Welke fles neem je mee naar een etentje?

Je staat voor een muur met flessen en over een uur zit je aan tafel. De vraag die je jezelf stelt is welke wijn goed is. Dat is de verkeerde vraag, want je weet niet wat er gekookt wordt en je weet niet wat ze lekker vinden.

De goede vraag: wat moet deze fles doen als hij op tafel komt.

Drie situaties, drie taken

Eerste keer bij de ouders van je partner. De fles is een visitekaartje. Hij hoeft niet indruk te maken, hij moet laten zien dat je erover hebt nagedacht. Een fles met een verhaal dat je in twee zinnen kunt navertellen doet meer dan een dure fles waar je niets over kunt zeggen.

Etentje bij vrienden die zelf koken. Hier is de fles een bijdrage aan de avond, en dus mag hij open. Kies iets dat bij het begin van de avond past in plaats van bij het hoofdgerecht: bubbels of een frisse witte. Dan hoeft niemand te schuiven met wat er al klaarstaat.

Je gaat naar iemand die veel van wijn weet. Ga niet concurreren. Neem iets uit een hoek waar hij zelf niet komt, of iets alcoholvrijs dat serieus genoeg is om over te praten. Een middelmatige Bourgogne bij een Bourgogne-liefhebber is de zwakste zet die er is.

Wat er van je geld wijn wordt

Twee bedragen die je in Nederland altijd betaalt, ongeacht wat er in de fles zit. De accijns is een vast bedrag per liter: 95,69 euro per hectoliter voor wijn boven 8,5 procent, oftewel 72 cent per fles van 75 centiliter. De btw is 21 procent van de winkelprijs, dus 21/121 van wat op het prijskaartje staat.

Reken dat door en je ziet waarom goedkope wijn tegenvalt:

Winkelprijs	Btw	Accijns	Belasting samen
6 euro	1,04	0,72	1,76, oftewel 29 procent
15 euro	2,60	0,72	3,32, oftewel 22 procent

Wat daarna nog van je geld af gaat, is niet openbaar: glas, kurk, etiket, transport, importeur, winkelmarge. Die kosten zijn per fles ongeveer gelijk, of er nu goedkope of dure wijn in zit. Bij zes euro eten ze het grootste deel van wat overblijft, bij vijftien euro veel minder.

Praktisch gevolg: de sprong van 8 naar 15 euro levert je meer wijn op dan de sprong van 25 naar 40. Onder de tien euro betaal je vooral de fles en de staat. Daarboven begin je de wijn zelf te betalen.

Dat is geen pleidooi om duur te kopen. Het is een pleidooi om niet net onder de grens te blijven hangen waar het interessant wordt.

Wat ik zou meenemen

• Bubbels, tussen de 15 en 25 euro. Passen bij binnenkomst, hoeven niet bij het eten te passen, en iedereen begrijpt wat het is. Acht flessen onder de veertig staan in de gids hieronder.
• Een witte met zuur uit een minder bekende hoek. Denk aan de Loire buiten Sancerre, of Noord-Italië. Kost minder dan de bekende namen en zegt meer over jou.
• Iets alcoholvrijs dat droog is, als je weet dat er iemand aan tafel zit die niet drinkt. Dat is attenter dan een tweede fles rood, en het valt op omdat bijna niemand het doet.

Wat ik zou laten staan

• Dessertwijn, tenzij het gevraagd is. Mooi cadeau, maar hij past bij één gang die er misschien niet is.
• De magnum bij een etentje met z’n vieren. Leuk gebaar, onhandig formaat, en het wordt zelden opgemaakt.
• De fles die perse vanavond open moet. Daarmee zet je de gastheer klem, want hij heeft zijn avond al ingedeeld.

Dat laatste punt verdient een zin extra. Een meegebrachte fles is een cadeau, geen bestelling. Zeg er dus bij hoe je het bedoelt: “voor jullie, niet per se voor vanavond” haalt de spanning eruit. Gaat hij toch open, mooi. Verdwijnt hij in de kast, ook goed.

Als je het echt niet weet

Vraag het in de winkel, maar niet met “wat raadt u aan”. Noem je bedrag, zeg voor wie het is en wat er ongeveer gegeten wordt. Dezelfde drie vragen die in een restaurant werken, werken achter de toonbank net zo goed.

Veelgestelde vragen

Hoeveel moet ik uitgeven aan een fles voor een etentje?

Tussen de 12 en 20 euro zit de plek waar je merkbaar meer wijn krijgt voor je geld. Onder de tien euro gaat een groot deel op aan belasting en vaste kosten, en boven de 25 euro betaal je vooral voor precisie die niet iedereen aan tafel merkt.

Moet de fles die avond open?

Nee, en het is vriendelijker om dat er zelf bij te zeggen. De gastheer heeft de avond meestal al ingedeeld.

Wat neem ik mee als er iemand niet drinkt?

Iets alcoholvrijs dat droog genoeg is om aan tafel serieus te nemen. Dat valt op omdat bijna niemand eraan denkt, en het is bruikbaarder dan de derde fles rood.

Is duurder altijd beter als cadeau?

Nee. Boven een bepaald punt koop je verfijning die pas opvalt als iemand er aandacht aan besteedt. Een fles waar je iets over kunt vertellen doet aan tafel meer werk dan een duurdere fles zonder verhaal.

Bronnen

• Belastingdienst, accijnstarieven wijn: tarieven en berekening en de tarievenlijst accijns. Wijn boven 8,5 procent: 95,69 euro per hectoliter. Sinds 2001 geen apart tarief meer voor mousserend.
• Belastingdienst, btw op dranken: tarieven en vrijstellingen. Wijn valt onder het algemene tarief van 21 procent.
• De overige kostenposten per fles zijn niet openbaar; die verhouding is een redenering, geen gepubliceerd cijfer.