, dezelfde 60 milliliter. Het enige verschil: in het rechterglas drie ijsblokjes, witte port op ijs zoals Kopke het bedoelt. Ik zet de klok op tien minuten en wacht.

Dat is de hele test. Kopke beweert dat On Ice, zijn zoete witte port van 19,5 procent, expres geconcentreerder is gemaakt zodat het smeltwater van het ijs hem niet platslaat. Iedereen die erover schreef nam die zin over uit het persbericht. Niemand zette twee glazen naast elkaar. Witte port op ijs is als idee al negentig jaar oud, dus een fles die zegt dat hij ervoor gebouwd is, verdient een klok, geen applaus.

De fles kwam als persmonster van Kopke. Geen betaling, geen afspraken over wat ik schrijf.

Wat er in het glas gebeurde

Eerst het glas zonder ijs. Een diepe, zoetige geur: sinaasappel, mandarijn, iets bloemigs. In de mond heel zoet, heel kleverig, dik, met een brandend randje van de alcohol. Ik zei het op camera en ik herhaal het hier: zo, puur, vind ik hem niet aantrekkelijk om te drinken. Dat is geen schande voor een port die nooit puur bedoeld was, maar het hoort er wel bij.

Dan het glas met ijs, direct na het schenken. Hetzelfde, in grote lijnen. Het ijs doet al iets, maar nog niet veel.

Na tien minuten ruik ik eerst weer het pure glas: nog steeds die volle, zoete neus, mandarijn, sinaasappel, een beetje perzik. Het glas met ijs ruikt naar bijna niets meer. Alles staat ver weg, het ijs neemt de aroma’s mee. Er zit nu smeltwater in, de alcohol is gezakt.

En dan de slok. Een stuk lekkerder. Fris, niet meer zo zoet en plakkerig, veel sinaasappel, mandarijn, abrikoos, een beetje gekneusde peer, en opvallend kruidig. Ik vind het niet slecht, en dat meen ik. Dit is het glas dat je op een warme avond wilt, en het pure glas is dat niet.

Wat de ijstest wel en niet bewijst

De test laat zien wat ijs met déze wijn doet: de kleverigheid gaat eraf, het fruit komt naar voren, de neus verdwijnt grotendeels. Dat laatste is een echte prijs die je betaalt. Wie port drinkt om eraan te ruiken, drinkt hem niet op ijs.

Wat de test níet laat zien, is of On Ice zich beter houdt dan een gewone zoete witte port. Daarvoor had ik een tweede fles nodig, van een ander huis, met dezelfde drie blokjes ernaast. Die had ik niet in huis. De concentratieclaim blijft dus ongetoetst. Ik kan alleen zeggen dat de wijn na tien minuten smeltwater nog steeds als port smaakt en niet als aangelengde limonade. Of dat aan de speciale selectie ligt of alleen aan 19,5 procent alcohol en een flinke dosis suiker, weet ik niet.

Hoe Kopke hem gemaakt heeft

Enoloog Carlos Alves legde aan Brummell Magazine uit wat er anders is: een speciale druivenselectie en een verlengde pre-maceratie op de schillen. Dat geeft meer intensiteit, meer structuur en een dieper gouden kleur dan een klassieke witte port. Precies dat goud zie je in het glas.

Alves zegt ook dat het niet per se wit had hoeven worden. Reserve tawny viel af: over ijs kwam er te veel houtkarakter naar boven, bijna metalig. Ruby viel af omdat hij te stroperig werd. Wit bleef over.

De cijfers die Kopke zelf publiceert: 19,5 procent alcohol, een pH van 3,44 en een totale zuurgraad van 3,30 gram per liter. Dat is weinig zuur voor zoveel suiker, en dat is precies wat je puur proeft als kleverig. Het ijs, en het smeltwater erna, doen het werk dat de zuurgraad niet doet. Een officieel suikergehalte geeft Kopke niet; ik hou het op zoet. Welke druiven erin zitten zegt het huis ook niet, verder dan “traditionele druivenrassen”. Rijping, filtratie en de exacte tijd op de schillen staan nergens. Voor een product dat zijn bestaansrecht op een technische keuze bouwt, is dat mager.

De sinaasappelschijf en de citroen die nog komt

Kopkes klassieke serve is 60 milliliter On Ice, drie ijsblokjes, een universeel wijnglas en een sinaasappelschil. Voorkoelen hoeft niet, is de boodschap van de campagne: het ijs doet het werk. In de tweede video deed ik het bijna zo: koude fles, drie blokjes, een schijfje sinaasappel in plaats van alleen de schil.

Zonder ijs geroken is er veel meer rijkdom dan met: oranjebloesem, mandarijn, citroenschil, perzik, nectarine, gekneusde appel en peer. Met ijs en sinaasappel in de mond: ontzettend fris, het geconcentreerde is weg, appel en peer maar vooral sinaasappelschil, mandarijn, perzik. Zomer in je glas, zei ik in de video.

Aan het eind van de eerste video kondig ik aan dat ik hem nog met een schijf citroen ga proberen. Dat is mijn eigen idee, niet dat van Kopke. In hun drie serves komt citroen alleen voor als een paar druppels sap in de Passionspritz, naast 125 milliliter bruisend passievruchtwater en een blaadje basilicum. De Grapefizz is 60 milliliter port met 100 milliliter grapefruitsoda. De logica achter de citroen is simpel: dit is een zoete port met weinig zuur, en zuur is wat hem in balans trekt. Of dat ook zo uitpakt, heb ik nog niet op camera getest.

Waarom deze fles bestaat

Wereldwijd ging het portvolume van 10,5 miljoen kisten in 2000 naar 7,3 miljoen in 2023, volgens IVDP-cijfers die Forbes in mei 2024 publiceerde. Over de laatste tien jaar van die reeks is dat 8,7 miljoen naar 7,3 miljoen, ongeveer 16 procent minder, meldde The Drinks Business in oktober 2025. Premium is inmiddels ongeveer de helft van de waarde van alle verkochte port. De grote huizen zoeken dus een nieuwe drinker voor de fles die niet premium is, en die drinker zit op een terras met een glas vol ijs.

Daarom is “on ice” ook geen nieuwe categorie. Taylor’s Chip Dry, de eerste droge witte aperitiefport, dateert van 1934. Croft Pink kwam in 2008 als eerste rosé port, expliciet voor jongere drinkers en de horeca. Graham’s Blend No. 5 van Symington, met Malvasia Fina en Moscatel Galego en genoemd naar de vijfde generatie Symington-neven, was de eerste witte port die speciaal voor mixen werd gemaakt. Dat is het dichtstbijzijnde vergelijk met On Ice. Daarnaast staan de blikjes van Taylor’s, Croft, Offley en Cockburn’s, en Adrian Bridge van Fladgate dateert witte port met tonic als drankje op de jaren zeventig.

Kopkes eigen draai is dat er geen pre-mix in blik komt, maar een fles op volle sterkte waarbij het verdunnen pas in het glas gebeurt. Dat is eerlijker dan een blikje van 5,5 procent. Maar het maakt de fles niet lichter. “Lichter” slaat hier op de serve, niet op de wijn: 19,5 procent en zoet, binnen de IVDP-regels doodgewoon voor witte port, die tussen 18 en 22 procent hoort te zitten, met alleen een uitzondering naar beneden voor light dry white. “On ice” staat nergens in die regels. Het is een marketingconstructie binnen de bestaande categorie zoete witte port, en dat is prima, zolang je het maar zo noemt.

Wie verdient er aan witte port op ijs

Kopke is opgericht in 1638 door de familie Köpke uit Hamburg en geldt als het oudste porthuis dat nog produceert. Dat erfgoed staat groot op de fles. Wat er niet op staat: eigenaar Sogevinus hernoemde zich in 2025 tot Kopke Group, met de toevoeging “By Escotet Family Estates”. De groep, met ook Barros, Burmester, Calém en Velhotes, is eigendom van Banesco International, opgericht door de Spaans-Venezolaanse bankier Juan Carlos Escotet, tevens grootaandeelhouder van Abanca. De rebrand viel samen met de opening van het Tivoli Kopke Hotel in Vila Nova de Gaia. Kopke Group is de minst bekende van de vijf bedrijven die samen ongeveer vier vijfde van de wereldwijde porthandel doen.

Ondertussen daalt in de Douro het benefício, de hoeveelheid most die wettelijk tot port verwerkt mag worden, van 104.000 pipes in 2023 naar 90.000 in 2024 naar 75.000 in 2025. Die 75.000 kondigde IVDP-voorzitter Gilberto Igrejas in juli 2025 aan in Público. Voor de oogst van 2026 zette het IVDP het cijfer licht hoger, op 76.000. Eén pipe is 550 liter en is voor een teler ruwweg duizend euro. Telers demonstreerden in 2024 en 2025 in Peso da Régua. Sommigen kregen een brief dat hun druiven niet meer afgenomen werden.

Dat levert de vraag op die ik niet kan beantwoorden: neemt een aperitief-SKU als deze extra Douro-fruit af en komt er daardoor meer geld bij een teler terecht, of zit de marge van deze herpositionering vooral in Gaia, bij de groep en het hotel? Kopke publiceert er niets over, en ik vond geen cijfers die het een of het ander bewijzen. Wat ik wel zie: een etiket uit 1638 en een campagne over het doorbreken van taboes, naast een bank als eigenaar en een teler die minder mag leveren dan vorig jaar. Wie On Ice koopt, koopt ook dat verhaal.

Oordeel: witte port op ijs, en dan deze

Koop hem als je een zomeraperitief zoekt dat je thuis in vijf seconden maakt en dat na tien minuten beter wordt in plaats van slechter. Drink hem niet puur, en verwacht geen neus zodra het ijs erin zit.

Let wel op waar je hem koopt. Dezelfde fles kost 24,99 euro bij Gall & Gall, 19,95 bij vinhodoporto.nl en 15,95 bij Gevo Slijterij. Negen euro verschil op één product is het grootste bezwaar dat ik tegen deze fles heb, en het heeft niets met de wijn te maken. Onder de twintig euro is hij een aanrader voor wat hij is. Boven de twintig zou ik eerst kijken of Graham’s Blend No. 5 of een gewone zoete witte port met een sinaasappelschil niet hetzelfde doet.

Importeur is Wijnhandel van Ouwerkerk in Arkel, sinds 1953 exclusief importeur van Kopke in Nederland. Awards of scores heb ik voor deze fles niet gevonden.

Producent

Kopke, Vila Nova de Gaia

Wijn

Kopke On Ice, zoete witte port, NV

Enoloog

Carlos Alves

Alcohol

19,5%

pH

3,44

Totale zuurgraad

3,30 g/l

Formaat

75 cl, geen geschenkdoos

Serve

60 ml + 3 ijsblokjes + sinaasappelschil; winkels adviseren 6-8 °C

Prijs

€15,95 tot €24,99

Importeur

Wijnhandel van Ouwerkerk, Arkel

Bronnen

• Primaire bron: Kopke On Ice campagnesite, voor de drie serveeradviezen en de omschrijving van het product
• Primaire bron: Kopke Group webshop, voor alcohol, pH, zuurgraad, enoloog en formaat
• Brummell Magazine, interview met Carlos Alves over pre-maceratie en de keuze voor wit
• Público, 18 juli 2025, Gilberto Igrejas over het benefício 2023 tot 2025
• IVDP, comunicado vindima 2026, benefício 76.000 pipes voor 2026
• Forbes, Paul Caputo, “Port For A New Generation”, 9 mei 2024, IVDP-volumecijfers 2000 en 2023 en het aandeel premium
• The Drinks Business, 28 oktober 2025, volumedaling 2013 tot 2023
• Prijzen: Gall & Gall, vinhodoporto.nl en Gevo Slijterij, geraadpleegd augustus 2026