Les Jardins En-Chantants: kunst en landbouw

Drie flessen uit de Elzas op mijn proeftafel, en mijn beeld van de regio kantelt binnen een uur. Les Jardins En-Chantants is een klein domein bij Colmar, gerund door Léa en Gabriel Willem, dat zichzelf neerzet als kunstenaars die toevallig ook wijn maken. Dat is een claim die ik graag tegen het glas houd. Want wie zich profileert op het snijvlak van kunst en landbouw, moet eerst bewijzen dat de wijn ook zonder concept overeind blijft.

Een natuurlijke benadering van wijnbereiding

De drie flessen voor mij laten zien hoe ver het domein gaat in puur natuurlijk werken. Hun oranjewijn La Griffe de Gniff 2022 is een blend van Muscat, Gewürztraminer, Pinot Blanc en Pinot Gris. Pet’Gab’La 2023 is een pétillant naturel van 100% Pinot Auxerrois, en Ranyoot 2023 is een rode wijn van pure Pinot Noir met semi-koolzuurmaceratie. Geen sulfiet, geen filtratie, geen klaring.

Ze persen handmatig op een oude ratelpers, urenlang. Het sap loopt vervolgens via zwaartekracht de kelder in. De maceratie verschilt per wijn: 21 dagen voor La Griffe de Gniff, 29 dagen semi-koolzuur voor de Ranyoot.

De kunstenaar-boeren filosofie

“We zien onszelf als complete kunstenaars; we mengen cultuur en landbouw,” zeggen de Willems. Dat klinkt als een marketingzin, maar je proeft het terug in de keuzes: een micro family farm, kleine percelen, geen mechanisering waar het niet hoeft. Hun inzet voor natuurlijk wijnmaken is geen technische voorkeur, maar een standpunt over biodiversiteit en bodemleven.

Als neo-vignerons hebben Léa en Gabriel zich moeten vechten in een Colmar-omgeving waar elk bruikbaar perceel al een eigenaar heeft. Ze begonnen met niets en bouwden stap voor stap een collectie op, sommige percelen 300 kilometer verderop, andere binnen handbereik. Wat anderen lieten liggen omdat de helling te steil is voor de tractor, namen zij over.

De wijngaarden: een mozaïek van terroirs

De percelen voor La Griffe de Gniff liggen verspreid over Zellenberg, Nothalten, Winzenheim, Blienschwiller en Rouffach. De bodems variëren van kalkrijk naar klei en leem, en die spreiding hoor je terug in de wijn. In Quincié-en-Beaujolais beheren ze daarnaast Gamay op 450 meter hoogte; een nieuwe lijn die de portefeuille verbreedt.

Voor de Ranyoot Pinot Noir kozen ze percelen met oudere stokken die diepte geven zonder zwaarte. De Pet’Gab’La komt uit het Sommerain lieu-dit in Nothalten, waar de zandkalkbodem de Pinot Auxerrois een zoutige spanning meegeeft.

Proefnotities

Met deze drie wijnen voor me trok de oranjewijn me eerst aan op kleur. De pét-nat tikte nog door, dus ik vreesde een uitbarsting bij het opentrekken. Niets daarvan.

La Griffe de Gniff 2022 (oranjewijn)

Een blend van Muscat, Gewürztraminer, Pinot Blanc en Pinot Gris, 21 dagen op de schil, zonder additieven en ongefilterd. Lumineus amber-bruin in het glas, met een complex boeket van geroosterde boter en exotisch fruit. De zuren spelen mooi tegen de bittere noten op de finale; de integratie tussen de vier druiven is opvallend strak. Drink hem bij gefermenteerde groenten, kimchi voorop. Twaalf maanden op fijne droesem in peervormige vaten.

Pet’Gab’La 2023 (pétillant naturel)

100% Pinot Auxerrois, direct geperst, zonder additieven en handmatig gedégorgeerd. Diepgeel met een fijne, hardnekkige bubbel, en een neus van peer, ananas en acaciabloem. De aanzet is soepel, de finale verrassend lang voor een pét-nat. Zes maanden op droesem voor degorgeren. Voorjaarssalades met noten en eetbare bloemen passen perfect.

Ranyoot 2023 (rode wijn)

100% Pinot Noir, 29 dagen semi-koolzuurmaceratie, zonder additieven. Donkerrood met violette tinten, een zuivere neus van rood fruit en wat aardse onderlaag. De semi-koolzuur geeft frisheid zonder de elegantie van Pinot weg te halen, wat hier het hele punt is. Licht gekoeld op 14-16°C bij paddenstoelrisotto of gebakken eendenborst.

Recente ontwikkelingen

Wat begon met percelen op 300 kilometer afstand wordt langzaam een geconcentreerder geheel; sommige nieuwe stukken liggen nu op tien kilometer van het domein. Hun voorkeur voor verlaten percelen die niet machinaal te bewerken zijn, betekent in de praktijk meer handwerk en minder rendement. De Ranyoot 2023 voegt een serieuze rode wijn toe aan een portefeuille die tot nu toe leunde op wit, oranje en bubbels. Dat ze met pure Pinot Noir overtuigend uit de hoek komen, geeft vertrouwen voor wat er nog aankomt.

Tot slot

Drie flessen later is de vraag waarmee ik begon allang beantwoord. De wijnen staan op zichzelf, ook zonder het kunstenaarsverhaal eromheen. Léa en Gabriel houden vast aan percelen die anderen opgaven, en aan een werkwijze die geen ruimte laat voor cosmetische correcties. Voor wie zoekt naar Elzasser wijn die buiten de gebaande paden treedt, is dit een adres om te onthouden.