Attica's oude terroir: waarom deze Griekse wijn 10+ jaar oud wordt

De 2016 Gran Reserva Savatiano van Stamatis Mylonas stond acht jaar op rijping toen ik hem proefde. Tweeënhalf jaar in eik, daarna ruim vijf jaar op fles. En toch: fris, mineraal, levendig. Dat had ik niet verwacht van een witte wijn uit Attica. Het terroir van deze Griekse streek ten zuiden van Athene bewijst dat het niet alleen mogelijk is, het gebeurt er ook echt.

De wijnmaker achter de magie

Stamatis Mylonas is de derde generatie die wijn maakt in Attica. Zijn grootvader en vader verkochten hun wijn in bulk aan taverna’s door heel Griekenland, maar Stamatis had een ander doel voor ogen. Hij wilde bewijzen wat Savatiano en de regio Attica werkelijk kunnen bieden.

Na studies in scheikunde en oenologie en het behalen van zijn WSET-diploma nam hij in 2000 de familiewijnmakerij over. De eerste flessering van Mylonas kwam in 2006 op de markt. Tegenwoordig exporteren zij naar meer dan twintig landen, en drie van hun wijnen staan op de gerespecteerde Great Greek Wines-lijst, samengesteld door Master of Wine Yiannis Karakasis.

“Na 30 jaar waren de wijnen nog steeds levend, fris, mooi en complex. Ze waren nog jong. Ik dacht: ‘Wow, dit is iets heel unieks. Ik ga de wereld laten zien wat deze druif kan doen.’” Stamatis Mylonas

Een terroir zonder weerga

Wat maakt de wijnen van Attica zo bijzonder? Voor mij begint alles met de grond onder je voeten.

De regio staat terecht onder UNESCO-bescherming. Onderzoek toont aan dat van de 5.500 mineralen die wereldwijd voorkomen, er 750 in Attica’s grond zitten. Dit is dezelfde aarde die de oude Grieken afgroeven voor zilver; datzelfde zilver financierde de bouw van het Parthenon en de Acropolis.

Mineraalsrijke grond is slechts één aspect van het verhaal. Het schiereiland van Attica wordt aan bijna alle kanten omgeven door zee, dus koele zeebries temperen de Mediterrane hitte. Dit microklimaat, samen met de unieke geologie, maakt de regio ideaal voor wijnbouw.

De rol van oude wijnstokken

De meeste wijnstokken bij Mylonas zijn ouder dan 55 jaar. Na de phylloxera-plaag in 1955 werden de wijngaarden opnieuw beplant met Amerikaanse onderstammen. Dezelfde wijnstokken produceren vandaag nog steeds druiven.

Deze oude struikwijn wordt droog geteeld en handmatig geoogst. Hun wortels reiken diep in de grond, doorkruisen lagen die vol mineralen zitten en bepalen uiteindelijk het karakter van de wijn.

“De magie vindt plaats in de wijngaard,” legt Stamatis uit. “De wortels groeien naar beneden op zoek naar water en ontmoeten verschillende soillagen. Ze absorberen de karakteristieken en mineralen die later in de fles belanden.”

Savatiano; Griekenlands ondergewaardeerde druif

Als je nog nooit van Savatiano hebt gehoord, ben je niet alleen. Deze inheemse Griekse druif dekt 80% van Attica’s wijngaarden en wordt hier al sinds de oudheid geteeld. Maar hij is lang ondergewaardeerd vanwege zijn associatie met Retsina, de harsachtige wijn die decennia lang de Griekse productie domineerde.

Stamatis is vastbesloten om de waarneming van deze druif te veranderen.

“Savatiano levert hoge opbrengsten en heeft van nature niet veel zuurgraad,” geeft hij toe. “Maar als het van oude, niet-geïrrigeerde wijnstokken met lage opbrengsten komt, verandert de zuurgraad; wordt hoger en krispier. Dat geeft de wijn een heel lang leven.”

Drie wijnen geproefd

Na het gesprek met Stamatis proefde ik drie wijnen van Mylonas Winery. Oenopolis, de toonaangevende Nederlandse importeur van Griekse wijnen, leverde de flessen.

1. Mylonas Savatiano 2024 (€10-12)

Dit is de instapwijn, gemaakt van ‘jonge’ wijnstokken van slechts 35 jaar oud. Fris en levendig, met smaken van perzik, citrus, grapefruit en meloen. De wijn fermenteert in roestvrijstaal en rijpt zes maanden op de droesem voor extra complexiteit. Het is bright en energiek, wat aantoont dat zelfs de meest toegankelijke Mylonas-wijn goed kan rijpen.

2. Mylonas Assyrtiko 2024 (€12-14)

Deze Assyrtiko is vol en levendig. In de geur appel, honing, vanille en een hint zout. Fris, fruitig en gemakkelijk te drinken; uitstekend geschikt voor elk moment van het jaar. Droog van smaak, maar toch voelvolle en genereuze indruk.

3. Mylonas Cuvee Vouno Savatiano 2020 (€17-19)

Dit is de uitblinker. Tweeënhalf jaar in nieuwe Franse eiken vaten, daarna meer dan vijf jaar op fles voordat hij werd vrijgegeven. Het resultaat is een wijn met intense mineraliteit, rijpe steenvruchten en citrusflavors, waarbij de eik prachtig opgaat. De zuurgraad blijft hoog, de wijn smaakt fris en de complexiteit is opmerkelijk. Een glorieus voorbeeld van hoe goed witte wijn kan rijpen.

Waarde die concurreert met Bourgondië

Een van de beste dingen aan Mylonas-wijnen, en Griekse wijnen in het algemeen, is de waarde die je voor je geld krijgt.

“Stel je voor dat je naar Bourgondië gaat en een witte wijn koopt voor tien tot twintig euro,” stelt Stamatis. “Die kwaliteit met acht jaar rijping krijg je uit Bourgondië voor die prijs echt niet. Griekse wijnen bieden geweldig geld voor je geld.”

Dit is geen verkooppraat. De 2020 Cuvee Vouno die ik proefde heeft de complexiteit, rijpingspotentiaal en sense of place waarvoor je bij een topproducent uit Bourgondië drie tot zes keer zoveel zou betalen. Voor €17-19 in Nederland is het een echte koopje voor wijnliefhebbers.

De toekomst van Griekse wijn

Toen ik Stamatis naar de toekomst van Griekse wijn vroeg, was zijn enthousiasme duidelijk voelbaar.

“De toekomst liegt in de inheemse druifvariëteiten,” verklaarde hij. “Stel je voor; we hebben meer dan 300 inheemse druiven. Mensen kennen misschien Assyrtiko, Xinomavro, Moschofilero en Agiorgitiko, maar Malagouzia, Savatiano en Limniona winnen nu aan populariteit. Er valt zoveel te ontdekken.”

Hij heeft gelijk. Griekse wijn past perfect bij wat mensen tegenwoordig zoeken. Drinkers geven prioriteit aan kwaliteit boven kwantiteit en zoeken authentieke, unieke wijnen die echt waarde leveren. Griekse wijnen, vooral die van inheemse druiven, voldoen aan al deze criteria.

De Great Greek Wines-lijst

Een plaats op de Great Greek Wines-lijst is transformatief geweest voor Mylonas Winery. Deze lijst, samengesteld door Yiannis Karakasis MW, dient als gids voor de internationale markt en is een kwaliteitszegel van Masters of Wine en branchedeskundigen.

“Wie zich tegenwoordig interesseert voor Griekse wijnen, gaat naar deze lijst,” legt Stamatis uit. “Zo heb je ons gevonden voor deze podcast. De aandacht en geloofwaardigheid die het biedt, zijn onschatbaar.”

Een filosofie van respect

Wat me het meest opviel aan Stamatis was niet alleen zijn vaardigheid als wijnmaker, maar zijn respect voor het land en voor de mensen die het bewerken.

Hij staat om zes uur op om wijnstokken te snoeien naast zijn contractgrowers. Hij heeft hun werkwijze veranderd, stimuleert groene oogsten en lagere opbrengsten door beter te betalen. Het resultaat is growers die trots zijn hun druiven in topwijnen verwerkt te zien, en een wijnmakerij gebouwd op sterke, respectvolle relaties.

“Het terroir, de druifvariëteit en het harde werk in de wijngaard moeten het hoofdpersonage in de wijn zijn,” stelt Stamatis. “Eik mag niet dominant zijn.”

Daarom gebruikt hij grote vaten en oude vaten, acht tot tien jaar oud, voor rijping. Hij wil dat de wijn van eik profiteert zonder eraan overheerst te worden. Hij plant ook foudres, grote vaten, aan te schaffen om dit idee verder uit te werken.

Waarom je Attica-wijnen moet verkennen

Ben je graag wijnen aan het ontdekken? Attica verdient je aandacht. Hier is waarom:

Uniek terroir: UNESCO-beschermde grond met 750 van de wereldwijd 5.500 mineralen

Oude wijnstokken: 55+ jaar oude struikwijn die geconcentreerde, complexe druiven produceert

Rijpbare wijnen: Witte wijnen die 10+ jaar kunnen rijpen en hun frisse karakter behouden

Uitzonderlijke waarde: Wereldklasse kwaliteit voor €15-25 per fles

Onontdekt potentieel: Een ondergewaardeerde regio klaar voor bredere erkenning

Voedselvriendelijk: Mediterraans karakter met frisse, zure en minerale noten

Hoe krijg je deze wijnen

Ben je in Nederland? Mylonas-wijnen vind je bij Oenopolis. Ze hebben een prima webshop, leveren aan restaurants en werken nauw met sommeliers in het hele land samen.

Voor meer info over de wijnmakerij en hun volledige assortiment, bezoek Mylonas Winery.

Perfecte voedselcombinaties

Stamatis deelde zijn favoriete combinaties voor elke wijn:

Savatiano 2024: Gegrilde vis, octopus, inktvis, garnalen; klassieke mediterrane zeevruchten

Assyrtiko 2024: Salades, lichte gerechten, zomergerechten; een wijn voor elk moment

Cuvee Vouno Savatiano 2020: Kreeft, rijke zeevruchtengerechten, of geniet ervan puur. Zijn complexiteit betekent dat hij in zijn eentje kan schitteren.

Tot slot

Mijn gesprek met Stamatis Mylonas toonde me wat mogelijk is wanneer traditie en innovatie samenkomen; wanneer oude wijngaarden met respect worden behandeld en wanneer een wijnmaker geduldig genoeg is om de wijn natuurlijk te laten ontwikkelen.

Attica verdient veel meer aandacht dan het krijgt. Met producenten als Mylonas Winery die bewijzen wat Savatiano kan doen, geloof ik dat we het begin van een Griekse wijnrevolutie meemaken.

Ben je moe van de gebruikelijke Chardonnay en Sauvignon Blanc en wil je wijnen met echt karakter en een goed verhaal? Dan is het tijd voor Griekse wijn. Begin met een fles Savatiano uit Attica.

Zoals ik altijd zeg: drink minder, maar drink beter. Ontdek iets nieuws.