Champagnelabel lezen: alles wat je moet weten

Pak een willekeurige fles champagne van tafel en draai hem om. Onderaan, in piepklein lettertype, staan twee letters en een nummer. Daar begint het verhaal. Een champagnelabel lezen vertelt je wie de wijn maakte, hoe zoet hij is, welke druiven erin zitten en vaak van welk dorp ze komen. De rest van het etiket is marketing. Dit stuk ontcijfert de code.

De producent en het type

Het belangrijkste op een champagne-etiket kijken de meeste mensen straal voorbij: dat kleine codetje onderaan, twee letters en een registratienummer. Die letters vertellen je wie de wijn maakte.

NM, Négociant-Manipulant. Een huis dat druiven en soms basiswijnen bij telers koopt en champagne onder eigen naam produceert. De grote namen, Moët & Chandon, Veuve Clicquot, Bollinger, Pol Roger, zijn allemaal NM. Ze bezitten meestal wat eigen wijngaarden, maar kopen het leeuwendeel van hun druiven in.

RM, Récoltant-Manipulant. Een teler die zijn eigen druiven verbouwt en zijn eigen champagne maakt. Dit is growerchampagne. Vaak kleinere oplages, terroirgericht, en steeds zichtbaarder bij sommeliers en wijnliefhebbers. Egly-Ouriet, Selosse, Dhondt-Grellet zijn klassiekers.

CM, Coopérative de Manipulation. Een coöperatie die druiven van leden bundelt en gezamenlijk champagne maakt. Nicolas Feuillatte, het bestverkochte merk in Frankrijk, is een CM.

RC, Récoltant-Coopérateur. Een teler die druiven aan een coöperatie levert maar de afgewerkte wijn onder eigen naam verkoopt.

MA, Marque d’Acheteur. Een buyer’s own brand. Een supermarkt- of restaurantmerk waarbij iemand anders de wijn maakt. Veel voorkomend in de Britse supermarkten.

Waarom dit uitmaakt? NM en RM staan voor twee filosofieën. NM zet in op consistentie en huisstijl over miljoenen flessen. RM laat een specifieke plek zien, vaak één dorp of zelfs één wijngaard.

Mijn stelling: in dezelfde prijsklasse levert een RM bijna altijd meer wijn voor je geld dan een NM. Bij de grote huizen betaal je marketing, glas en distributie mee. Bij een teler gaat dat budget de wijngaard in.

Dosering: het zoetheidsniveau

Elk champagnelabel draagt een dosageaanduiding die het restsuikergehalte aangeeft:

Brut Nature / Zero Dosage / Non-Dosé. 0 tot 3 g/L. Geen toegevoegde suiker, of het wettelijk minimum. Kurkdroog, streng, onvergevingsgezind. Werkt alleen met rijp, kwalitatief fruit.

Extra Brut. 0 tot 6 g/L. Zeer droog. Slank, mineraal, eet graag mee.

Brut. Onder de 12 g/L. De standaard. Droog van smaak ondanks het restsuiker. Veruit de meestvoorkomende stijl.

Extra Sec / Extra Dry. 12 tot 17 g/L. Iets zoet, meer dan brut, ondanks de naam “dry”. Veel voorkomend in Prosecco, zelden in Champagne.

Sec. 17 tot 32 g/L. Merkbaar zoet. In kwaliteitschampagne zeldzaam.

Demi-Sec. 32 tot 50 g/L. Halfzoet. Traditionele dessertcombinatie.

Doux. Meer dan 50 g/L. Zoet. Vandaag zeldzaam, historisch populair in negentiende-eeuws Rusland.

Blanc de Blancs / Blanc de Noirs

Als een van deze twee op het label staat:

Blanc de Blancs. Uitsluitend witte druiven. In Champagne betekent dat vrijwel altijd 100% Chardonnay. Lichter, citrus en kalk, hogere zuren, geschikt voor lange rijping.

Blanc de Noirs. Witte champagne van blauwe druiven, Pinot Noir, Meunier of beide. Voller, fruitiger, met een rijkere textuur, ondanks dat het wit is.

Staat geen van beide op het etiket, dan is het een blend van witte en blauwe druiven. De meest voorkomende stijl.

Vintage of non-vintage

Een jaartal op het etiket betekent vintagechampagne, gemaakt van een enkele uitzonderlijke oogst. Geen jaartal betekent non-vintage, een blend van meerdere jaren. Voor de volledige uitleg, zie ons artikel over non-vintage versus vintage champagne.

Dorpsbenamingen en cru-classificaties

Staat er een dorpsnaam, Grand Cru of Premier Cru op het etiket, dan verwijst dat naar Champagnes classificatiesysteem.

Grand Cru. 17 dorpen op 100% op de Échelle des Crus, het historische ratingsysteem. Onder andere Aÿ, Cramant, Avize, Le Mesnil-sur-Oger, Verzenay en Bouzy.

Premier Cru. 44 dorpen op 90 tot 99%. Goede wijngaarden, maar net onder Grand Cru.

Bij growerchampagnes is deze informatie waardevol. Het vertelt je uit welk dorp de druiven komen, en daarmee iets over de stijl. Côte des Blancs Grand Crus zijn meestal Chardonnay, mineraal en strak. Montagne de Reims Grand Crus zijn vaak Pinot Noir-gedreven en voller.

Andere termen die je tegenkomt

Récemment dégorgé (RD). Recent gedegorgeerd. De wijn rijpte lang op de gisten en werd vlak voor release ontkurkt en aangevuld. Meer autolytische complexiteit, opvallende frisheid. Bollinger RD is het bekendste voorbeeld.

Réserve. Geen wettelijke definitie in Champagne. Een marketingterm die suggereert dat er oudere reservewijnen in de blend zitten.

Biologisch / Biodynamisch. Steeds vaker te zien. Let op de logo’s van Demeter of Ecocert.

Netto-inhoud. Standaard 75 cl. Ook gangbaar: 37,5 cl (halve fles) en 150 cl (magnum, rijpt beter dan standaardflessen).

Bronnen

• Producent (officiële site)
• Comité Champagne (CIVC): champagne.fr
• INAO, Cahier des charges Champagne: inao.gouv.fr