Champagne regio en terroir: vier subregio's, één AOC

Champagne lijkt op een afstand één plek. Van dichtbij valt het uiteen in vier subregio’s met elk een eigen geologie, eigen drijvende druif en eigen stijl. Plus een classificatiesysteem dat verwarring zaait: Grand Cru in Champagne werkt anders dan in Bourgondië.

Vier subregio’s

Montagne de Reims. Boog van bossen en wijngaarden ten zuiden van Reims. Bodem: krijt onder een laag mergel. Drijvende druif: Pinot Noir. Geeft brede, krachtige champagnes met structuur. Hier liggen Grand Cru-dorpen als Verzenay, Bouzy, Aÿ en Mailly.

Côte des Blancs. Smalle helling ten zuiden van Épernay. Bodem: vrijwel zuivere krijt aan de oppervlakte. Drijvende druif: Chardonnay, vandaar de naam. Geeft strakke, mineralige, lang bewaarbare wijnen. Cramant, Avize, Oger, Le Mesnil-sur-Oger en Chouilly zijn de Grand Cru-dorpen.

Vallée de la Marne. Strekt zich uit langs de rivier de Marne tussen Épernay en de westgrens van de AOC. Bodem: klei, mergel, soms krijt. Drijvende druif: Meunier. Toegankelijker, fruitiger, vroeger drinkbaar. Veel growers maken hier hun beste werk.

Côte des Bar (Aube). Het zuiden, dicht bij Bourgondië, soms net iets verder dan je verwacht. Bodem: Kimmeridgiaanse mergel en kalk, dezelfde formatie als Chablis. Drijvende druif: Pinot Noir, hier vaak in een rijper register. Bar-sur-Aube en Bar-sur-Seine zijn de hoofdsteden. Les Riceys ligt aan de zuidrand en mag drie AOC’s bottelen.

Cijfers en kaarten: Comité Champagne, regio.

Krijt onder Champagne

De gehele regio ligt op een belemniet-krijt uit het Krijt-tijdperk, miljoenen jaren oud. Krijt houdt water vast in droge periodes, draineert in natte. Het reflecteert warmte, weerkaatst licht. De diepe crayères onder Reims en Épernay zijn antieke krijtgroeven, sinds Romeinse tijd uitgehakt, nu kelders met een constante temperatuur van 10 tot 12 graden Celsius. UNESCO-erfgoed sinds 2015.

Classificatie: échelle des crus

Tot 2010 bestond de échelle des crus: elk van 319 dorpen kreeg een percentage tussen 80 en 100. Honderd procent = Grand Cru (17 dorpen). 90 tot 99 procent = Premier Cru (42 dorpen). De rest = regulier. Het systeem bepaalde de druivenprijs.

Sinds 2010 is dat afgeschaft als prijsmechanisme, maar de 17 Grand Cru- en 42 Premier Cru-dorpen mogen die termen nog op het etiket vermelden. Belangrijk: in Champagne is Grand Cru een dorpsclassificatie, niet een perceelsclassificatie zoals in Bourgondië. Een hele Grand Cru-fles betekent dat alle druiven uit Grand Cru-dorpen komen, niet dat één specifiek perceel uitzonderlijk is.