In een vergeten hoek van de bodega van González Byass in Jerez de la Frontera stond een vat waarvan niemand de leeftijd kende. Tot The Secret Sherry Society langskwam voor een gesprek met Silvia Flores, derde generatie wijnmaker en toekomstig masterblender van het huis. Een terloopse opmerking over oude wijnen, wat speurwerk in archieven en ineens lag er een wereldrecord op tafel: een sherry uit 1728. De oudste ter wereld.
De toevallige vondst
Flores liet iets intrigerends vallen tijdens het gesprek over tijd en de magie van oude sherries. Ergens diep in de bodega stond een mysterieus vat dat niemand kon dateren. Na wat speurwerk en het ontcijferen van verweerde inscripties vielen de puzzelstukken op hun plaats. Het vat was in 1871 aangeschaft, maar de wijn erin was toen al 143 jaar oud. De rekensom is duizelingwekkend. Deze vloeibare tijdcapsule stamt uit 1728.
Ter vergelijking: deze sherry dateert van vóór Mozart, Napoleon en Beethoven. Vóór de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring. Het heeft de Franse Revolutie overleefd, de Industriële Revolutie en beide wereldoorlogen. Elke druppel vertelt een verhaal dat drie eeuwen omspant.
Wat drie eeuwen in een glas betekent
Toen het vat na bijna 300 jaar werd geopend, was dat een historisch moment. De wijn had een buitengewone transformatie ondergaan door oxidatie, die natuurlijke blootstelling aan zuurstof die het karakter van een wijn fundamenteel verandert. Daarbij kwam de “angel’s share”, de poëtische term voor de geleidelijke verdamping tijdens rijping.
Het resultaat is een wijn van bijna onbegrijpelijke intensiteit. De kleur is diep donker, bijna stroperig zwart. De textuur lijkt op vloeibaar amber, dik en stroperig. Geserveerd in drie kleine copitas (traditionele sherryglazen) ontvouwt zich een aroma van noten, specerijen, gedroogde vijgen, hout, koffie en leer. Zo complex dat je het nauwelijks in één teug kunt bevatten.
Flores beschrijft de smaak als “ongelooflijk geconcentreerd, met een balans tussen zuurgraad en zoetheid die na 300 jaar bijna onverklaarbaar is”. De wijn wordt vermoedelijk gecategoriseerd als Pedro Ximénez of Moscatel, beide zoete sherrysoorten. Zekerheid is er niet, en dat is het eerste kritieke hiaat in deze ontdekking. Zonder de exacte druif missen we een puzzelstuk dat zou kunnen verklaren hoe deze wijn zo lang houdbaar bleef.
Een record met een halve eeuw verschil
Tot nu toe was de oudste bekende sherry uit 1775, afkomstig van Massandra op de Krim. Een enkele fles verkocht in 2001 bij Sotheby’s voor $43.500. Toen een andere koper later informeerde, hoorde hij een miljoen dollar als prijs, een bedrag dat hij beleefd afsloeg. Recentere oude sherries, zoals Barbadillo’s Versos 1891-serie (ruim 130 jaar oud), kosten inmiddels meer dan €10.000 per fles.
Deze ontdekking uit 1728 zet het vorige record bijna een halve eeuw verder weg. Dit is geen kwestie van een record verpulveren. Het herschrijft wijngeschiedenis en verdient mogelijk een plek in het Guinness Book of Records.
Het dilemma van bewaring
Hier schuilt het tweede vraagstuk: wat nu? The Secret Sherry Society spreekt over “werelderfgoed”, niet zomaar wijn. Zij overleggen met de familie Flores over bescherming, documentatie en mogelijk delen. Maar “mogelijk” is het sleutelwoord. Er bestaat op dit moment geen duidelijk plan voor publieke toegang of proeverijen.
Dat werpt lastige vragen op. Is deze wijn achter slot en grendel houden werkelijk een eerbetoon, of verdient werelderfgoed het om geproefd te worden, al was het maar door enkelen? De spanning tussen behoud en delen blijft onopgelost, en die onduidelijkheid voelt als een gemiste kans.
Geschiedenis in vloeibare vorm
Ondanks die bezwaren laat deze toevallige vondst zien wat geduld, vakmanschap en de juiste omstandigheden kunnen opleveren. Zoals Karel Klosse van The Secret Sherry Society het verwoordt: “Dit is een tijdmachine in een glas, bewijs dat wijn soms zijn bescheiden oorsprong achter zich laat en iets bijna tijdloos wordt.”
De vraag is nu niet zozeer wat we hebben gevonden, maar wat we bereid zijn te doen om het te behouden. En of het achter gesloten deuren houden geschiedenis meer eert dan delen ooit zou kunnen.
Meer informatie: http://www.thesecretsherrysociety.com/
Fotografie: Nicky Regelink
