Vindict in Amsterdam, 27 oktober 2023. Carmen Pérez Garrigues schenkt haar Selvanevada Blanco in en Jan Jaap Altenburg staat al bijna te dansen voordat het glas op tafel staat. Een masterclass over wat ze hier “the new sound of Rioja” noemen, gegeven door de wijnmaker zelf. De vraag die ik meenam: heeft die nieuwe golf substantie, of is het marketing met muziekstickers?
Carmen runt Villota in Rioja Alavesa. Vier vluchten later had ik mijn antwoord.
Wat betekent die nieuwe sound van Rioja?
Kort antwoord: meer frisheid, minder dominant houtwerk, elegantie boven kracht. Geen Reserva-sjabloon waarin elke wijn naar Amerikaanse vanille smaakt.
Het langere antwoord gaat over regelgeving. De klassieke Rioja-piramide (Crianza, Reserva, Gran Reserva) draait om opvoedingstijd, niet om herkomst. De nieuwe golf duwt terroir naar voren, met de Viñedo Singular-classificatie als wapen: single-vineyard, oude stokken, strikte rendementen. Carmen experimenteert per oogst met blends en wisselende percentages Garnacha, Graciano en Mazuela naast de vaste Tempranillo. “Toon de grond, laat hem in elke wijn spreken,” zegt ze. Die zin is geen slogan; je proeft het terug zodra je de Selvanevada en de Viña Gena naast elkaar zet.
Wat maakt de wijngaarden van Villota uniek?
In 2013 startten de Pérez Villota’s hun eigen wijnmakerij, met als bruidsschat de oude wijngaarden die de familie sinds 1930 bezit. Ze werken klein en alleen met druiven van het eigen perceel; geen aankoop, geen blendsleutels van buitenaf. De ligging is het halve verhaal: vlak bij de Ebro in Rioja Alavesa, in een strook die kenners de ‘Côte d’Or’ van Rioja noemen vanwege het kalkrijke profiel en de zuidoostelijke expositie.
Voornamelijk Tempranillo, met percelen Garnacha, Graciano en Mazuela voor de rode kant, en Viura, Blanca Garnacha en (jawel) witte Tempranillo voor de witten. Meer dan de helft van de stokken is ouder dan 35 jaar, wat je proeft in concentratie en mineraliteit. Het werk in de wijngaard is bewust schraal: geen herbiciden, geen onnodig ingrijpen, alleen wat de stok nodig heeft om zelf de balans te vinden. Dat is de basis waarop Viña del Lentisco verder bouwt in de kelder.
Wie staat hier achter?
Viña del Lentisco is de wijnmakerij; Villota is het merk. In het dorpje Laserna, vlak bij een bocht van de Ebro, schrijft de familie Pérez Villota al vier generaties geschiedenis. Het begon met Ricardo Pérez Pérez, die het landgoed in 1930 kocht na zijn terugkeer uit Chili. Zijn zoon, ingenieur Ricardo Pérez Calvet, restaureerde de oude percelen.
In 1973 sloten Calvet en zijn zoon Ricardo Pérez Villota zich aan bij CVNE. De Pérez Villota’s verzorgden de wijngaarden, CVNE deed verkoop en distributie. Dit partnership bracht Viñedos del Contino voort. Na vier decennia kocht CVNE het Contino-domein helemaal over; de familie hield haar eigen percelen apart. In 2013 begonnen Ricardo Pérez Villota en zijn dochter Carmen, beiden ingenieur, op eigen kracht onder het label Villota. Vier generaties terroir-kennis, nu zonder corporate filter.
Persoonlijke proefnotities van de masterclass
Vijf vluchten, opgebouwd van entry-level wit naar single-vineyard rood. Carmen vertelde bij elke wijn waar de stokken stonden en hoe het was vinifieerd; Jan Jaap kon nauwelijks stilstaan. Halverwege fles drie snapte ik waarom.
Vlucht 1
Viña del Lentisco Rioja Villota Selvanevada Blanco 2021
Druiven: 94% Viura - 6% Blanca Garnacha
Carmen noemt dit haar entry-level wit, maar dat verkoopt de wijn tekort. Romig en rond, met een kristalheldere zuur die alles bij elkaar trekt: appel, peer, citroenschil, limoen, perzik en een vleugje natte steen. Vol lijf, frisse afdronk. Voor een instapwit uit Rioja Alavesa schrik ik van het niveau.
Viña del Lentisco Rioja Villota Selvanevada Blanco 2022
Druiven: 94% Viura - 6% Blanca Garnacha
Zelfde blend, ander jaar, en je proeft het direct: deze 2022 is frisser en levendiger, met soepelere zuren en meer rood-appelfruit naast het gebruikelijke geel. De 2021 is voller, de 2022 sneller op gang. Een wijn die thuishoort in elke kelder waar je niet wil nadenken voor je een fles ontkurkt.
Vlucht 2
Viña del Lentisco Rioja Villota Selección Blanco 2019
Druif: Viura
Eerste druivenselectie, en je voelt de stap omhoog meteen in de complexiteit. Warme vanilletoon, rijp rood-appelfruit, middelzware zuren en een lange afdronk waarin het terroir de hoofdrol pakt. Geen overdreven barrique; gewoon een Viura die laat zien wat oude stokken kunnen.
Viña del Lentisco Rioja Villota Selección Blanco 2018
Druif: Viura
Een jaar extra fles, en de wijn is op zijn eigen plek aangekomen. Rijpe appel, witte peper, eucalyptus, vanille, natte steen, een flinty hint, lichte toast en acacia. Middelzware zuren, lange afdronk, zachter dan de 2019 maar met meer laagjes. Dit is het type wit dat je serveert bij iemand die denkt dat Rioja altijd rood is.
Vlucht 3
Rioja Villota Rosado 2022
Een serieuze rosé, geen zwembadwijn. Medium zalmrood, complex en aards, met frambozen, aardbeien, bramen, zwarte bessen, rozen, viooltjes, rozemarijn en zure rode bessen. Medium (+) zuren, lage tannines maar wel structuur. Rijpe aardbei in een kruidig jasje, pikante afdronk. Eindelijk een rosé waar iets aan te bedenken valt.
Viña del Lentisco Rioja Villota Selvanevada Tinto 2021
Druiven: Tempranillo, Graciano, Garnacha en Mazuela
Robijnrood, vol verse rode kers en aardbei, met een laag aarde eronder. Hij zit precies tussen de zware oude-school Rioja en de losse, vrolijke jonge stijl in: medium (+) zuren, medium (+) tannines, lange afdronk die om een tweede slok vraagt. De entry naar het rode huis-DNA, en een goede graadmeter voor wat de monocépages straks doen.
Vlucht 4
Hier komen de monocépages: één druif, één verhaal, drie heel verschillende karakters.
Rioja Villota Garnacha 2021
Soepele rode vruchten als aardbei, framboos en braam, medium (+) zuren en toegankelijke tannines. De vrolijkste van het trio; hij vraagt geen aandacht, hij geeft.
Rioja Villota Graciano 2021
Cacao en rijp rood fruit slaan direct toe in de neus, met medium-hoge zuren en stevigere tannines. De ruige broer van de Garnacha; minder uitnodigend, meer overtuigend. Wijn voor mensen die graag iets te bijten hebben.
Rioja Villota Mazuela 2021
Voor mij de winnaar van het trio. Medium (+) zuren en medium (+) tannines, veel elegantie en gereserveerde kracht; veel rood fruit, maar ingehouden. Laat hem opwarmen in het glas en de zuren en tannines worden zachter, het profiel opener. Mazuela krijgt zelden de hoofdrol in Rioja, en deze wijn legt uit waarom dat een gemiste kans is.
Vlucht 5
Van perfecte balans naar single-vineyard. We zagen het niet aankomen.
Viña del Lentisco Rioja Villota Tinto 2020
Druiven: Tempranillo, Graciano en Garnacha
Zacht, fruitig, rode kers en vanille, en een balans die je doet stoppen met praten. Verse en rijpe rode vruchten, vanille, hout, een snuf nootmuskaat. Zuren en tannines medium maar uitzonderlijk soepel. Concentreer je en je proeft de individuele druiven uit vlucht 4 terug. Vinificatie in 500-liter beton-tanks geeft de wijn ruimte om te ontspannen, en dat hoor je.
Viña del Lentisco Rioja Villota Viñedo Singular Viña Gena 2018
Druiven: 100% Tempranillo
Dit is de fles waar je voor komt. Single-vineyard van percelen ouder dan 35 jaar, geclassificeerd als Viñedo Singular (de strengste herkomstcategorie binnen Rioja, vergelijkbaar met grand cru). Vernoemd naar Carmen’s grootmoeder. Vers, levendig, elegant, kruidig, fruitig en flinty. Een fantastische balans tussen neus en smaak: aardbei, framboos, braam, pruim, zwarte bes, blauwe bes, plus vanille, nootmuskaat, hout, acacia, rozemarijn, laurier, cacao en chocola. Medium (+) zuren en medium (+) tannines, nu al in balans. Jan Jaap (ASI-sommelier) verzekerde me dat een paar jaar fles hem nóg verder brengt; ik ga dat zelf testen. Karaf, lucht, geduld.
Voor mij is dit de echte nieuwe sound van Rioja.
Conclusie
Het concept klopt en de wijnen dragen het. Villota maakt geen marketingflessen met een muzikaal sausje; de Selvanevada laat zien wat oude Viura kan, de Mazuela 2021 herstelt een onderschatte druif, en de Viña Gena bewijst dat de Viñedo Singular-classificatie meer is dan een sticker. Carmen werkt met minimale ingreep, kent haar percelen tot op stoknummer en helpt andere wijnmakers in de regio dezelfde kant op. Wie wil weten waar Rioja heen gaat, drinkt deze wijnen.
Dank, Jan Jaap, voor de uitnodiging, en Carmen, voor de verhalen. Een glas Villota schenken ze bij wijnbar Vindict in Amsterdam; lukt dat niet, vraag erom bij je eigen wijnboer.
Meer informatie over Villota: https://www.vinovillota.com
Meer informatie over Vindict Winebar in Amsterdam: https://wijnbarvindict.nl/
Meer over Wijnmaker
Retsina herontdekt: de wetenschap achter de wijnen van 1979
Een Griekse scheikundig ingenieur behandelt het dennenbos als wijngaard en ontdekt waarom retsina reimagined the science behind 1979 wines zo revolutionair.
Lees verder →
Enrico Rivetto: biodiversiteit, Barolo en eigen spelregels
Wat gebeurt er als een vierde generatie Barolo-producent alles anders wil doen? Enrico Rivetto plantte duizend bomen en maakt wijnen die twee keer door de DOC.
Lees verder →
Gusbourne: Engels mousserende wijn op wereldniveau
Waarom wint Engels mousserende wijn steeds vaker vergelijkingen met champagne? Gusbourne's Fifty One Degrees North werd uitgeroepen tot 's werelds nummer twee.
Lees verder →