Op 420 meter hoogte staat het hoogst gelegen wijngaarddomein van België. Vijf kilometer van de Franse grens, anderhalf uur rijden naar Reims, op een terras van klei boven kalksteen. Mathieu Begthel kwam hier oorspronkelijk om een jaartje rust te zoeken na een lange horecacarrière. Drie kilometer van zijn nieuwe huurhuis bleek een wijngaard te liggen. Een mailtje en een paar weken werken op vrijwillige basis later, runde hij de wijnkelder.
Voor Sparks aflevering 15 schoof Mathieu aan om uit te leggen hoe Vignoble de Bellefontaine cool-climate wijnbouw bedrijft in Wallonië, hoe Phénix en Pinot Noir samen komen tot een Crémant Rosé, en wat een Solaris uit twee verschillende jaren over dezelfde druif kan vertellen.
Wie is Mathieu Begthel
Mathieu is geboren in Nederland, woonde lang in België en werkte jarenlang in de horeca. Toen hij genoeg had van die wereld, vertrok hij zonder concreet plan naar Wallonië. Een huisje op het platteland, dichter bij de natuur, een jaartje rust. Dat plan duurde geen weken.
Drie kilometer van zijn deur lag Vignoble de Bellefontaine, op dat moment runnend door eigenaar Jérôme Naats. Een mailtje, vrijwilligerswerk in de wijngaard, en hij rolde naar binnen. Vandaag is hij maître de chai. Hij werkt aan de verkoop, doet de dagelijkse opvolging in de kelder, maakt samen met Jérôme de wijnen, en sinds kort ook zijn eigen cuvées met volledige creatieve vrijheid.
Wat Vignoble de Bellefontaine is
Het domein heeft twee percelen: ongeveer 5 hectare en ongeveer 2 hectare, beide binnen 500 meter van de wijnkelder. Aanplant begon in 2015. Het hoofdproduct is Crémant de Wallonie: een mousserende wijn op méthode traditionnelle, AOP-gecertificeerd. Daarnaast maakt het domein nog een breed palet:
- Crémant Blanc (jaarlijks)
- Crémant Rosé (alleen jaren met Pinot Noir-oogst)
- Stille witte en rode wijnen
- Rosé sinds 2025
- Oranje wijn
- Ratafia “Petite Pisette”
Op volle capaciteit zal Bellefontaine zo’n 40.000 tot 45.000 flessen per jaar produceren. Op dit moment zit het domein nog in opbouw, met 2024 als nuljaar door catastrofaal weer tijdens de bloei.
Klassiek en modern naast elkaar
Bellefontaine werkt zowel met klassieke als moderne druiven (PIWI / hybride). Mathieu noemt zijn liefste term “moderne druiven” in plaats van het wat afstandelijke “PIWI” of “hybride”. De huiscombi:
- Klassiek: Pinot Noir, Chardonnay
- Modern: Phénix, Solaris, Cabernet Cortis, Cabernet Dorsa
Phénix levert grote, sappige trossen met heel veel volume, maar haalt nooit meer dan 9 procent alcohol, ook niet bij een hete zomer. Daardoor is het een ideaal vehikel voor frisheid in mousserende blends. Solaris doet het tegenovergestelde: kleine, geconcentreerde trossen met hogere suiker en alcohol.
AOP en méthode traditionnelle
De AOP Crémant de Wallonie eist:
- Minimaal 9 maanden op de gist (Champagne 15 maanden)
- Handmatige oogst
- Tweede fermentatie op fles (méthode traditionnelle)
De installatie is voor een klein domein als Bellefontaine niet zelf rendabel. Een Frans bedrijf uit de Champagnestreek (Reims is anderhalf uur rijden) komt langs voor de fysieke handelingen die specifieke machines vragen. De wijnen zelf maakt Bellefontaine van A tot Z op het eigen domein. Druiven blijven daar, basiswijn rijpt daar, fles ligt daar.
Mathieu experimenteert nu met de rijpingstijd. Op de 22 oogst van de Crémant liggen er nog 3.000 flessen wachtend op dégorgement, terwijl de eerste 8.000 al gedégorgeerd zijn. Die extra rusttijd op kurk zou volgens recente discussies in Champagne een mooi alternatief kunnen zijn voor extra rusttijd op de gist.
Crémant Rosé 2022 proeven
72 procent Phénix, 28 procent Pinot Noir. AOP. 9 maanden op de gist. Vintage-jaargang, geen reservewijn van eerdere oogsten zoals bij Champagne-grootmerken. Bellefontaine bottelt elk jaar als millésime, omdat elk jaar nu eenmaal anders is.
Pinot Noir kreeg 6 uur schilmaceratie voor de subtiele kleur. Phénix vergistte op staal en rijpte 10 maanden op staal. Pinot Noir rijpte een klein jaar op kleine houten vaten. Voor de assemblage gemengd, in fles met gist en suiker, en daarna die 9 maanden rust.
In de neus jong rood fruit: frambozen, snoepige aardbeien, brioche, rookachtige toetsen van de kalksteenbodem. Op het palet hoge zuren, witte peper, lange afdronk, mooie complexiteit. Geen klassieke “rode wijn met bubbels”, eerder iets dat bijna witte wijn lijkt. Past goed bij tonijn-tataki of ander licht-vinieus eten. Consumentenprijs €24 inclusief btw.
3.500 flessen geproduceerd uit 2022, waarvan nog 500 wachtend op dégorgement. Won publieksprijs op Wijnfestival van de Lage Landen en brons bij beste wijnen van België.
Solaris 2022 versus 2023 proeven
Twee verschillende flessen, zelfde druif (100 procent Solaris), tegenovergestelde jaren. Dat is volgens Mathieu de essentie van vintage-werken: niet streven naar consistentie, maar elk jaar laten spreken.
Solaris 2023 (gefilterd, gerookt klimaat)
12,5 procent alcohol. Een halve graad bijgesteld via lichte chaptalisatie omdat het droge profiel anders te ijl bleef. Bâtonnage gedaan voor extra structuur. 65 procent op vat, waarvan 1.600 liter op Belgische eik (toekomstige droom: alles op Belgisch eik). Elke 3 maanden lieren zelfde tijd op alle vatformaten doorbrengen.
Stijl: ingetogener neus, mysterieus, ochtendmist-effect. Op het palet die Solaris-kruidigheid, ananas en passievrucht maar minder uitgesproken dan in een warm jaar. Klassieker, toegankelijker, sluit goed aan bij Chardonnay-drinkers. Sterker in restaurants in 2025.
Solaris 2022 (ongefilterd, warm jaar)
13,2 tot 13,3 procent alcohol natuurlijk. Niet gefilterd, dus iets prikkelend in het glas. 8 uur schilmaceratie. Geen bijgestelde alcohol nodig.
Tropische reis: passievrucht, ananas, banaan, citroen. Krachtiger, wilder, meer “in your face”. De 22 verkoopt makkelijker als sommelier-fles, de 23 als publiekslieveling. Een klein vleugje oxidatieve toets aan het einde, bijna Vin-Jaune-achtig, typerend voor Solaris.
Beide cuvées staan vermeld in de Gault & Millau-gids. Voor Mathieu A en Z van wat de druif kan in twee verschillende seizoenen.
Couleur Rosé 2023: een persoonlijke cuvée
Een lichte rode wijn die ook iets weg heeft van rosé en oranje. Mathieu maakte hem volledig zelf. Cabernet Cortis (een PIWI-druif), 28 dagen schilmaceratie, 4 tot 5 maanden op staal met grove gist, daarna een jaar op gebruikt eikenvat. Door verdamping moest hij bijvullen, dus zit er 2 tot 3 procent Solaris in.
Slechts 275 flessen geproduceerd, 150 daarvan al weg via één Vlaamse wijnhandelaar. In de neus rijpe aardbei, geconfijte kers, een lichte lactische toets en wat aardse kruidigheid. Op het palet 11,2 procent alcohol, die je niet proeft door de body. Tannine, fris, complex, vulkanisch in stijl. Zwakkere zuren met aardbei tot natte bladeren tot zwarte bes.
Wordt opgeschaald naar 1.000 liter in 2025. Past goed bij gastronomisch gerecht waar normaal een rode wijn op de kaart komt.
Belgische wijn en de douane
Een aparte uitleg voor wie zich afvraagt waarom Belgische wijn duurder is dan Frans of Italiaans. Per fles betaalt België ruim €2 aan douaneheffing op wijn, tegenover 20 tot 30 cent in Frankrijk. Plus alle infrastructuur is investering: geen buren om machines mee te delen, geen historische schaalvoordelen.
De Crémant Blanc kost €21 consumentenprijs. De Rosé €24. De Couleur Rosé en Solaris-cuvées zitten in een vergelijkbare prijsklasse. Niet goedkoop, wel een product dat nergens anders bestaat.
De toekomst
Bellefontaine blijft cool climate exploreren. Voor 2025 verwacht het domein een goede oogst (na de catastrofale bloei in 2024 toen één dag een maand regen kreeg). Verdere plannen:
- Meer Couleur Rosé (1.000 liter doel in 2025)
- Oranje wijn 2024 op fles met 28 dagen schilmaceratie, nog tannine-rijk
- Ratafia Petit Pissette terug
- Nederland als eerste exportland (op zoek naar importeur)
Op het Wijnfestival van de Lage Landen 2025 (augustus) is Bellefontaine opnieuw aanwezig.
Veelgestelde vragen
Wat is een Crémant de Wallonie? Een mousserende wijn uit Wallonië gemaakt volgens méthode traditionnelle, met tweede fermentatie op fles. AOP-gecertificeerd, met minimaal 9 maanden op de gist (Champagne minimum 15) en verplicht handmatig geoogste druiven.
Wat is Phénix? Een moderne PIWI-druif (schimmeltolerant) die grote, sappige trossen geeft met natuurlijk lage alcohol (max 9 procent). Ideaal voor frisheid in mousserende blends. Bellefontaine gebruikt Phénix als hoofdcomponent in de Crémant Rosé.
Waarom is Belgische wijn duurder dan Franse? Vooral door de Belgische wijndouane van ruim €2 per fles tegenover 20 tot 30 cent in Frankrijk. Plus kleinschaligheid: geen buren om machines mee te delen, geen historische infrastructuur.
Werkt Vignoble de Bellefontaine biologisch? Het domein werkt zo natuurlijk mogelijk met minimaal sulfiet, geen toegevoegde “troep” en zo veel mogelijk respect voor het terroir. Geen formele biologische certificering vermeld.
De flessen in deze aflevering
Vignoble de Bellefontaine Crémant Rosé 2022. 72 procent Phénix, 28 procent Pinot Noir. AOP, 9 maanden op de gist, méthode traditionnelle. €24.
Vignoble de Bellefontaine Solaris 2023 (gefilterd). 100 procent Solaris, 12,5 procent alcohol, 65 procent op Belgisch eikenvat (1.600L), bâtonnage. Klassiekere stijl.
Vignoble de Bellefontaine Solaris 2022 (ongefilterd). 100 procent Solaris, 13,2 procent natural, 8 uur schilmaceratie, op vat. Tropische, krachtige stijl.
Vignoble de Bellefontaine Couleur Rosé 2023. Cabernet Cortis met spontaanse 2-3 procent Solaris. 28 dagen schilmaceratie, gebruikt eikenvat. 275 flessen.
Meer over Vignoble de Bellefontaine
Voor importeurs, restaurants of consumenten met interesse in deze wijnen, mail direct met Mathieu via Vignoble de Bellefontaine. Het domein is op afspraak te bezoeken voor wijngardrondleidingen en proeverijen. Op het Wijnfestival van de Lage Landen ben je hem ook tegenkomen.
Luister
Bekijk