Vicky Corbeels over duurzame wijnbouw in koele klimaten

Het transcript is automatisch gegenereerd uit de audio en licht geredigeerd. Het is opgenomen voor toegankelijkheid en zoekmachine-indexering.

[00:00] Hallo, Jeroen hier en welkom bij een nieuwe aflevering van Sparks bij VinoVonk. Vandaag heb ik het genoegen om een bijzondere gast te verwelkomen. Vicky Corbeels. Vicky is een absolute autoriteit in de wijnwereld en brengt een schat aan ervaring mee als onderzoeker naar duurzame wijnbouw in de koele klimaatregio’s. Daarnaast is ze ook gepassioneerd sommelier, wijnconsulent en ondernemer. Via haar platform Cru Design deelt ze niet alleen haar kennis, maar zet ze zich ook in als pionier voor duurzame wijnbouw in de koele klimaten.

Ik heb Vicky vorig jaar gezien tijdens het Wijnfestival van de Lage Landen en haar presentatie over duurzame vitivinicultuur, wat dat precies is, horen we straks, inspireerde me echt enorm. Vandaag horen we meer van haar onderzoeken en haar toekomstbeelden. Welkom Vicky!

[00:52] Dag Jeroen! Hartstikke fijn dat je tijd hebt gemaakt. Ik heb begrepen dat je op dit moment ook bezig bent met heel veel onderzoeken. Dus voor de mensen die je nog niet kennen, zou je jezelf kunnen voorstellen?

Ja, met een typisch Vlaams accent dan. Want als ik met Nederlanders spreek, je kent het zeker, dan schakelen we al snel over op wat meer intonatie in onze stem, maar een accent kun je niet verbergen. Ik ben dus Vlaams onderzoeker op dit moment naar de Belgische wijnbouw, vitivinicultuur, en de duurzaamheid daarnaartoe. Het traject dat we kunnen zetten of dat we kunnen plannen naar meer duurzaamheid.

Ik ben arabiste en islamologe van opleiding. Het is intussen ook al meer dan twintig jaar geleden dat ik daar een diploma in heb behaald. Een jaar of vijftien geleden heb ik de stap gezet naar de wijnsector. Alle trapjes beklommen, alle treden van de trap beklommen. Dus van sommelier in restaurants tot wijnschrijver tot zelfstandig wijnconsulent. En het is gek dat ik de laatste tien jaar bijna mijn geld verdien door het verkopen van mijn kennis over wijn. Want dat is dus lucratief genoeg gebleken.

En nu vond ik het wel de tijd om de stap te zetten naar meer wetenschappelijk onderzoek terug, omdat de nood aan duurzaamheid en duurzaamheidsinitiatieven ontzettend groot is. Dus dat doe ik nu aan de Universiteit van Antwerpen, waar ik een doctoraat ben begonnen anderhalf jaar geleden.

[02:34] Dat klinkt indrukwekkend, want dat is een vervolg op het onderzoek dat je hebt laten zien tijdens het Wijnfestival van de Lage Landen.

Ja, inderdaad. Ik mag uiteraard nog niet te snel conclusies trekken uit wetenschappelijk onderzoek, maar ik heb in 2021, in volle corona, wel terug studies opgenomen al. Postgraduate was dat. Energy and Climate in het Engels. En het leek me heel boeiend om met al die kennis een thesis te schrijven, met al die kennis van het postgraduate zelf, waar allerlei soorten invalshoeken, perspectieven werden belicht over klimaatverandering en duurzaamheidsuitdagingen. Om alles toe te passen op de Belgische wijnbouw, voor zover ik die toen kende.

En dat was ook wel redelijk goed, omdat ik die sector ook al een tiental jaar volg. En omdat ik ook zag dat de grote klanten die mij telkens opnieuw terugvroegen om in België aan professionele, maar ook aan amateurse consumenten uit te leggen waar het over gaat in hun sector. Die kwamen heel vaak met de vraag om hun duurzaamheidsplannen, hun klimaatverandering, adaptatie en mitigatie allemaal uit te leggen.

Dus ja, van daaruit, omdat ik zag wat er allemaal beweegt op dat niveau van de traditionele wijnlanden, dus de warme wijnlanden, vroeg ik me echt af hoe het zit met de veerkracht van onze Belgische wijnsector.

[04:14] Ja, wat ik nog weet van vorig jaar was dat je vertelde dat je hebt gekeken van nou, hoe worden nu de onderzoeken gedaan? En dat heel veel onderzoeken leunen op de resultaten die ze in Bordeaux hebben. Omdat in Bordeaux, daar doen ze al langer onderzoek naar duurzaamheid. Maar dat eigenlijk heel veel wijngebieden zeggen, oké dan zal dat bij ons ook zo zijn. Als ik heel kort door de bocht kan herinneren waar het toen over ging.

Dat is inderdaad een gevaar dat loert. We zitten in België echt met een koel klimaat, of een koel klimaat volgens bepaalde indices van berekeningen. En dat maakt dat onze uitdagingen anders zijn, maar dat onze praktijken wel nog enorm geïnspireerd zijn door die warme en traditionele wijngebieden. En die warme traditionele wijngebieden, ja, wij kunnen daar onze kapstok ook aan vasthangen, omdat zij al enorm veel studies hebben gedaan. Zij hebben ook het geld, ze krijgen ook de subsidies daarvoor, omdat ze zo’n grote industrie zijn, omdat ze ook heel invloedrijk zijn op Europees niveau. Dus ja, het hele wijnbeleid op Europees niveau wordt ook geschreven op maat van die traditionele warme klimaten. En dan denken we natuurlijk aan Bordeaux, maar ook aan andere regio’s of andere landen rond de Middellandse Zee.

Maar die oplossingen zijn niet noodzakelijk de oplossingen die wij in de koele klimaten nodig hebben. Wij zitten met andere druiven, met andere praktijken, inval van zonlicht, duur van zonlicht in de zomer. Dus wij kunnen niet zomaar copy-paste doen. En dat is nu net mijn onderzoek. Nu aan het onderzoeken van waar liggen onze noden en waar liggen de verbeterpunten?

[06:06] Ja, dat vind ik een mooie insteek, want je kunt niet in het koele klimaat iets copy-pasten, want het gebied is gewoon heel anders. En wat me ook nog is bijgebleven, dat jij het heel vaak had over traditionele druiven en moderne druiven. Terwijl heel veel mensen het altijd hebben over hybride druiven, en dat voelt dan altijd hybride een beetje zoals een hybride auto. Het is geen elektrische auto, het is ook geen brandstofauto, het is het net niet. Dat moet je dan ook denken met zo’n druifje, dat is het gewoon net niet. En jij noemt het een moderne druif. Focus je daar ook nog verder op?

Dat is zeker een deel van het onderzoek, omdat Europa ook, niet alleen voor wijnbouw natuurlijk, maar voor heel de landbouw die Europa ook heel erg wil beschermen natuurlijk tegen alle klimaatveranderingsimpacten en ook moet beschermen. Europa roept ook op aan alle lidstaten om meer en meer te focussen op aangepaste gewassen. Dus dat er veel minder pesticidegebruik zal zijn, dat er veel minder moet geïntervenieerd worden in de landbouw met zware machines bijvoorbeeld of vervuilende praktijken of andere machines.

En dus voor de wijnbouw geldt eigenlijk hetzelfde. En dan zien we toch, en dat is ook een conclusie, dat kan ik gewoon meegeven, dat is een conclusie geweest uit het postgraduate eindwerk dat ik geschreven heb, dat die moderne druiven, dat zijn dus speciaal aangepaste druiven of speciaal gekloonde druiven, met resistentie of tolerantie, wordt meer gezegd, aan onze schimmeldruk of aan andere uitdagingen die een koeler of een vochtiger klimaat met zich meebrengen, dan die traditionele druiven. Dat gaat echt over het dubbel van pesticiden die moeten gebruikt worden voor de traditionele druiven en ook het dubbel in frequentie van interventies in de wijngaard.

Dat is sowieso bewezen. Ik heb het in 2021 berekend op het dubbele, maar er zijn landen of regio’s, wijnregio’s, waar het gaat over tien keer zoveel pesticiden in dosage en in frequentie nodig voor die traditionele wijndruiven vergeleken met de moderne wijndruiven.

En wat je daar zegt, ik sprak over moderne druiven, maar dat heb ik daar op dat Lage Landen Wijnfestival vorig jaar in september… is dat eigenlijk een term die ik sindsdien echt heel consequent gebruik, omdat inderdaad hybride, interspecifieke, tolerante, resistente druiven… Ja, het heeft altijd wel iets van wel willen en niet kunnen of zoiets, of zoiets… Iets half en half. En die moderne druiven, ik vind dat eigenlijk een hele mooie term om het onderscheid tussen die traditionele en de moderne druiven duidelijk te maken.

[09:05] Dan houden we het daarop. Een moderne druif, dan kunnen we denken aan Johanniter of Solaris. Een traditionele druif is meer Riesling, Cabernet Sauvignon, Chardonnay, om het een beetje te duiden voor mensen.

Je had het daar ook over vitivinicultuur. Daar hebben we al genoemd, we gaan vertellen wat het inhoudt. Zou je dat kunnen vertellen, wat het inhoudt?

Ja, en dat is een heel belangrijk onderscheid. Eigenlijk in wijnbouw zijn er verschillende facetten, verschillende fases. Je hebt de agriculturele, dus alles wat de landbouw betreft, dus echt de druiventeelt zelf. Maar nadien komt heel het voedselverwerkingsproces, namelijk het maken van het druivensap tot wijn, de hele fermentatie. Ook de opvoeding van de wijnen, voordat de wijn op fles getrokken wordt. Dan heb je die botteling fase, heb je de distributie, de verkoop, het consumptiepatroon. En dat is allemaal wijnproductie.

En ik wil specifiek op die eerste twee fases toespitsen. Dat is dus de landbouwfase, de druiventeelt, en het voedselverwerkingsproces, dus het maken van wijn zelf voor de botteling. Waarom? Omdat ik merk dat daar in die twee fases echt het koele klimaat regionaal een heel verschil maakt met wat er in het zuiden gebeurt.

Verpakkingen, glazen flessen, consumptie, die zijn niet zo of op een andere manier regionaal bepaald of hebben een impact op regionaal niveau. Ik denk dat het echt voor die twee eerste fases cruciaal is dat we daar het onderscheid kunnen maken met de traditionele warme gebieden.

[10:55] Ik vind het super interessant. Vooral ik kan me nog heel goed herinneren dat je toen ook de vraag uit de zaal kreeg, waarom richt je je niet op het vervoer en het bottelen? En heel kort gezegd, zei jij toen, ja dat doen anderen al, dus dat hoef je eigenlijk niet te onderzoeken. Dat zou je wel kunnen copy-pasten, want een fles van een kilo terugbrengen naar een fles van 500 gram, ja dat geldt voor ons hetzelfde.

Absoluut. En die studies zijn inderdaad al gebeurd. En die studies hebben ook niet zo speciaal te maken met de wijnproductie. Dus dezelfde kwestie geldt voor bierproductie of fruitsappen in glazen flessen of in bag-in-box of in andere containers, zoals ze dat dan noemen.

Dus die aanpak van die studie daarvan is ook helemaal anders dan vitivinicultuur, echt specifiek. Wijnbouw toch wel met zich meebrengt. Het is een heel speciale wereld en ik ben heel blij dat mensen zoals jij, Jeroen, daar ook het mooie en het poëtische, maar ook echt wel het heel specifieke en het harde labeur daarin zien en appreciëren.

[12:12] En als je kijkt naar hoe het nu gaat en in de toekomst, ik heb begrepen dat je laatst ook in Kopenhagen was op het Cool Climate Wine Festival. Heb je daar al dingen gehoord die los staan van jouw onderzoek? Want ik heb begrepen dat de conclusies uit jouw onderzoek die kunnen we pas delen als het onderzoek gedaan is en niet daarvoor. Ongeveer, als ik het goed zeg. Maar zijn er dingen die je hebt gehoord of die je ziet van nou, dat zijn wel echt grote dingen die we misschien hebben gemist?

Ik weet niet precies wat je bedoelt met die we hebben gemist, maar ja, zeg maar.

Ik ben mezelf heel erg bewust dat je kijkt als je een wijn koopt of die biologisch gecertificeerd is. Omdat dan veel minder bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt. Dat is beter voor de natuur, beter voor de mens, beter voor het milieu. Daar ben ik me van bewust. Niet heel veel andere mensen. Je hebt ook biodynamische wijnbouw, dat is nog een stukje strenger. Maar dat zijn dingen die je zou kunnen zien, die je moet opvallen, maar zijn er dat soort dingen te noemen die we misschien missen? Want heel veel mensen die kijken niet achter op de flessen, die kijken niet naar het logo wat erop staat.

Nee, inderdaad. Ik begrijp je vraag nu iets beter.

[13:39] Ik kan misschien best antwoorden aan de hand van een fondsaanvraag die we nu lopend hebben met de Universiteit van Antwerpen. Daarin zit een Europees fonds dat wordt verleend aan projecten die de agro-ecologie, want dat is nu grote buzzword in Europese landbouw, alles moet agro-ecologisch zijn. En we hebben dus een project ingediend. Daarvoor was het dat we een consortium vormden. En dat consortium hebben we gevonden met Nederland, de Universiteit van Maastricht. We hebben de Universiteit van Kopenhagen in Denemarken en dan ook nog een universiteit in Estland gevonden, waar allemaal wijnbouw wordt gedaan en dus op een heel specifieke manier wordt onderzocht.

Het fonds moet nog goedgekeurd worden. Dus we zitten echt wel in de pre-proposal fase. En je merkt ook wel dat die contacten tussen Nederland, België, Estland en Denemarken. We hebben gemeenschappelijke eigenschappen in onze wijnbouw. Maar voor wat betreft die landen die boven de 56ste noorderbreedte zitten, hebben een heel andere uitdaging.

Denemarken bijvoorbeeld, we denken dat dat heel koel, nog koeler klimaat is dan bij ons, wat het voor de grootste regio’s ook wel zo is. Maar je hebt er ook wijnbouw in streken waar vijgen, olijven, allerlei exotische vruchten allemaal groeien. Als je dat niet weet, als je die regio-specifieke dingen niet ziet of niet kent, ja, dan ga je waarschijnlijk ook dat soort producten niet de kans geven.

En hetzelfde geldt eigenlijk voor al die certificaten van bio, biodynamie, natuurwijn. Als je het niet kent, kun je het minder appreciëren en ben je minder bereid om daar een meerwaarde voor te betalen. De meerwaarde zit erin omdat de productie kleiner is, maar de meerwaarde zit er natuurlijk ook in veel meer controles dan bij de conventionele wijnproductie het geval is.

Nu, dat gezegd zijnde, we nemen ook in het onderzoek de certificaten onder de loep. Niet specifiek als onderzoeksonderwerp, maar wel om ook bij de wijnbouwers alle twijfel weg te nemen. Want we hebben ook gezien, de resultaten van het postgraduate in 2021, die maakten ook wel duidelijk dat de meest vervuilende praktijken tegen vorstbescherming of voor vorstbescherming in het voorjaar, dus wanneer de wijnstokken al een beetje ontknopt zijn en wanneer die knopjes heel fragiel zijn als daar twee of drie dagen vorst op zit, dan gaan die knoppen kapot en ben je dus een deel van je productie kwijt. Wel, de bescherming daartegen kan zijn door zaken te gaan verbranden in de wijngaard. En we zien dat die vervuilende praktijken net het meest worden toegepast door bio-gecertificeerde wijnproducenten.

Daarmee wil ik niet zeggen dat het allemaal verdacht is. Maar die certificaten zijn veel meer dan een doel, ze zijn een middel naar duurzaamheid. En dat wordt soms nog wel eens… Ja, daar wordt te snel door de bocht gegaan met het willen behalen van een certificaat dat dan uiteindelijk niet verder gaat dan dat.

[17:16] Ik begrijp dat jouw onderzoek Belgische wijnboeren ontzettend helpt. Stel je voor dat je het onderzoek niet doet en blijft copy-pasten, dan loop je achter de feiten aan. Je wilt maatregelen hebben of inzichten hebben zodat je goede maatregelen kunt nemen, regio-specifiek. Je had het net over fondsen, wordt jouw onderzoek betaald door de Belgische wijnboeren?

Goede vraag, nee, want die wijnboeren zijn meer en meer vraagende partij. Dat is heel fijn om te zien. Ik trek er ook al wel sinds het postgraduate echt serieus aan om dat duurzaamheidsverhaal zo ter harte te nemen en eindelijk eens serieus te nemen en ook de juiste informatie daar rond te verschaffen.

De investeringen voor een wijngaard en voor een wijnvinificatieruimte, wat in het Engels mooi de winery heet of de bodega in het Spaans, die zijn enorm groot. En dan dikwijls wordt dat duurzaamheidsverhaal vergeten of dat wordt gezien als een extra kost. En het staat in alle studies die daarover worden gepubliceerd. Als je nu geen inspanningen doet voor duurzame productie, dan wordt het in de toekomst alleen maar duurder.

En dus dat willen we gaan behoeden. We willen de Belgische wijnbouwers, maar bij benadering of bij uitbreiding, alle koele klimaatwijnmakers ervoor behoeden van op een gegeven moment met de neus op de feiten te worden gedrukt dat de Europese wijnwetgeving alleen maar werd bepaald door de warme traditionele wijnlanden. Met praktijken die worden aangeraden, die dan duurzaam zijn, maar waar nooit rekening is gehouden met de specificiteit van de koele klimaat wijnregio’s.

Want duurzaamheid, het is een beetje hol begrip, een containerbegrip, het is een concept. Vandaar dat ook meer en meer naar het agro-ecologisch idee wordt gegaan, omdat dat niet alleen ecovriendelijke maatregelen betreft. Maar daaraan wordt ook een hele socio-economische evaluatie, een haalbaarheidsstudie eigenlijk, aangekoppeld. En het is door dat hele plaatje te kunnen aanbieden aan de wijnbouwers dat zij ook veel makkelijker de keuze gaan kunnen maken. En ja, we moeten het zo holistisch mogelijk en zo systematisch mogelijk bekijken allemaal.

[19:57] Ik zou verwachten dat bijvoorbeeld de Belgische wijnboeren zouden zeggen we hebben dit nodig, dit is noodzakelijk voor ons. We gaan iets van een fondsverwerving doen. Bijvoorbeeld, gaan een specifieke wijn op de markt brengen om duidelijk te maken hoe belangrijk dit onderzoek is en alle opbrengst te gaan naar een fonds waar je je onderzoek bij kan doen. Want het is ook in het belang van de consumenten. Op die manier zou je het heel makkelijk ook in de markt kunnen zetten, dat ze ermee bezig zijn. Maar ook hoe belangrijk het is om naar de toekomst toe te kijken.

Ik vind het een prachtig idee, Jeroen. Je brengt me echt op inspiratie. Ik ga dat zeker voorstellen.

Want de sector op zich is echt wel… Nee, ik moet het anders zeggen. De wijnbouwers die een beetje de embryonale sector nu uitmaken, de individuele wijnmakers zijn echt allemaal overtuigd. Ik krijg heel veel vragen over hoe ik het nu concreet… Maar ik wil geen foute dingen zeggen die nog niet zijn berekend of die nu nog maar worden bekeken. Vandaar ook het wetenschappelijk onderzoek om het echt zo wetenschappelijk onderbouwd mogelijk te hebben.

Maar de vraag is enorm groot. De sector zie ik wel groeien rond dit thema, rond het duurzaamheidsthema en dat we dan van de Belgische wijn dat die direct ook het label krijgt van Belgische wijn is duurzaam. En natuurlijk volgt Nederland daar ook op. Nederlandse wijn is hopelijk, is per definitie duurzaam. Dat zou fantastisch zijn.

En de vraag is er, zeker en vast… Ja, het is nu een kwestie van… Want we mogen ons ook nog niet te hard vergapen, zal ik zeggen, op de grootte van de productie, waar we eigenlijk over spreken in België. Zijn wij toch van de koele klimaatwijnlanden of wijnregio’s denk ik een van de grootste producenten. Misschien dat Engeland intussen al wel meer produceert, maar wij zitten aan 3,5 miljoen liter geproduceerd per jaar.

Dus dat is niet niks. En ja, waarom daar geen 100.000 liter van op een speciaal vat te laten rijpen, te bottelen en dan voor het wetenschappelijk onderzoek in te zetten.

Helemaal akkoord. En we mogen ook niet vergeten, wat ik ook nog wou zeggen, is, ondanks die 3,5 miljoen liter geproduceerd, zitten we echt in een pioniersfase nog. Dus nu, wat ik ook echt beoog met het wetenschappelijk onderzoek, is vanuit die pilootbedrijven, echt die pioniersbedrijven die nu wetenschappelijk gaan meewerken aan het onderzoek, vandaar uit te groeien naar een hele doelgroepbeweging en vandaar echt de grote oversteek te maken naar de hele sector.

[23:00] Interessant. Zou je een klein inkijkje kunnen geven naar welke elementen je aan het onderzoeken bent?

In eerste fase heb ik een… Dat hoort nu eenmaal bij een doctoraatsonderzoek. Je moet tonen dat je weet wat op dit moment gekend is en niet gekend. En ik heb die fase aangewend om de vergelijking te maken tussen de duurzaamheidsmaturiteit van koele klimaatwijnlanden met België als case study dan en de traditionele wijnlanden.

En daar zie je dus een enorme gap tussen de maturiteit, maar ook een incompatibiliteit op dit moment van de transferability, heet dat dan. Dus alle projecten, alle programma’s die in de traditionele wijnregio’s nu worden geïmplementeerd, die zijn eigenlijk niet transferable, zoals ze er nu uitzien, op onze koele klimaatwijnlanden. Dus daaruit zijn een aantal gaps gekomen waarop we dus moeten gaan focussen om op speed, in the running te komen om mee aan te haken aan die bestaande programma’s. Dus dat is een eerste die wordt nu gepubliceerd en dan kan ik daar alles over vertellen eens dat dat gepubliceerd is.

En tweede fase ben ik nu bezig met, dat is een scenario thinking methode, dus we zijn met een 25-tal wijnmakers in België, dus zowel Vlaams als Waals, en een aantal key, dus sleutel-stakeholders, zijn we interviews aan het doen, heel strategische interviews en ook middellange termijn. Dus hoe zie je de Belgische wijn, of nee, dan moet ik het juist zeggen, hoe ziet u de Belgische vitivinicultuur binnen 15 à 30 jaar?

We spreken over tendensen die we zien. We zien kansen, zien bedreigingen, we zien risico’s, we zien hindernissen. En dus uit heel die oefening gaan een aantal factoren, wat nu al duidelijk is eigenlijk, en ja, een van de factoren die telkens weer terugkomt, is het toenemend gebruik van die moderne druiven bijvoorbeeld. Dat wordt regelmatig aangehaald als een van de tendensen op lange termijn.

En dan gaan we daar heel wetenschappelijke methodes op toepassen en die gaan leiden binnen, ik hoop dat binnen twee, drie maanden afgerond te hebben, die gaan leiden tot scenario’s, vier scenario’s, waar Belgische wijnbouwers co-creatief mee zullen geholpen hebben en die mee zullen bepalen hoe de wijnbouw er op middellange termijn zal gaan uitzien.

Die scenario’s gaan een soort van early warning signals bevatten. Dus als er bepaalde signalen worden opgevangen dat er ontwikkelingen zijn op productie of markt of ander wat, dat je ziet gebeuren met betrekking tot de wijnbouw in België, dat er kan afgeleid worden dat we in een bepaald scenario zitten en dat de boot nog kan keren naar een ander scenario, dat er dus geweten wordt op welke vlakken er moet bijgestuurd worden. Dus dat is nu de fase.

En dan de laatste fase voor dit jaar wordt dan een LCA, dat is een levenscyclusanalyse, waarin we een inventaris maken van alle producten, materialen, processen, water, energie, alles wat erbij te pas komt aan viticultuur en vinificatie, om daar ook telkens de klimaatimpact op te meten. Dus dat zal ons in staat stellen om de hotspots, echt de gaps, de tekortkomingen, de noden, die worden daar heel zichtbaar en op basis daarvan gaan we dus alternatieven kunnen formuleren.

En dan een volgende fase, maar dat is afhankelijk van welke fondsen er nog zijn en daar komt ook het Europese fonds met dat consortium in Europa enzovoort bij. Dan gaan we die socio-economische berekening daarop kunnen maken en ook heel het case study België verhaal kunnen exporteren naar Nederland, naar de meer noordelijke landen.

[27:28] Super interessant. Ik ben heel erg benieuwd wat jouw onderzoek allemaal aan openbaringen teweeg gaat brengen.

Ik ook. Ik mag er niet van uitgaan dat ik het al weet. Uiteraard. Alles ligt open.

Ja, want er zijn fondsen nodig, maar ik heb niet uitgebreid gezocht. Maar hoeveel mensen doen hier onderzoek naar? Behalve jij.

In de koele klimaat wijnregio’s zijn er op dit moment, en dat hangt ook allemaal af van wat het perspectief van je onderzoek is, maar in België bijvoorbeeld heb ik weet van twee onderzoekers die allebei hun PhD, hun doctoraats titel hebben behaald door te focussen op de Belgische wijnbouw. De ene is geoloog, de andere is klimatoloog.

Ik bekijk het meer toegepast, ik bekijk het heel holistisch, echt vanuit dat duurzaamheidsperspectief. Dus wat ik echt in mijn niche doe, zo ken ik er niet veel. Natuurlijk in de zuidelijke regio’s, waar veel meer geld is, veel meer fondsen worden gegeven ook, want daar zijn ze ook wel een beetje aan het overleven op dit moment, de zuidelijke regio’s. Want die hebben heel erg te lijden onder de klimaatverandering terwijl wij er nog van profiteren. Het wordt allemaal een beetje warmer, dus onze druiven worden ook iets meer gegarandeerd rijp. Maar in de zuidelijke landen gebeurt dat dus wel, maar ook heel specifiek op die zuidelijke regio’s toegespitst.

[29:10] We komen richting het einde van dit gesprek. Is er nog iets dat je de mensen zou willen meenemen die aan het kijken of aan het luisteren zijn?

Ja, onbekend is onbemind. Dus wanneer het gaat over… Ten eerste, die druiven die we niet kennen, want Johanniter, Souvignier Gris, Bacchus, Solaris, dat zijn allemaal druivenrassen die wij niet zomaar kennen. Dat zit niet in ons vocabulaire, hoewel wij bourgondiërs zijn en wij houden van lekker eten en drinken. Maar probeer het zeker uit.

Ik was ontzettend verbaasd toen ik vorig jaar in september op het Lage Landen Wijnfestival de Nederlandse wijnen mocht proeven. Er waren 25 domeinen aanwezig, vijf Belgische ook. 400 mensen zijn erop afgekomen, 400 consumenten, waaronder ook journalisten zoals jullie. Dat was een ongelooflijk succes. De openheid was daar niet alleen zeer welkom, maar ook de kwaliteit van de wijnen die er gemaakt wordt, is… Ja, ik was omvergeblazen, echt.

En ook zo de openheid naar moderne rassen, jullie staan daar veel verder in Nederland dan wij in België. Bij ons zijn er nog altijd tweederde van onze wijngaarden nog altijd traditionele druiven. En we hebben daar ongelooflijk mooie resultaten mee. Of het duurzaam is of het duurzamer kan, gaan we dus allemaal onderzoeken.

Dus dat is één ding. De tweede ook, de kwaliteit van een wijn, laat ons zeggen, dertig jaar geleden… Een van de factoren van een kwaliteitsvolle wijn was hoe lang je die kon bewaren. Maar we gaan daar echt helemaal van moeten afstappen van dat idee van bewaarwijn. Ook de moderne wijn, de moderne druiven, niet de druiven die je noodzakelijkerwijs tien, twintig, dertig jaar in je kelder liggen hebt.

En trouwens, ik als ik tegenwoordig spreek met mensen van mijn generatie, dat zijn zo veertiger, vijftigers, die investeren ook niet meer in wijn om in een wijnkelder te leggen waar dan de kinderen of de kleinkinderen nog van gaan kunnen drinken. Dat is echt helemaal passé.

Dus die openheid van geest verwacht ik toch wel van de moderne consumenten ook. En dan gaan die enorm, enorm verbaasd zijn door de kwaliteit van wat wij hier in onze Lage Landen kunnen maken.

[33:21] Nou, heel erg bedankt voor je inzichten. Mooie laatste punten. Heel erg bedankt voor je tijd. Als mensen nou meer willen weten over jouw lopende onderzoek of over de uitkomsten, waar kunnen ze dan het beste terecht?

Ik denk op jouw kanaal, want ik zal jou zeker op de hoogte houden van de vooruitgang van het onderzoek. Maar ik ga natuurlijk ook meer en meer publiceren op mijn website. Dat is www.cru-design.com. En mensen vinden daar ook een formulier waar ze dan rechtstreeks vragen kunnen stellen aan mij in verband met het onderzoek, als ik daar al iets over kan loslaten. Maar ook op die website publiceer ik regelmatig over conferenties die ik doe of masterclasses. Binnen drie weken ga ik hier in Antwerpen. We hebben een hele mooie wijnzaak die heet Belgian Wines. Echt alleen maar Belgische wijnen. En ze hebben mij gevraagd om met die moderne druiven een hele avond te vullen. En ja, dat soort initiatieven komt natuurlijk ook op de website. Dus ja, website in de gaten houden.

Vind ik je ontzettend bedankt voor je tijd. Succes met het onderzoek. Ik kijk erg uit naar de uitkomsten en wie weet heb je dan tijd om er nog een keer hierover te vertellen.

Heel graag. Dank je wel voor de aandacht, Jeroen. Het is echt dankzij mensen zoals jij dat het onderzoek bekend wordt, maar ook de hele productie, waar toch wel mensen heel veel tijd, heel veel moeite, heel veel passie in steken om een mooi product te maken.

Nou, heel graag gedaan en tot de volgende keer. Tot binnenkort!