Copa Jerez: de wedstrijd voor sherry-pairing

Acht teams, acht landen, één keuken in Jerez de la Frontera. Een chef en een sommelier per land staan tegenover elkaar in het Villamarta-theater, met drie gangen en een zorgvuldig samengesteld glas sherry per bord. Dat is Copa Jerez. Sinds 2000 vormt deze tweejaarlijkse wedstrijd het podium waar koks en sommeliers wereldwijd laten zien dat sherry meer is dan een aperitief.

Wat is Copa Jerez?

Copa Jerez is de internationale wedstrijd voor pairing tussen haute cuisine en sherry. De competitie wordt georganiseerd door de Consejo Regulador van de DO’s Jerez-Xérès-Sherry en Manzanilla-Sanlúcar de Barrameda, samen met Fedejerez (de federatie van bodega’s in het Marco de Jerez) en met steun van ICEX, de Spaanse staatsdienst voor exportpromotie. De finale vindt elke twee jaar plaats in Jerez de la Frontera, het hart van de sherry-streek in Andalusië.

Het idee is simpel maar ambitieus: laat zien dat de stilistische breedte van sherry, van bleke fino tot zware oloroso en zoete Pedro Ximénez, geschikt is voor een compleet driegangenmenu op restaurantniveau. Inzet is internationale erkenning voor zowel het team als het restaurant dat het land vertegenwoordigt.

Elk land wordt vertegenwoordigd door één team van twee personen: een chef en een sommelier, beiden in actieve dienst bij hetzelfde restaurant. Samen ontwerpen ze een driegangenmenu, voorgerecht, hoofdgerecht en dessert, waarbij elk gerecht is gekoppeld aan een specifieke sherry of manzanilla. De keuze van het glas is geen bijzaak: de sommelier moet motiveren waarom een fino en rama beter past bij een visgerecht dan een manzanilla pasada, of waarom een oloroso V.O.R.S. de juiste tegendruk geeft bij wild.

Tijdens de finale bereidt het team het menu live in een professionele keuken, voor het oog van de jury en het publiek. De jury bestaat uit Masters of Wine, internationale chefs en gastronomische pers. Beoordeling gaat op vier vlakken: technische uitvoering in de keuken, smaakharmonie tussen gerecht en wijn, creativiteit, en de gestructureerde verdediging van de pairing door de sommelier.

Naast de hoofdprijs voor het beste team kent de jury aparte prijzen toe: Best Sommelier, Best Chef en categorie-prijzen voor de beste pairing per gang (voorgerecht, hoofdgerecht, dessert) en de meest creatieve pairing.

De geschiedenis: van eerste editie tot nu

De wortels van Copa Jerez liggen, opvallend genoeg, in Nederland. De eerste edities startten rond 2000 als een kleinschalige pairing-uitdaging gericht op amuses met sherry. Na drie edities groeide het concept door naar een internationale finale in Jerez zelf, georganiseerd door de Consejo Regulador.

Sindsdien wordt de finale tweejaarlijks gehouden, met een onderbreking rond de coronaperiode. De negende internationale editie vond plaats in 2021, de tiende in 2023 en de elfde in juni 2025. Het evenement is uitgegroeid tot een tweedaags forum met masterclasses, bodega-bezoeken en een publieksprogramma rondom de finale, en trekt volgens de officiële cijfers van sherry.wine bijna 600 bezoekers per editie.

Welke landen doen mee?

In de huidige opzet strijden acht landen om de internationale titel. Vaste deelnemers zijn Spanje, Denemarken, België, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en de Verenigde Staten. In recente edities is Mexico toegetreden als achtste deelnemer. Elk land organiseert een eigen nationale voorronde waarin restaurants strijden om het ene ticket naar Jerez.

Recente winnaars (gebaseerd op geverifieerde bronnen)

De afgelopen jaren is Denemarken de meest succesvolle deelnemer. Een overzicht van bevestigde recente winnaars:

2017: Nederland, Podium Onder de Dom (Utrecht), met chef Leon Mazairac en sommelier Goos van den Berg
2019: Denemarken
2021: België, Paul de Pierre, met chef Fabian Bail en sommelier Paul-Henri Cuvelier (drievoudige winst, een primeur in de geschiedenis van de wedstrijd)
2023: Denemarken, Parsley Salon
2025: Denemarken, Sdr. Bjert Kro, met Emil Rask Bahr en Andreas Kobs Laursen

Bij de individuele prijzen valt op dat sommeliers en chefs uit verschillende landen geregeld het podium delen. In 2023 ging de prijs voor Best Sommelier naar Gianluca di Taranto van het Belgische restaurant Cook & GTD, terwijl Nederland in datzelfde jaar de Best Main Course Pairing won.

Copa Jerez NL: de Nederlandse voorronde

Nederland kent een eigen nationale voorronde, Copa Jerez NL, waarin meestal drie tot vier restaurants strijden om het ticket naar Jerez. De voorronde wordt gehouden in een professionele keuken in Amsterdam, met een vakjury van Nederlandse chefs, sommeliers en sherry-experts. Een eigen platform, copajerez.nl, publiceert deelnemers, jury en uitslag per editie.

Wat opvalt is de constante kwaliteit van het deelnemersveld. Recente Nederlandse winnaars zijn allemaal Michelin-bekroonde restaurants:

2017: Podium Onder de Dom (Utrecht), Leon Mazairac en Goos van den Berg
2021: Restaurant De Librije (Zwolle), Lars Aukema en Sem Beks
2022: Restaurant Vigor (Vught), Randy Bouwer en Martijn Wijnands
2024: Restaurant Basiliek (Harderwijk), Yornie van Dijk en Anne Marie Nijhoff
2025: Restaurant Puur Sanh, Jean Paul Witte en Stijn Hinke

De Nederlandse prestaties op het internationale podium zijn substantieel. Podium Onder de Dom won in 2017 de internationale finale, voor zover bekend de eerste en tot nu toe enige overall-winst voor Nederland. Daarna pakte De Librije in 2021 de prijs voor de beste pairing bij het voorgerecht, met een combinatie van forel, sherryazijn en Fino En Rama van Bodegas Gutiérrez Colosía. In 2023 ging de prijs voor de beste hoofdgerecht-pairing naar Vigor, voor zwezerik en paling met Oloroso van dezelfde bodega.

Nederland behoort daarmee tot de landen die sinds 2017 in vrijwel elke editie een categorie-prijs of overall-titel hebben veroverd. Een claim van structurele dominantie zou te ver gaan, dat is en blijft Denemarken, maar het beeld van een serieuze, consistente deelnemer staat overeind.

Waarom dit ertoe doet voor sherry-cultuur

Copa Jerez heeft een doel dat verder reikt dan een prijs. De wedstrijd is, in de praktijk, een educatief instrument. Door internationale topkoks te dwingen drie gangen rond sherry te bouwen, ontstaat ieder twee jaar een nieuwe set referentie-pairings die in vakpers, sommeliersopleidingen en bodega-communicatie wordt overgenomen.

Voor de sherry-categorie zelf is dat waardevol. Sherry kampt al decennia met een imagoprobleem buiten Spanje: te vaak gezien als zoete dessertwijn of bittere aperitief. De finalisten van Copa Jerez tonen telkens opnieuw dat een fino bij rauwe vis, een amontillado bij ramen-bouillon of een palo cortado bij gerijpte kaas niet exotisch is, maar vanzelfsprekend.

Voor Nederlandse restaurants speelt nog iets anders mee. De voorronde fungeert als toegankelijke etalage voor Michelin-keukens om hun sommelier-werk in de spotlights te zetten. Niet de chef alleen, maar het duo. Dat sluit aan bij een bredere ontwikkeling waarin sommeliers steeds vaker als co-auteur van het menu worden behandeld, niet als servicepersoneel.

Bronnen

Copa Jerez, officiële pagina, Consejo Regulador del Vino y Brandy de Jerez: https://www.sherry.wine/copa-jerez
Geschiedenis Copa Jerez, sherry.wine: https://www.sherry.wine/news/copa-jerez-history-of-the-competition
Reglement Copa Jerez, sherry.wine: https://www.sherry.wine/copa-jerez/copa-jerez-competition/rules-for-participating
Copa Jerez 2017 winnaar, sherry.wine: https://www.sherry.wine/news/podium-onder-de-dom-holland-wins-copa-jerez-2017
Copa Jerez 2017, Sherry Notes: https://www.sherrynotes.com/2017/sherry-news/netherlands-wins-copa-jerez-2017/
Copa Jerez 2019 winnaar Denemarken, sherry.wine: https://www.sherry.wine/news/the-danish-team-is-proclaimed-winner-of-the-copa-jerez-forum-and-competition-2019
Copa Jerez 2021 winnaar België, sherry.wine: https://www.sherry.wine/news/belgian-team-wins-ix-copa-jerez-forum-competition-2021-most-groundbreaking-and-revolutionary
Copa Jerez 2021 België wint, Sherry Notes: https://www.sherrynotes.com/2021/sherry-news/belgium-wins-copa-jerez-2021/
Copa Jerez 2023 winnaar Denemarken, Sherry Notes: https://www.sherrynotes.com/2023/sherry-news/denmark-wins-copa-jerez-2023/
Copa Jerez 2025, sherry.wine: https://www.sherry.wine/news/michelin-starred-chefs-and-sommeliers-eight-countries-and-a-single-winning-team-welcome-to-copa-jerez-2025
Copa Jerez 2025 highlights, The Drinks Business: https://www.thedrinksbusiness.com/2025/06/copa-jerez-2025-highlights-the-versatility-of-sherry/
Restaurant Vigor wint Nederlandse Copa Jerez 2022, sherry.wine: https://www.sherry.wine/restaurant-vigor-wins-the-dutch-copa-jerez-2022
Librije wint Copa Jerez NL, Entrée Magazine: https://www.entreemagazine.nl/culinair-chefs/librije-winnaar-copa-jerez-nl
Copa Jerez NL platform: https://copajerez.nl/jury
Copa Jerez NL voorronde 2026, Perswijn: https://perswijn.nl/event/copa-jerez-nederlandse-voorronde-2026/