Adega do Vulcão Ameixâmbar 2023: streng en zilt

Een walvis eet een pruim op en poept hem uit, midden in de Atlantische Oceaan. Daar ontstaan de Azoren. Zo gaat het sprookje waar de Adega do Vulcão Ameixâmbar 2023 zijn naam aan dankt: ameixa is pruim, âmbar slaat op de amber van een walvis. Op het etiket staat een klein blauw walvisje, en de twee eilanden waar de druiven groeien, Faial en Pico.

Ik dronk deze fles tijdens de opname van Sparks met Jasper Smit van Halfes, de importeur die de wijn naar Nederland haalt. Jasper nam hem mee. Het eerste wat ik zei toen ik eraan rook: hij ruikt aromatisch, maar ook streng.

Proefnotitie

Proefnotities

Uiterlijk

Dieper van kleur dan de Capelinhos 2024 die ernaast stond. Volgens Jasper wordt de wijn met de jaren wat donkerder.

Neus

Aromatisch, en tegelijk strak. Zuur kun je niet ruiken, maar je voelt het hier al in je neus aankomen.

Mond

Volrijp, met veel zuren die in verschillende gradaties binnenkomen. Daaronder een ziltige toon. De zuurgraad is dominant aanwezig en blijft dat ook.

Waardering

Een wijn met een eigen wil. Niet koud uit de koelkast drinken en hem lucht geven; dan komt hij beter los.

Twee eilanden, drie druiven

De Ameixâmbar is een fieldblend van Arinto dos Açores, Verdelho en Terrantês do Pico. Volgens Jasper komt de wijn ongeveer half van Faial en half van Pico, en de Verdelho vooral van Pico. Het infoblad van Halfes noemt twee bodemsoorten en drie druiven als de kern van de wijn.

Op Pico staan de stokken in currais: vierkantjes van een paar vierkante meter, omheind met muurtjes van zwarte lavasteen, met hooguit twee planten erin. De stenen lagen er toch, en de muurtjes houden de wind tegen. Op Faial plantte het wijnhuis in 2016 zeven hectare aan in de as van de uitbarsting van de Capelinhos in 1957. Beide wijngaarden liggen tussen de 10 en 50 meter boven zeeniveau, een paar honderd meter van de oceaan. Alles gaat met de hand.

Het klimaat maakt het werk lastig. Het is warm en vochtig, met volgens Jasper soms vier seizoenen op één dag. De stokken groeien zo snel dat de wijnboeren het hele jaar door snoeien en jonge knoppen weghalen. Volgens Jasper wordt er vroeg geoogst, meestal begin tot half augustus. De druiven van Faial gaan in een busje op de veerboot naar de kelder op Pico.

Cement en geduld

Het infoblad van Halfes noemt Guido Mancassola als wijnmaker, met hulp van Alberto Antonini. Na het ontstelen weken de druiven volgens dat infoblad drie dagen koud in roestvrij staal. De gisting gebeurt in cementen kuipen met inheemse gisten, bij hooguit 25 °C om het fruit te bewaren, en daarna rijpt de wijn twaalf maanden op cement.

In het glas proefde ik geen vanille en geen romigheid die de randen afslijpt. De zuren staan vooraan, en de ziltigheid komt onverdund mee. Het infoblad van Halfes beschrijft hem als licht en fris met citroen. Dat herken ik maar half. Licht vond ik hem niet, eerder volrijp en geconcentreerd.

Wat valt tegen

Deze wijn laat zich niet zomaar wegdrinken. De zuurgraad is zo nadrukkelijk dat hij jong, en te koud geschonken, hard kan overkomen. Jasper raadt aan hem te karafferen. Wij schonken hem met een Coravin met een beluchtende schenktuit; volgens Jasper maakt dat hem net wat lekkerder. Wie een makkelijke, frisse witte wijn voor op het terras zoekt, zit hier verkeerd.

Hij is ook niet goedkoop, en dat zegt Jasper zelf. Twee keer per jaar vraagt hij mensen in zijn omgeving wat ze aan een fles uitgeven, en voor velen ligt de grens bij twintig euro. Deze zit daar ruim boven. Ik vind de prijs te verdedigen voor handwerk op lavagrond midden in de Atlantische Oceaan, maar het betekent wel dat je hem bewust koopt, niet als huiswijn.

Biologisch gecertificeerd is hij niet. Het wijnhuis draagt een Azoriaans keurmerk dat volgens Jasper vergelijkbaar is met bio, maar niet honderd procent.

Aan tafel en in de kelder

Het infoblad van Halfes noemt 8 tot 10 °C; Jasper waarschuwt vooral voor te koud. Halfes zet hem naast vis, zeevruchten zoals mosselen, en lichte vleesgerechten. De ziltigheid vraagt om iets uit zee, en de zuren kunnen tegen wat vet.

Jasper proefde eerder de 2018 en de 2021 en houdt van deze 2023 een paar dozen apart, omdat hij wil weten hoe de wijn zich ontwikkelt. Hij is ook de verkoper, dus neem dat mee. Wie geduld heeft, kan dat ook doen. Volgens hem zijn die oudere jaargangen wel een tikje anders gemaakt, dus beloftes over hoe deze 2023 oud wordt doe ik niet.

Het oordeel

De Adega do Vulcão Ameixâmbar 2023 is een witte wijn met karakter: streng in de neus, volrijp en zuurrijk in de mond, met zout van zee. Geef hem lucht, schenk hem niet ijskoud en zet er iets uit zee naast. Wil je weten hoe de Azoren smaken, dan is dit een goede eerste fles.

Producent

Adega do Vulcão

Wijn

Ameixâmbar (Colheita Selecionada)

Jaargang

2023

Regio

IG Açores, Faial en Pico, Azoren, Portugal

Druif

Arinto dos Açores, Verdelho, Terrantês do Pico (fieldblend)

Alcohol

12% (infoblad importeur)

Wijnmaker (infoblad importeur)

Guido Mancassola, met Alberto Antonini

Vinificatie (infoblad importeur)

Gisting in cement met inheemse gisten, 12 maanden rijping op cement

Serveren

8-10 °C

Importeur

Halfes

Veelgestelde vragen

Van welke druiven is de Ameixâmbar gemaakt?

Van Arinto dos Açores, Verdelho en Terrantês do Pico, als fieldblend. De druiven komen van twee eilanden van de Azoren, Faial en Pico.

Hoe wordt de Ameixâmbar gemaakt?

Volgens het infoblad van Halfes gist hij in cement met inheemse gisten en rijpt hij daarna twaalf maanden op cement.

Hoe schenk je de Ameixâmbar het best?

Het infoblad noemt 8 tot 10 °C, Jasper raadt aan hem niet te koud te drinken. Karafferen helpt, want de zuren zijn jong nadrukkelijk.

Bronnen

• Halfes, infoblad Adega do Vulcão Ameixambar 2023 (druiven, alcohol, wijnmaker, wijngaarden, vinificatie, serveertemperatuur)
• Gesprek met Jasper Smit van Halfes, opname Sparks by VinoVonk (proefnotities, herkomst per eiland, oogst, bewaren)
• Halfes: halfes.nl

Jasper Smit van Halfes nam deze fles mee naar de opname van Sparks. Ik kreeg verder niets en er is niet voor betaald; het oordeel is onafhankelijk.