Fino mag naar 14 procent: wat er verandert in Jerez

De koppen deze week zeggen dat Brussel het minimum alcoholpercentage van sherry heeft verlaagd. Dat klopt niet. De nieuwe sherryregels komen uit Jerez zelf, zijn in mei door Andalusië goedgekeurd, en Europa deed vorige week niets anders dan ze afdrukken in het Publicatieblad.

Het gaat om een wijziging van het pliego de condiciones, het document dat vastlegt wat een wijn moet zijn om Jerez-Xérès-Sherry te mogen heten. Drie dingen veranderen er.

Fino en Pale Cream mogen omlaag naar 14 procent alcohol. De grens waarboven druiven niet zomaar in beschermde wijn mogen, zakt van 14.285 naar 12.570 kilo per hectare. En er komen drie namen bij op de lijst van erkende pagos.

Wie besloot dit, en wanneer

De volgorde is de moeite waard, want in de berichtgeving raakt hij zoek.

Het Consejo Regulador diende de aanvraag in op 4 februari 2026. De Junta de Andalucía keurde hem goed bij orde van 13 mei 2026, gepubliceerd in het BOJA van 20 mei. Daarna ging het dossier via het Spaanse ministerie naar de Europese Commissie, die het op 26 augustus publiceerde.

Dat verschil is geen muggenzifterij. Een normale wijziging wordt volgens de Europese regels beoordeeld en goedgekeurd door de lidstaat, niet door de Commissie. Brussel maakt hem alleen openbaar. En de wijziging geldt in Spanje al sinds de nationale inwerkingtreding, dus sinds mei, niet sinds vorige week.

Fino op 14 procent legaliseert wat er al in het vat zat

Fino wordt versterkt tot ongeveer 15 procent, precies laag genoeg zodat de flor blijft leven. Die gistlaag teert vervolgens jaren op de wijn en verbruikt daarbij alcohol. Een oude fino die keurig onder flor heeft gelegen komt dus makkelijk uit onder de 15 procent die het reglement tot nu toe eiste.

De nieuwe tekst erkent dat. Fino uit categorie 1 en 3 en Pale Cream uit categorie 3 mogen voortaan vanaf 14 procent. De bandbreedte voor fino wordt daarmee 14 tot 17 procent.

Europa had hier trouwens al toestemming voor gegeven. Sinds eind december 2024 staat Jerez-Xérès-Sherry op de lijst in bijlage III bij verordening 2019/934 van likeurwijnen waarvan gerijpte wijn tussen 14 en 15 procent mag zitten. Die deur stond dus al bijna twee jaar open. Jerez liep er nu pas doorheen.

Wat het voor jou in het glas betekent, is voorlopig weinig. De ondergrens klopte niet meer met wat biologische rijping met een wijn doet, en die is nu bijgesteld. Wie op lichtere sherry hoopt, moet elders kijken.

Boven 12.570 kilo moet de druif een omweg maken

Het tweede punt wordt vrijwel overal samengevat als een verlaging van de opbrengst met 12 procent, en zo werkt de regel niet.

Ook onder de oude regel mocht álle druif van een perceel dat meer dan 14.285 kilo per hectare gaf gebruikt worden voor beschermde wijn, maar pas nadat die was verwerkt tot een van de aanvullende producten uit het reglement. Die drempel zakt nu naar 12.570 kilo. De boer mag dus nog steeds meer oogsten, hij moet er alleen eerder iets anders mee doen.

Twee toevoegingen zijn interessanter dan het getal zelf. Het Consejo Regulador mag voortaan per campagne besluiten het maximum met nog eens tot 20 procent te verlagen, mits dat besluit vóór 1 oktober van het voorgaande jaar valt. En expliciet is vastgelegd dat het maximum kan slaan op verse of op zongedroogde druiven.

De nieuwe drempel gaat pas in vanaf de campagne 2028/29. Tot die tijd blijft 14.285 gelden. Twee oogsten uitstel is in dit soort dossiers ruim genoeg om er nog eens over te praten, en dat is precies waarom ik dit onderdeel voorlopig met een slag om de arm lees.

Drie nieuwe pagos

Bijlage 2 van het reglement, de lijst met pagos, krijgt er drie namen bij: Torre de Cera in Jerez de la Frontera, en Encinilla-Grija en Loma de Vejines in de gemeente Lebrija.

Dat lijkt klein en is het niet helemaal. Wie een pago op het etiket zet, legt zich vast op de herkomst van de druif, en twee van de drie nieuwe namen liggen in Lebrija.

Die gemeente hoorde altijd al bij het productiegebied, maar mag sinds oktober 2022 ook zelf rijpen, iets wat daarvoor was voorbehouden aan de driehoek Jerez, El Puerto de Santa María en Sanlúcar. Dat er nu juist daar percelen worden vastgelegd, zegt iets over waar in het Marco de Jerez iets beweegt. Verwar het overigens niet met de losse beschermde benaming Lebrija voor likeurwijn, dat is een andere aanduiding.

Wie het document naast de oude versie legt, ziet nog één ding veranderen. De kleuromschrijving van Moscatel gaat van kastanje naar bleek goud.

Wat ik wel en niet kon verifiëren

Verifieerd aan de primaire tekst, de mededeling in het Publicatieblad van 26 augustus 2026 en de Andalusische orde van 13 mei 2026:

• de verlaging naar 14 procent voor Fino (categorie 1 en 3) en Pale Cream (categorie 3);
• de bandbreedte van fino op 14 tot 17 procent;
• de drempel van 14.285 naar 12.570 kilo per hectare vanaf de campagne 2028/29;
• de bevoegdheid van het Consejo Regulador om per campagne tot 20 procent extra te verlagen, te besluiten vóór 1 oktober;
• de drie nieuwe pagos en de wijziging van de Moscatel-kleuromschrijving;
• de aanvraagdatum 4 februari 2026 en de goedkeuring door Andalusië op 13 mei 2026;
• de opname van Jerez-Xérès-Sherry op de Europese 14-tot-15-procentlijst sinds gedelegeerde verordening 2024/3085.

Niet bevestigd is de motivering van het Consejo Regulador. De gepubliceerde stukken beschrijven wát er verandert, niet waarom het bestuur dit wilde.

Dat de verlaging samenhangt met wat flor met alcohol doet, is de oenologisch voor de hand liggende lezing, en de tekst spreekt zelf over gerijpte wijn. Als motief staat het er niet. Over de reden achter de 12.570 zegt het document evenmin iets. Zodra het Consejo Regulador een toelichting publiceert, werk ik dit stuk bij.

Bronnen

• Publicatieblad van de EU, C/2026/4549 van 26 augustus 2026, mededeling van een goedgekeurde normale wijziging voor Jerez-Xérès-Sherry: eur-lex.europa.eu
• BOJA nr. 95 van 20 mei 2026, orde van 13 mei 2026 van de Junta de Andalucía: juntadeandalucia.es
• Gedelegeerde verordening (EU) 2019/934, bijlage III, aanhangsel 1, sectie C, ingevoegd bij verordening (EU) 2024/3085: eur-lex.europa.eu
• Verordening (EU) 2024/1143, artikel 24 over normale wijzigingen: eur-lex.europa.eu
• El Conciso, 26 augustus 2026, met de namen van de nieuwe pagos: elconciso.es