Chenin Challenge 2023: Zuid-Afrikaanse top-Chenin

De Chenin Challenge 2023

De tiende editie van de Chenin Challenge is meteen ook de eerste internationale. Anders dan andere wedstrijden richt deze competitie zich exclusief op Chenin Blanc uit Zuid-Afrika. Onder leiding van Standard Bank en de Chenin Blanc Association staat hier jaarlijks het beste van deze druif in de schijnwerpers.

De Chenin Challenge brengt elk jaar een breed aanbod samen uit verschillende regio’s van Zuid-Afrika. Wijnmakers krijgen een podium om hun werk met de inmiddels iconische druif te laten zien. Mooi aan dit format is dat het verder gaat dan alleen een kampioen kronen: het viert ook de breedte van wat Chenin kan, en zorgt voor een netwerkmoment waar wijnmakers elkaar treffen en inspireren.

Ina Smith en Malu Lambert

Ina Smith en Malu Lambert zijn twee toonaangevende stemmen in de Zuid-Afrikaanse wijnscene. Beiden hebben hun loopbaan gewijd aan Chenin Blanc.

Ina Smith is manager van de Chenin Blanc Association en heeft een belangrijke rol gespeeld in het oppoetsen van de reputatie van Zuid-Afrikaanse Chenin, nationaal en internationaal. Met haar diepe kennis van de druif heeft ze meegeholpen Zuid-Afrikaanse Chenin Blanc wereldwijd op de kaart te zetten als eersterangs.

Malu Lambert is wijnschrijver en WSET-docent, bekend om haar artikelen, reviews en educatieve werk. Ze was ook jurylid van deze Challenge. Haar bijdrage zit vooral in het uitleggen van de nuances van Chenin aan een breder publiek. Met deze twee in gesprek zijn was een groot plezier.

Geschiedenis en betekenis van Chenin Blanc in Zuid-Afrika

Chenin Blanc wordt al meer dan 350 jaar geteeld in Zuid-Afrika; een van de oudste druiven in de regio. De variëteit beslaat een aanzienlijk deel van het wijnareaal en is verweven met de identiteit van het land als wijnland.

Generaties wijnmakers hebben hun stijl en techniek mede via Chenin gevormd. De druif is daarbij een motor voor experiment: van strakke droge witten en eikenrijke versies tot mousserende wijnen en dessertwijn. Die veelzijdigheid maakt Chenin in Zuid-Afrika bijzonder.

Internationale opmars

Hoewel Chenin lang een pijler van de Zuid-Afrikaanse wijnbouw was, kreeg de druif pas de laatste jaren bredere internationale erkenning. Betere wijnmakerij, gerichter marketing en groeiende waardering voor wat de druif kan, droegen daaraan bij.

Internationaal wordt Chenin nu serieus genomen om zijn complexiteit en rijpingspotentieel. Niet alleen als kwaliteitsdruif, maar als drager van terroir. Die erkenning heeft Zuid-Afrika op de kaart gezet als een van de toonaangevende Chenin-producenten ter wereld.

De Top 10 van 2023

De Standard Bank Chenin Challenge 2023 koos uit 144 inzendingen een top tien. De stijlen lopen flink uiteen, en wat me opviel: de verschillen zijn niet subtiel maar duidelijk hoorbaar in het glas.

In de neus rijp fruit, bloemige tonen, honing en specerijen. In de mond goed gebalanceerde zuren, een kern van smaak en lange afdronk. Maar het gaat niet alleen om wat je proeft. Deze tien wijnen vertellen ook iets over hun wijngaarden, makers en het Zuid-Afrikaanse terroir.

Proeven van de top tien

De selectie werd in twee series geserveerd:

Durbanville Hills Collectors Reserve The Cape Garden Chenin Blanc 2022. Aangenaam rond, fris en levendig, met een hint van vers gras en zachte perzik.

Lievland Old Vine Chenin Blanc 2022. Veel vanille en exotisch fruit met frisse zuren.

Stellenrust Stellenbosch Manor Barrel-fermented Chenin Blanc 2022. Zuren, appel en peer met een vuursteenachtige hint.

Stellenrust Stellenbosch Manor Barrel-fermented Chenin Blanc 2021. Gebroken stenen, reductie, bloemig, vuursteen, exotisch fruit. Rond, met een zachte, lange afdronk. Doet me denken aan een rijpe Riesling met een petroleumtoets.

Flagstone Paradigm Chenin Blanc Reserve 2020. Droog, hoge zuren, vuursteen, peer en limoen.

Antonij Rupert Cape of Good Hope Riebeeksrivier Chenin Blanc 2021. Veel exotisch fruit, rijpe peer, meerdere lagen smaak en lange afdronk. Verrassend fris ondanks de herkomst uit het hete Swartland: de wijngaard ligt op hoogte, wat voor een koeler microklimaat zorgt.

Stellenrust B28 (Fairtrade) Chenin Blanc 2022. Scherp en pittig met witte peper, gember en citroenpeper. Daarbij abrikoos, groene appel en limoenschil.

Stellenrust Next Level Chenin Blanc 2022. Stokken uit 1964. Geconcentreerd, rijp, ontwikkeld. Rond, vrolijk, met wasachtige tonen, vanille, steenfruit en een botrytisachtige rijkdom.

KWV The Mentors Chenin Blanc 2021. Rokerig, geroosterde peer, vanille, rijp fruit, klei en stalige tonen, met frisse zuren erbij.

Alvi’s Drift Albertus Viljoen Chenin Blanc 2022. Elegant exotisch fruit met een zachte, lange afdronk. Ontspannen glas.

Wat ik meeneem

Een proeverij is meer dan proeven. Ina, Malu en de wijnmaker van Stellenrust deelden veel context. Een paar dingen blijven hangen.

Er staan veel oude Chenin-wijngaarden door de hoge vraag in de jaren zestig, toen de markt om witte wijn vroeg. De prijs voor de druiven werd later te laag om de bedrijven rendabel te houden, maar er was geen geld om iets anders te planten. Vandaar dat er nog zo veel oude stokken staan.

Oude stokken zijn als oudere mensen: ze hebben hard gewerkt en zijn nu thuis in hun omgeving. Aangepast aan het terroir, met diepe wortels en jaren ervaring met klimaatschommelingen. Hun druiven hebben meer concentratie en diepere smaken. Ze hebben leren overleven.

De karakterverschillen tussen Chenins komen voort uit terroir, leeftijd van de stokken, klimaat en het werk van de wijnmaker, het balanceren van zuren, suiker en pH. Het gebruik van wilde gisten en het uitdrukken van terroir is daarbij cruciaal: zo leg je de echte signatuur van de wijngaard vast.

Zuid-Afrikaanse Chenin biedt sterke prijs-kwaliteit. Veel wijnen uit deze top tien kosten minder dan vijfentwintig euro, dus ze zijn goed toegankelijk.

Lunch

Na de proeverij volgde een braai-geïnspireerde lunch. Elk gerecht gepaard met top-tienwijnen of een persoonlijke favoriet.

Eerst kleine hapjes, dan garnaal en suurvyg-tomaat, afgemaakt met geraspt gezouten struisvogelei. Daarna corvina met paling en honeybush, gevolgd door knapperige aubergine met gember en sorghum. Hoofdgerecht: kalfsvlees met mieliemeel en perzik, gepaard met een bijzondere wijn van Stellenrust. Een barrel-fermented Chenin Blanc magnum 2013 van 49 jaar oude stokken. Vol, intens, elegant. Paste uitstekend bij het kalfsvlees.

Het eigen karakter van Zuid-Afrikaanse Chenin

Wat maakt Zuid-Afrikaanse Chenin Blanc bijzonder? Het vermogen om de diversiteit van het terroir terug te geven. Of de stokken nu in koele kustzones staan of in heter binnenland: Chenin past zich aan en levert wijnen met duidelijk eigen handtekening.

Daarnaast valt de balans op. Zuren naast zoete fruitkern, mineraliteit naast frisheid, complexiteit zonder zwaarte. Die balans maakt Chenin veelzijdig: als aperitief, bij eten, of solo.

Tot slot is er het rijpingspotentieel. Aangenaam in zijn jeugd, maar wijnen die ook met tijd evolueren. Dat maakt Zuid-Afrikaanse Chenin een interessante druif om verder te verkennen.

De rol van de Standard Bank Chenin Challenge

De Challenge speelt een belangrijke rol in het promoten van Zuid-Afrikaanse Chenin. Door de beste exemplaren een podium te geven, vergroot ze de zichtbaarheid van kwaliteit en diversiteit.

De wedstrijd stimuleert ook innovatie. Wijnmakers die grenzen opzoeken en hun eigen terroir uitdrukken, worden beloond. Bovendien trekt de Challenge internationale juryleden en pers aan, wat de kennis over Zuid-Afrikaanse Chenin verder verspreidt.

Persoonlijke inzichten van Ina en Malu

Ina Smith en Malu Lambert zijn fervent voorstanders van Chenin Blanc, en hun overtuiging vertaalt zich in concrete adviezen: drink Chenin in alle stijlen door elkaar, let op herkomst en bodem, en geef oudere stokken een kans. Wie deze druif serieus neemt, ontdekt een Zuid-Afrika dat verder reikt dan de bekende namen.