Muscadet bij oesters aan zee. Sancerre bij geitenkaas in het binnenland. Chinon licht gekoeld op een zomers terras. Loire-vallei wijn heeft de merkwaardige eigenschap altijd precies op zijn plek te zijn, ook als die plekken 700 kilometer van elkaar liggen. Geen andere regio van Frankrijk dekt zo veel stijlen, druiven en karakters in één naam.
De Loire in vier zones
De vallei is te groot om als geheel te begrijpen. Vier zones geven structuur.
Pays Nantais is het westelijkste deel, vlak bij de Atlantische kust. Hier groeit Melon de Bourgogne, en hier vindt de wereld Muscadet. Droog, licht, hoog in zuurgraad, geschikt voor zeevruchten. Muscadet sur lie, op de droesem gerijpt, heeft meer textuur en meer lengte dan zijn reputatie suggereert. Domaine de l’Écu en Château de la Ragotière zijn namen om te onthouden.
Anjou-Saumur is een overgangszone. Droge witte wijnen van Chenin Blanc (Savennières is het referentiepunt), maar ook zoete wijnen (Coteaux du Layon, Bonnezeaux, Quarts de Chaume) en rood van Cabernet Franc. Saumur-Champigny is de appellation voor Loire-rood op zijn toegankelijkst. Savennières van Domaine du Closel of Nicolas Joly is het tegendeel: complex, langlevend, niet voor iedereen.
Touraine is het hart van de vallei, de regio van de kastelen en de wijnen die erbij horen. Vouvray en Montlouis-sur-Loire zijn beide Chenin Blanc: droog, halfdroog, mousseux, naturel. De stijl varieert enorm. Bourgueil en Chinon zijn Cabernet Franc, de roodste wijnen van de Loire, stevig maar fruitig, beter dan hun prijs suggereert.
Central Vineyards is het meest oostelijke deel en het meest besproken. Sancerre en Pouilly-Fumé zijn hier de sterren, beide gemaakt van Sauvignon Blanc. Hier is de Loire niet meer de brede, vlakke rivier van de westelijke zones maar een smaller lint door kalksteenheuvels.
Druiven van de Loire
De Loire heeft geen thuisdruif. Het is een regio van meerdere hoofdkarakters.
Sauvignon Blanc domineert de Central Vineyards. Strak, aromatisch, citreus. Sancerre en Pouilly-Fumé zijn de referentie-appellations.
Chenin Blanc is de meest veelzijdige druif van de vallei. Van kurkdroog (Savennières) tot botrytis-zoet (Quarts de Chaume) tot mousseux (Crémant de Loire, Vouvray). Weinig druiven doen zo veel.
Cabernet Franc maakt in Chinon, Bourgueil en Saumur-Champigny de beste lichte rode wijnen van Frankrijk. Frambozen, paprika, mineraal, weinig tannine. Op kamertemperatuur te zwaar; licht gekoeld (16 graden) zijn ze formidabel.
Melon de Bourgogne is de enige druif van Muscadet en buiten de Pays Nantais niet relevant. Historisch geïmporteerd uit de Bourgogne, maar nu volledig eigen aan de Atlantische Loire.
Gamay en Pinot Noir komen voor in Touraine en Sancerre rouge, maar zijn secundair aan de hoofdkarakters.
Mousserende wijnen van de Loire
De Loire is een van de meest productieve regio’s voor mousserend buiten Champagne. Crémant de Loire, de generieke mousserende appellation, gebruikt Chenin Blanc, Chardonnay en Cabernet Franc en produceert vaak uitstekende kwaliteit voor de prijs. Vouvray mousseux van een goede producent is zijn eigen categorie: Chenin Blanc-bellen met de textuur en zuurgraad die die druif overal meeneemt.
Voor wie het prijzige Champagne wil omzeilen zonder aan plezier in te leveren: de Loire is het antwoord.
Waarom de Loire onderschat wordt
De Loire heeft nooit de systematische reputatie gekregen die de Bourgogne of Bordeaux wel heeft. De diversiteit werkt in zijn nadeel: te veel druiven, te veel stijlen, te moeilijk in één zin te vatten. Maar precies die diversiteit is de kracht.
Een ding is zeker: per euro geeft de Loire meer terug dan vrijwel elke andere regio van Frankrijk. Van een Muscadet sur lie voor acht euro tot een Savennières van Nicolas Joly die een decennium aankan: er is voor elk moment iets.