Het OIV 2025 rapport: schaarste, schuivende dorst en handel onder druk

Vorige week zat ik in Amsterdam tegenover een bevriende sommelier van een tweesterrenrestaurant. Het gesprek ging niet over de wijnen op zijn kaart, maar over wat hij niet meer kan krijgen. Champagne-allocaties die kleiner worden, Bourgognes die richting de VS verdwijnen, klassiekers die hun prijs uitleven. Dat gesprek bleef hangen toen ik het OIV 2025 rapport doorlas.

Het OIV (Organisation Internationale de la Vigne et du Vin) verzamelt elk jaar de globale cijfers van wijnbouw, productie, consumptie en handel. Het nieuwste rapport vat een sector samen die niet in crisis is, maar wel in transitie. Drie krachten lopen door elkaar heen: structurele schaarste aan de productiekant, een consument die anders kiest, en handelsstromen die kraken onder geopolitieke druk.

Ik leg de cijfers naast elkaar, niet om alarm te slaan, maar om te kijken wat ze betekenen voor wie wijn drinkt.

De krimp aan de productiekant is structureel

De globale wijnproductie kwam in 2025 uit op 227 miljoen hectoliter. Het derde achtereenvolgende jaar onder het historische gemiddelde. Tegelijk daalde het totale wijnareaal naar 7,0 miljoen hectare, een afname van 0,8 procent ten opzichte van een jaar eerder. Dat is het zesde jaar van krimp op rij.

Globale productie 2025

227 miljoen hl

Wijnareaal globaal

7,0 miljoen ha (-0,8% YoY)

Globale consumptie

208 miljoen hl (-2,7%)

Globale export

94,8 miljoen hl / EUR 33,8 mrd

VS-import

EUR 5,5 mrd (-11,6%)

Industrieel verbruik

ca. 30 miljoen hl/jaar

Klimaat is hier de grootste enkelvoudige factor. Frankrijk, Italië, Spanje, Duitsland: bijna alle klassieke regio’s noemden in 2025 dezelfde combinatie van late vorst, droogteperiodes en plotselinge hoosbuien als oorzaak van het verlies. Ik sprak met een wijnmaker uit de Bourgogne die mij vertelde over verschillen van veertig procent oogstvolume tussen naburige dorpen. Dat is geen anekdote meer, dat is patroon.

De paradox van schaarste is dat ze prijzen ondersteunt. Met dalende consumptie zou er normaal druk op de marges komen, maar omdat de productie meekrimpt, blijft de balans tussen vraag en aanbod fragiel hersteld. Voor producenten in klassieke regio’s is dat ademruimte. Voor de consument betekent het dat een gemiddelde fles uit een gevierde appellation niet goedkoper wordt, ondanks de zwakkere markt.

De drinker kiest anders, niet minder per fles

De wereldwijde consumptie daalde naar 208 miljoen hectoliter, een min van 2,7 procent. Dat klinkt als slecht nieuws, en in volume is het dat ook. Maar het verhaal eronder is gedifferentieerder.

Jongere generaties drinken in mature markten minder dan hun ouders, maar wat ze kiezen ligt vaker boven de vijftien euro per fles. Premium en kwaliteit boven volume is geen marketingverhaal meer, het is een aankooppatroon dat in cijfers van WMC, SVB en IWSR consistent terugkomt. De OIV-data bevestigt dezelfde beweging vanuit het macro-perspectief: minder hectoliter, vergelijkbare waardestromen.

Er zijn ook geografische verschuivingen. Japan groeit. Brazilië groeit. Portugal groeit. Oost-Europa beweegt voorzichtig omhoog. Tegelijk dalen Frankrijk en Duitsland verder. De geografische zwaartekracht van de wijnconsumptie schuift langzaam weg van waar ze de afgelopen vijftig jaar zat.

Dit raakt de drinker direct. Een wijnkaart in Tokio of São Paulo is in 2025 ambitieuzer geworden dan vijf jaar geleden. Tegelijk verandert het aanbod in Nederlandse slijterijen: minder volume aan generieke instapwijn, meer aandacht voor onbekende herkomsten en lagere alcoholpercentages.

Voor wie het Amerikaanse perspectief erbij wil leggen: in mijn analyse van WMC, SVB en IWSR keek ik specifiek naar Gen Z, RTD’s en de strategische bewegingen van Diageo en Pernod Ricard. De OIV-cijfers vertellen het globale verhaal eromheen.

De handel staat onder druk, vooral richting de Verenigde Staten

De globale export kwam uit op 94,8 miljoen hectoliter ter waarde van EUR 33,8 miljard. Beide getallen liggen lager dan in 2024. De grootste klap viel in de Verenigde Staten: de waarde van de wijnimport daalde met 11,6 procent naar EUR 5,5 miljard.

Tariffs zijn hier de directe oorzaak. Wijn uit Europa werd duurder voor de Amerikaanse importeur, wat zich vertaalde in minder volume en lagere marges aan de bron. Bourgogne, Champagne en Toscane voelen dat het hardst, omdat juist hun premium segment afhankelijk is van VS-distributie. Een importeur uit New York vertelde mij vorige maand dat hij voor het eerst in tien jaar zijn allocaties uit Bourgogne actief kleiner maakt.

Tegelijk verschuiven handelsstromen. Aziatische markten compenseren een deel van het verlies, vooral voor Champagne en Italiaanse premium. Zuid-Amerikaanse importeurs bouwen serieuzer aan portefeuilles. De wijnhandel wordt minder transatlantisch en meer multipolair. Dat is geen kort effect van een tariff-cyclus, maar een structurele herverdeling die ook na een eventueel akkoord doorzet.

Voor de Nederlandse markt is dat goed nieuws. Importeurs hier krijgen toegang tot wijnen die voorheen automatisch naar de VS gingen. Allocaties uit Champagne worden ruimer, zeker bij groeiende grower-huizen die hun afhankelijkheid van de Amerikaanse distributie afbouwen.

Waar liggen de waarde-zones voor wie nu wijn koopt

Een handvol regio’s draait in deze sector tegen de trend in op. Brazilië, Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika en Moldavië hadden in 2025 herstelvintages na eerdere klimaatschade. Portugal blijft groeien, zowel in productie als in exportwaarde. Japan ontwikkelt een eigen wijnscene die internationaal aandacht trekt.

Voor de drinker zijn dit de zones waar prijs en kwaliteit nu het meest in balans staan. Een rode Dão uit Portugal of een Fetească Neagră uit Moldavië biedt vandaag complexiteit die je in een vergelijkbare prijsklasse uit Bourgogne niet meer vindt. Zuid-Afrikaanse Chenin Blanc en Nieuw-Zeelandse Pinot Noir blijven kwalitatief op niveau in een prijsspanne die de klassieke regio’s hebben verlaten.

Dat is geen pleidooi om klassiekers te schrappen. Het is een uitnodiging om binnen je flesbudget breder te kijken. Een goed gekozen Portugese wijn naast een Bourgogne maakt het gesprek aan tafel rijker, niet armer.

Twee observaties die in het industrieverhaal weinig aandacht krijgen

De OIV-data wordt vooral gelezen vanuit producent-perspectief. Productie krimpt, areaal krimpt, dus prijzen blijven onder controle. Dat klopt, maar het zegt weinig over wat consumenten daadwerkelijk doen. De daling van 2,7 procent in consumptie wordt structureel onderschat in industrieanalyses, omdat ze wordt afgezet tegen de productiedaling. Voor de drinker is de relevante vraag of hij over vijf jaar nog dezelfde wijn voor dezelfde prijs vindt. Het antwoord is in de meeste klassieke regio’s: vermoedelijk niet.

De tweede observatie betreft het “opkomende regio’s” verhaal. Het wordt vaak gepresenteerd als kans, en dat is het ook, voor de drinker en voor de Nederlandse importeur. Maar voor producenten in mature markten is het een onder-belicht risico. Als Portugal, Moldavië en Brazilië structureel kwaliteit blijven leveren tegen lagere prijzen, verschuift de instapdrempel van de hele categorie. Dat ondergraaft de premium-strategie waar mature regio’s nu op leunen. Niemand in de klassieke regio’s noemt dit publiek, maar achter de schermen wordt het gesprek wel gevoerd.

Wat ik meeneem uit het rapport

Het OIV 2025 rapport bevestigt geen ondergang en geen herstel. Het laat een sector zien die zich opnieuw indeelt: producenten worden voorzichtiger, drinkers worden selectiever, en handelsstromen verleggen zich langzaam weg van hun klassieke routes.

Voor wie wijn drinkt is dit een goed moment om verder te kijken dan de gebruikelijke keuze. Niet uit principe, maar omdat de kaart in 2026 anders is dan in 2020. Portugese rood, Moldavische wit, Zuid-Afrikaanse Chenin, Nieuw-Zeelandse Pinot. Allemaal voorbeelden van een sector die zich aan het herverdelen is. Dat is geen probleem dat opgelost moet worden. Het is een verandering om mee te lezen.

Bronnen

• OIV State of the World Vine and Wine Sector 2025 (Organisation Internationale de la Vigne et du Vin)
• Vinovistara OIV 2025 Report Highlights Resilience and Transformation in the Global Wine Sector
• FranceAgriMer / OIV Europese productiecijfers 2025
• Aanvullende US-marktanalyse: zie Wijnmarkt trends 2026